Samenlevingscontract: wat regelt u en wat niet?

In een samenlevingscontract legt u afspraken vast over samenwonen, kosten, bezittingen en uit elkaar gaan. Het maakt u niet automatisch erfgenaam en geeft niet vanzelf dezelfde rechten als een huwelijk. Voor bepaalde doelen is een notariële overeenkomst nodig; voor een testament is altijd een aparte regeling vereist.

Voor wie: Partners, ex-partners en ouders in Nederland.

Begin bij de keuzes die u samen wilt vastleggen

Samenwonen kan zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap. Juist dan is het belangrijk om eigendom en financiële bijdragen duidelijk vast te leggen. Wie betaalt welke vaste lasten, wat gebeurt er met spaargeld en hoe gaat u om met een ongelijke inbreng in de woning?

Een contract moet aansluiten op wat u werkelijk wilt. Een standaardzin dat alles ‘gezamenlijk’ is, kan ongewenste gevolgen hebben als één van u veel meer inlegt. Beschrijf bedragen, eigendom, eventuele vergoedingsrechten en de manier waarop u wijzigingen vastlegt.

Welke onderwerpen horen erin?

• Verdeling van kosten van de huishouding.
• Eigendom van meubels, spaargeld en gezamenlijke aankopen.
• Afspraken over een koop- of huurwoning.
• Leningen aan elkaar en bewijs van privé-inbreng.
• Procedure bij het einde van de relatie.
• Eventuele afspraken over onderhoud of partnerpensioen, voor zover mogelijk.

Een contract voor volwassenen vervangt geen ouderschapsplan of regeling voor kinderalimentatie. De rechten van kinderen kunnen niet eenvoudig worden weggeschreven. Ouderlijk gezag volgt evenmin alleen uit het sluiten van een samenlevingscontract.

Wanneer naar de notaris?

Een onderlinge overeenkomst kan afspraken bevatten, maar sommige regelingen of instellingen verlangen een notarieel samenlevingscontract. Denk aan voorwaarden voor partnerpensioen of bepaalde fiscale situaties. Laat per doel controleren wat precies nodig is.

Een advocaat kan adviseren over belangen, formulering en risico's en onderhandelen over afspraken. Een notariële akte wordt door de notaris verleden. Bij de overdracht van een woning en bij een testament zijn eveneens notariële stappen nodig. Een contract maakt een notariële levering niet overbodig.

Erven is een aparte vraag

Samenwoners zijn niet alleen door samenwonen automatisch elkaars wettelijke erfgenaam. Een verblijvingsbeding voor bepaalde gezamenlijke goederen is niet hetzelfde als een testament voor de hele nalatenschap. Bespreek ook bestaande kinderen, schulden en de gevolgen voor de langstlevende.

Wat gebeurt er als u uit elkaar gaat?

Lees de beëindigingsregeling en leg de einddatum vast. Controleer of er afspraken zijn over vertrek uit de woning, terugbetaling van inbreng en tijdelijke lasten. Een afspraak tussen partners bindt de bank of verhuurder niet automatisch. Voor ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid is instemming van de financier nodig.

Fictief voorbeeld: één partner betaalt € 30.000 aan een verbouwing van een gezamenlijke woning. Zonder heldere afspraken kan discussie ontstaan of dit een bijdrage, schenking of vergoedingsrecht was. Betalingsbewijzen en de tekst van het contract zijn dan essentieel.

Checklist voor een gesprek

Neem eigendomsakten, hypotheekgegevens, bestaande contracten, een overzicht van privé-inbreng en uw concrete wensen mee. Bespreek ook wat er moet gebeuren bij overlijden of arbeidsongeschiktheid. Arslan Advocaten kan adviseren en afstemmen welke onderdelen vervolgens door een notaris moeten worden vastgelegd.