Silicose en longkanker door silica zijn verschillende aandoeningen die kunnen samenhangen met blootstelling aan respirabel kristallijn silica, vaak kwartsstof genoemd. Beide ziektegroepen staan in 2026 op de TSB-lijst, met eigen beoordelingsvoorwaarden. Daarnaast kan een werkgeversclaim worden onderzocht. Een stoffige werkplek alleen bewijst niet dat iedere longklacht door silica is veroorzaakt.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Inhoudelijk bijgewerkt op 1 oktober 2026 aan de hand van de wettekst, de genoemde uitspraken en de officiële regelingen.
Beschrijf de taken waarbij stof vrijkwam
Maak een overzicht van werkzaamheden zoals zagen, slijpen, boren of bewerken van steenachtige materialen, voor zover u die daadwerkelijk uitvoerde. Vermeld materiaal, machine, werkruimte en gebruikte stofbeheersing. Een taak buiten kan anders zijn georganiseerd dan hetzelfde werk in een kleine afgesloten ruimte.
Leg vast hoe vaak en hoe lang u de taken deed. Bewaar informatie over productsoorten, afzuiging, natte verwerking, metingen en beschermingsmiddelen. Vul een onbekende stofconcentratie niet zelf met een schatting in alsof het een gemeten waarde is.
Diagnose en blootstelling moeten op elkaar aansluiten
Bespreek longklachten met een arts en benoem uw werkgeschiedenis. Het juridische dossier kan gerichte informatie nodig hebben over de diagnose en het mogelijke verband met blootstelling. Silicose en longkanker vragen niet dezelfde medische onderbouwing.
De TSB-beoordeling kent specifieke medische criteria en reconstructie van blootstelling. Het ISBG noemt voor longkanker door silica een berekende blootstelling van ten minste 3,7 respirabel kristallijn silica-jaren. Voor silicose noemt het ISBG minimaal vijf jaar blootstelling aan silica op het werk, tenzij beroepsmatige blootstelling al bij de diagnose is vastgesteld. De zieke moet bij de aanvraag nog in leven zijn. Een inschrijving voor één aandoening mag niet met een andere diagnose worden aangevuld alleen om binnen de regeling te vallen. Gebruik de ISBG-pagina’s over silica voor de officiële ingang.
Onderzoek de veiligheidsorganisatie
Bij een civiele claim is relevant welke risico’s de werkgever moest kennen en welke redelijke maatregelen waren genomen. Kijk naast een stofmasker naar het werkproces, bronmaatregelen, afzuiging, onderhoud en instructie. Een uitgereikt masker bewijst niet vanzelf dat blootstelling voldoende werd beheerst.
Leg ook perioden vast waarin de maatregelen veranderden. Het ontbreken van huidige meetgegevens zegt niet automatisch hoe de werkplek twintig jaar geleden was. Een deskundige kan beoordelen welke historische gegevens bruikbaar zijn.
Meerdere werkgevers en lange latentietijd
Maak per werkgever een afzonderlijke regel in de blootstellingstijdlijn. Vermeld ook zelfstandig werk en andere relevante blootstelling. De laatste werkgever is niet automatisch de enige mogelijke partij. Bij oud werk moeten onderneming, verzekering en verjaring apart worden onderzocht.
De TSB-aanvraag vervangt dat termijnonderzoek niet. De tegemoetkoming bedraagt in 2026 € 27.030 en is eenmalig; een betaling van de werkgever voor dezelfde ziekte wordt in mindering gebracht, en een latere werkgeversbetaling kan tot terugbetaling leiden. Houd aanvragen en ontvangen betalingen zichtbaar in één dossieroverzicht, zodat de civiele schade niet verkeerd wordt berekend.
Uw volgende stap
Laat eerst de medische diagnose en het werkbeeld ordenen. Voor de officiële tegemoetkoming gebruikt u ISBG. Arslan Advocaten kan de werkgeversroute beoordelen via 070 450 0300 in een kosteloos eerste gesprek. Lees ook bewijs bij een beroepsziekte.
Veelgestelde vragen
Krijg ik TSB omdat ik jarenlang in de bouw werkte?
Een sectornaam is onvoldoende. De toepasselijke diagnose, blootstelling en overige voorwaarden moeten worden beoordeeld.
Is alle bouwstof silica?
Nee. Het materiaal en de stofsamenstelling doen ertoe. Bewaar concrete product- en taakgegevens en laat de blootstelling deskundig onderzoeken.
Lees ook
- Advocaat bedrijfsongeval voor uw schadevergoeding
- Beroepsziekte wanneer is uw werkgever aansprakelijk?
- TSB tegemoetkoming bij een beroepsziekte
- Beroepsziekte na werk bij meerdere werkgevers
Bronnen en juridische basis
Bronnen gecontroleerd op 1 oktober 2026.
Deze pagina geeft algemene informatie en is geen juridisch advies over uw eigen situatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.
