Uit de praktijk · Eigen zaak · Bedrijfsongeval van een zelfstandige
Een zzp’er kan bij een bedrijfsongeval onder omstandigheden een opdrachtgever aanspreken, maar niet iedere onderneming in de contractketen is automatisch aansprakelijk. Dat onderscheid staat centraal in deze zaak van mr. Leyla Akkanat. De rechtbank Den Haag hield Palmax aansprakelijk. De verzoeken tegen HVI werden afgewezen. Het resultaat is dus gedeeltelijk gunstig, niet een overwinning tegen alle aangesproken partijen.
Wat gebeurde er?
De cliënt verrichtte als zzp’er graafwerk voor de aanleg van een glasvezelnetwerk. Zijn hand raakte bekneld tussen een compressor en een trekhaak. Palmax had hem ingeschakeld; HVI stond een schakel hoger in de aannemingsketen. Beide ondernemingen werden aangesproken.
De rechtbank vond onvoldoende aanknopingspunten dat HVI verantwoordelijk was voor de veiligheid van deze zzp’er. Alleen het ter beschikking stellen van de compressor was daarvoor niet genoeg. Palmax verscheen niet en de onvoldoende weersproken feiten droegen de vordering tegen die onderneming. Palmax moest de schade vergoeden, op te maken bij staat, en € 3.512,27 deelgeschilkosten betalen. De totale letselschade werd nog niet vastgesteld. Bron: ECLI:NL:RBDHA:2025:10650. De beschikking zelf noemt 15 april 2025; sommige vindplaatsmetadata tonen een afwijkende datum.
De werkelijke werksituatie is belangrijker dan alleen de contractketen
Een contractdiagram vertelt wie aan wie een opdracht gaf, maar nog niet wie dagelijks leiding gaf of veiligheidsmaatregelen kon treffen. Bij de beoordeling van artikel 7:658 lid 4 BW moeten de feitelijke verhoudingen worden onderzocht. Voor een zelfstandige kan de afhankelijkheid van de ander voor zijn veiligheid daarbij een belangrijke rol spelen.
Praktische vragen zijn daarom: van wie kreeg u instructies, bij wie meldde u problemen en wie bepaalde de werkwijze? Wie stelde materieel beschikbaar, en wie bepaalde hoe het werd gebruikt? Een enkele aanwezigheid op de werkplaats hoeft niet dezelfde betekenis te hebben als dagelijkse zeggenschap over het werk.
Waarom het beschikbaar stellen van een machine niet alles beslist
In een ongevalsdossier kunnen verschillende mogelijke grondslagen naast elkaar bestaan. Een discussie over veilige aansturing is niet hetzelfde als een discussie over een gebrek aan een machine. Voor iedere grondslag moeten passende feiten worden aangevoerd.
Maak daarom onderscheid tussen wat over de machine vaststaat en wat over de organisatie van het werk bekend is. Bewaar onderhoudsgegevens als die beschikbaar zijn, maar ook de opdracht, instructies en communicatie rond het incident. Een vermoeden dat een partij iets met het project te maken had, vervangt die onderbouwing niet.
Niet verschenen betekent niet dat de hele schade al vaststaat
Bij de beschrijving van een eigen resultaat hoort ook de proceshouding van de wederpartij. Palmax voerde in deze procedure geen verweer. Dat vermelden we uitdrukkelijk. De beslissing mag niet worden voorgesteld als een inhoudelijk debat waarin alle mogelijke tegenargumenten zijn verworpen.
Ook de verwijzing naar de schadestaat is relevant. Daarmee is nog niet vastgesteld hoeveel inkomensverlies, hulpbehoefte of andere schade voor vergoeding in aanmerking komt. De deelgeschilkosten zijn een afzonderlijke kostenpost en niet het bedrag van de persoonlijke schadevergoeding.
Welke stukken helpen een zzp’er na een ongeval?
Opdracht en betalingen: bewaar de overeenkomst, facturen en berichten over de werkzaamheden. Daarmee wordt zichtbaar voor wie u werkte en welke rol andere partijen hadden.
Instructies en toezicht: noteer wie op de werkplek aanwezig was en wat u daadwerkelijk was opgedragen. Bewaar bestaande werkplannen en veiligheidsinstructies. Vermeld onzekerheden in uw herinnering als onzekerheden.
Het ongeval en de gevolgen: verzamel incidentmeldingen, beschikbare foto’s en gegevens van getuigen. Houd behandeling, uitval en kosten bij. Geef uw advocaat ook stukken die minder gunstig lijken; die kunnen de keuze van de aansprakelijkheidsgrondslag beïnvloeden.
Veelgestelde vragen
Heeft iedere zzp’er dezelfde bescherming als een werknemer?
Dat volgt niet uit deze beschikking. De toepasselijkheid van de zorgplicht moet aan de hand van de werkrelatie en omstandigheden worden onderzocht.
Zijn alle aannemers boven mijn opdrachtgever aansprakelijk?
Nee. Juist deze zaak laat zien dat de positie van iedere onderneming apart moet worden beoordeeld.
Is de claim tegen HVI ook gewonnen?
Nee. De verzoeken tegen HVI werden afgewezen. De gunstige beslissing betrof Palmax.
Hulp bij letsel tijdens zelfstandig werk
Arslan Advocaten kan de werkrelatie en mogelijke aansprakelijke partijen beoordelen. Lees meer over zorgplicht en aansprakelijkheid, onze hulp na een bedrijfsongeval en de afzonderlijke Pelican Rouge-zaak over ingeleende arbeid. U kunt uw situatie voorleggen met een korte beschrijving en de beschikbare stukken.
Bron en afbakening: ECLI:NL:RBDHA:2025:10650, overwegingen 4.1–4.12 en het dictum; de integrale herpublicatie bevat de uitspraakdatum 15 april 2025 in kop en slot. De kosten zijn gematigd. Latere rechtsmiddelen en de uiteindelijke schadeafwikkeling zijn niet vastgesteld. De bestaande bouwplaatsillustratie is symbolisch en geen reconstructie van het ongeval.
