Geschreven door Onur Arslan.
Ook een vrijwilliger kan onder de bescherming van artikel 7:658 BW vallen. In een zaak over een museumtramlijn hield de rechtbank de organisatie aansprakelijk voor een val over een ongebruikte schuifdeurrail. Dat de Arbeidsinspectie geen boete had opgelegd, verhinderde dat oordeel niet.
De casus: terug naar de tram voor een vergeten tas
Een vrouw werkte als vrijwilliger bij de technische dienst van een museumtramlijn en volgde een cursus tot conducteur. Na een rit liep zij terug naar de loods om haar tas uit de tram te halen. Vlak na de ingang bleef haar voet achter een uitstekende rail haken. Zij viel en liep een incomplete hoge dwarslaesie op.
De rail hoorde bij een schuifdeur die inmiddels was vervangen. Hij had dus geen functie meer. Op een ander spoor was de rail al verwijderd; bij de plek van het ongeval gebeurde dat pas daarna. De inrichting van de looproute werd daarmee een centraal punt in de aansprakelijkheidsdiscussie.
Waarom gold bescherming voor een vrijwilliger?
Artikel 7:658 lid 4 BW kan bescherming bieden aan iemand die zonder arbeidsovereenkomst werkzaamheden verricht in de uitoefening van het beroep of bedrijf van een ander. Niet iedere vrijwillige activiteit valt daar automatisch onder. De aard van het werk en de afhankelijkheid van de organisatie voor de veiligheid zijn relevant.
In deze zaak stelde de rechtbank vast dat de vrouw in de uitoefening van haar werkzaamheden schade had geleden. De organisatie moest daarom onderbouwen dat zij aan haar zorgplicht had voldaan. Dat de vrouw op dat moment haar tas ging ophalen, leidde hier niet tot uitsluiting van die bescherming.
Een rail van één centimeter of ruim drie centimeter?
Partijen verschilden van mening over de hoogte. De organisatie beriep zich op een beperkte verhoging. De vrijwilliger legde een foto over van een vergelijkbaar, nog niet verwijderd deel van de rail. De precieze situatie op de ongevalsplek kon inmiddels niet meer worden onderzocht.
De rechtbank legde het risico van die onzekerheid bij de organisatie. De beschikbare foto’s van de oorspronkelijke situatie waren onvoldoende duidelijk. Uitgegaan werd van een rail die minstens drie centimeter boven de vloer uitstak. Juist het tijdig vastleggen van de situatie bleek dus belangrijk.
Waarom was dit geen gewoon struikelrisico?
De rechtbank vond dat de vrijwilliger vlak achter de ingang geen dergelijke nutteloze verhoging hoefde te verwachten. De organisatie had de rail kunnen verwijderen en had ook een waarschuwing kunnen plaatsen. Dat er in vele jaren niet eerder iemand over was gevallen, maakte deze maatregelen niet overbodig.
De organisatie en haar verzekeraar moesten de schade vergoeden; daarnaast werd een voorschot van € 5.000 toegewezen. Dat voorschot is geen waardering van de volledige gevolgen van de dwarslaesie. Het betreft een voorlopige betaling in deze procedure.
Geen boete van de Arbeidsinspectie: is de zaak dan voorbij?
Nee. Een onderzoek of boetebesluit van de Arbeidsinspectie heeft een andere functie dan de civiele beoordeling van schadevergoeding. In deze zaak had de inspectie op basis van toegezonden foto’s geen boete opgelegd. De civiele rechter kwam toch tot aansprakelijkheid.
Voor uw dossier betekent dit dat de afwijzing niet uitsluitend op het ontbreken van een boete kan worden beoordeeld. Bekijk welke feiten de inspectie onderzocht, welke informatie later beschikbaar kwam en of de organisatie de civiele zorgplicht heeft nageleefd.
Wat betekent deze uitspraak voor uw bewijs?
| Punt in uw dossier | Wat u kunt vastleggen |
|---|---|
| Vrijwilligerswerk | Taken, instructies, roosters en de manier waarop de organisatie uw werk en veiligheid bepaalde. |
| Obstakel | Foto’s met een meetlat, overzicht van de looproute en gegevens over verlichting en contrast. |
| Wijziging na het ongeval | Wanneer een rail, drempel of ander obstakel is verwijderd of aangepast. |
| Inspectieonderzoek | Het volledige rapport en de informatie waarop het oordeel was gebaseerd. |
Een vergelijking met deze uitspraak begint bij de feitelijke omstandigheden. Bewaar oorspronkelijke foto’s en berichten, met datum en context. Laat een getuige beschrijven wat die zelf heeft gezien of gehoord. Een verklaring hoeft geen juridisch betoog te zijn. Vul ontbrekende herinneringen niet in en maak onderscheid tussen de situatie vóór en na het ongeval.
Veelgestelde vragen
Heeft iedere vrijwilliger dezelfde rechten als een werknemer?
Niet automatisch. Er moet worden beoordeeld of artikel 7:658 lid 4 BW op de werkzaamheden en verhouding van toepassing is. Deze uitspraak laat zien dat bescherming wel degelijk mogelijk is.
Bewijst het verwijderen van een obstakel automatisch aansprakelijkheid?
Nee. Het is een relevante omstandigheid, maar de rechter beoordeelt de volledige situatie en wat vóór het ongeval redelijkerwijs nodig was.
Kan een kleine verhoging ernstige schade veroorzaken die volledig telt?
De ernst van de gevolgen en de aansprakelijkheidsvraag zijn verschillende onderwerpen. Bij aansprakelijkheid wordt vervolgens beoordeeld welke schade juridisch aan het ongeval kan worden toegerekend.
Laat de afwijzing van uw werkgever beoordelen
Een brief van de verzekeraar is geen rechterlijke uitspraak. Arslan Advocaten kan de ongevalsmelding, de reactie van uw werkgever en de beschikbare bewijsstukken beoordelen. Daarbij bespreken we welke vervolgstap past en welke kosten daarmee samenhangen. Kies uw vestiging en neem contact op.
Lees verder: de bescherming van artikel 7:658 BW, bewijs na een bedrijfsongeval, discussie over een voorschot.
Uitspraak en juridische bron
ECLI:NL:RBAMS:2025:1134 — uitspraak van 18 februari 2025. De in dit artikel beschreven beslissing betreft deze concrete zaak. Het feit dat aansprakelijkheid vaststaat, betekent niet dat alle opgevoerde schadeposten en toekomstige bedragen daarmee al zijn vastgesteld.
