Bij een medische fout in het buitenland moeten eerst de juiste wederpartij, het toepasselijke recht en de bevoegde rechter worden bepaald. Dat u in Nederland woont of vanuit Nederland boekte, maakt Nederlands recht niet automatisch toepasselijk. Buitenlandse termijnen, bewijsregels en klachtenroutes kunnen van belang zijn.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 31 oktober 2026.
Bewaar de overeenkomst en het medische dossier
Verzamel de boeking, offerte, voorwaarden, facturen, betalingen en correspondentie. Kijk welke partij de behandeling heeft toegezegd en welke partij haar uitvoerde. Een bemiddelaar, reisorganisatie en kliniek kunnen verschillende rollen hebben.
Vraag medische stukken in de oorspronkelijke taal en bewaar de originelen naast eventuele vertalingen. Noteer ook hoe aanvullende informatie kan worden aangevraagd. Alleen een Nederlandse samenvatting kan onvoldoende zijn voor een buitenlandse deskundige of procedure.
Vier juridische vragen vóór een claim
| Vraag | Waarom belangrijk? |
|---|---|
| Wie is de contractspartij? | Bepaalt wie u voor de afgesproken prestatie kunt aanspreken |
| Waar is behandeld? | Kan relevant zijn voor recht, rechter en beroepsnormen |
| Hoe kwam de overeenkomst tot stand? | Gericht aanbod en bemiddeling kunnen betekenis hebben |
| Welke termijnen gelden? | Buitenlandse verval- of verjaringstermijnen kunnen afwijken |
Welk recht is van toepassing?
Binnen de Europese context biedt Rome I regels voor verbintenissen uit overeenkomst. Rome II bevat regels voor niet-contractuele verbintenissen; volgens de hoofdregel is dan in beginsel het recht van het land waar de schade zich voordoet van toepassing, met uitzonderingen als beide partijen in hetzelfde land wonen of er een kennelijk nauwere band met een ander land is (artikel 4 Rome II). De juridische grondslag van de claim kan daarom verschil maken. Rechtskeuze, plaats van dienstverlening en andere aanknopingspunten moeten worden onderzocht.
Consumentenbescherming betekent niet dat elke dienst in het buitenland door het recht van uw woonland wordt beheerst. Voor diensten die uitsluitend in een ander land dan uw woonland moeten worden verleend, geldt een uitzondering op de consumentenregel van Rome I (artikel 6 lid 4 onder a). Laat dus niet alleen een algemene internetuitleg over consumentenrechten beslissend zijn.
Een Nederlandse rechter past Rome I en Rome II ook toe als zij naar het recht van een land buiten de EU verwijzen. Wordt de zaak in een land buiten de EU behandeld, dan hanteert die rechter zijn eigen verwijzingsregels en verdragen. Een behandeling buiten de EU vraagt daarom een afzonderlijke beoordeling.
Waar kunt u procederen?
De Brussel I-bis-verordening bevat binnen haar toepassingsgebied regels over rechterlijke bevoegdheid en erkenning van beslissingen. De vestiging van de wederpartij, de overeenkomst en mogelijke consumentenregels kunnen een rol spelen. Richtte de zorgaanbieder zijn activiteiten op Nederland, bijvoorbeeld via een op Nederlandse patiënten gericht aanbod, en valt de overeenkomst daaronder, dan kan een consument onder voorwaarden in Nederland procederen (artikelen 17 en 18 Brussel I-bis). Niet iedere behandeling geeft dus zonder meer toegang tot de Nederlandse rechter.
Daarnaast zijn praktische vragen belangrijk: moet een lokale advocaat worden ingeschakeld, welke vertaling is vereist en hoe kan een uitspraak worden uitgevoerd? Een juridisch juiste claim kan moeilijk verhaalbaar zijn als de wederpartij of verzekering onvoldoende bekend is.
Medische beoordeling blijft noodzakelijk
Ook bij een grensoverschrijdende claim moeten fout, schade en causaal verband worden onderbouwd volgens het toepasselijke recht. Een hersteladvies in Nederland is niet automatisch een oordeel dat de buitenlandse behandeling onzorgvuldig was. De oorspronkelijke stukken en relevante professionele normen moeten worden meegenomen.
Bij cosmetische behandelingen zijn reclame en beloften nuttig om de verwachtingen te reconstrueren. Bewaar ze met datum, aanbieder en context. Dat een bemiddelaar Nederlands spreekt, bewijst niet dat die partij aansprakelijk is voor iedere medische uitvoering.
Wat kunt u nu doen?
Laat noodzakelijke zorg beoordelen, verzamel de stukken en vraag een snelle termijn- en bevoegdheidscontrole. Een Nederlandse klachtprocedure is niet automatisch toepasselijk op een buitenlandse kliniek. Arslan Advocaten kan met u bespreken welke Nederlandse aanknopingspunten bestaan en of samenwerking met een advocaat ter plaatse nodig is. Vermeld het land, de kliniek, de behandeldatum en de boekingsroute.
Veelgestelde vragen
Kan ik altijd in Nederland procederen?
Nee. De bevoegde rechter moet worden bepaald aan de hand van de betrokken partijen, feiten en toepasselijke internationale regels.
Is de Nederlandse bemiddelaar ook aansprakelijk?
Dat hangt af van diens toezeggingen, taken, overeenkomst en eigen handelen. Bemiddeling alleen is geen automatische aansprakelijkheid voor alle medische schade.
Volstaat een vertaling van de ontslagbrief?
Niet altijd. Bewaar de oorspronkelijke stukken en laat bepalen welke dossiergegevens en vertalingen voor de beoordeling nodig zijn.
Bronnen
- Rome I: toepasselijk recht voor verbintenissen uit overeenkomst
- Rome II: toepasselijk recht voor niet-contractuele verbintenissen
- Brussel I-bis: rechterlijke bevoegdheid en erkenning
