Kort antwoord. Verbeurdverklaring is een bijkomende straf waarbij u bepaalde voorwerpen definitief aan de Staat verliest, bijvoorbeeld een auto, telefoon of geldbedrag dat met het strafbare feit te maken heeft. De rechter kan een voorwerp verbeurd verklaren bij een veroordeling (artikel 33 Sr). Dat is iets anders dan tijdelijk beslag, onttrekking aan het verkeer of ontneming van voordeel. Controleer daarom welke beslissing over uw eigendom is genomen en welke rechtsgang daarbij hoort.
Voor wie: Volwassen verdachten en hun naasten; voor minderjarigen gelden deels andere regels.
Beslag is nog geen verbeurdverklaring
Politie of justitie kan een voorwerp in beslag nemen voor strafvorderlijke doeleinden. Daarmee is nog niet beslist dat de eigenaar het definitief verliest. De reden van beslag en de stand van de strafzaak bepalen welke mogelijkheden bestaan om teruggave te vragen.
Verbeurdverklaring wordt binnen de strafrechtelijke beslissing beoordeeld volgens wettelijke voorwaarden. Het verband tussen voorwerp en strafbaar feit, eigendom en eventuele rechten van derden spelen daarbij een rol. Niet ieder object dat bij een verdachte wordt aangetroffen, kan zonder meer worden verbeurdverklaard.
Welke voorwerpen kunnen verbeurd worden verklaard?
Artikel 33a Sr noemt welke voorwerpen in aanmerking komen. Onder voorwerpen vallen alle zaken en vermogensrechten, dus ook geld. Het gaat om voorwerpen:
- die geheel of grotendeels met het strafbare feit of uit de opbrengst daarvan zijn verkregen;
- waarmee het feit is begaan of voorbereid, zoals een auto die bij het feit is gebruikt;
- waarop het feit betrekking heeft;
- waarmee de opsporing is belemmerd, of die voor het misdrijf zijn gemaakt of bedoeld.
Is het voorwerp van iemand anders, dan kan het alleen verbeurd worden verklaard als die eigenaar wist of redelijkerwijs kon vermoeden hoe het werd verkregen of gebruikt, of als niet is vast te stellen van wie het is. Is het voorwerp niet in beslag genomen, dan schat de rechter de waarde op een geldbedrag (artikel 34 Sr).
Vier verschillende maatregelen herkennen
| Begrip | Hoofdlijn |
|---|---|
| Beslag | Voorwerp of vermogen wordt tijdelijk vastgehouden of geblokkeerd. |
| Verbeurdverklaring | Voorwerp gaat als straf definitief verloren aan de Staat. |
| Onttrekking aan het verkeer | Voorwerp wordt verwijderd omdat ongecontroleerd bezit strijdig kan zijn met wet of algemeen belang. |
| Ontneming | Maatregel gericht op wederrechtelijk verkregen voordeel. |
Het verschil bepaalt welke argumenten nodig zijn. Een eigendomsbewijs kan bijvoorbeeld belangrijk zijn, maar lost niet iedere discussie over onttrekking of voordeel op.
Wat is het verschil tussen verbeurdverklaring en onttrekking aan het verkeer?
Verbeurdverklaring is een straf. Onttrekking aan het verkeer is een maatregel voor voorwerpen waarvan het ongecontroleerde bezit in strijd is met de wet of het algemeen belang, zoals verboden wapens of drugs (artikel 36c Sr). Verbeurdverklaring vraagt een veroordeling. Onttrekking aan het verkeer kan ook als de verdachte wordt vrijgesproken of ontslagen van rechtsvervolging, wanneer de rechter vaststelt dat een strafbaar feit is begaan. Het kan ook bij een afzonderlijke beschikking op vordering van het OM, of bij een strafbeschikking (artikel 36b Sr).
Een strafbeschikking van het OM kan zelf geen verbeurdverklaring opleggen. Wel kan daarin de aanwijzing staan dat u afstand doet van in beslag genomen voorwerpen die vatbaar zijn voor verbeurdverklaring (artikel 257a Sv). Lees zo’n aanwijzing daarom goed voordat u akkoord gaat.
Wat als het voorwerp van iemand anders is?
Derden kunnen eigen belangen en rechtsmiddelen hebben. Lever aankoopfacturen, lease- of leenafspraken en betaalbewijzen aan. Alleen zeggen dat een auto ‘eigenlijk van de familie’ is, is vaak onvoldoende om eigendom en kennis van het gebruik te beoordelen.
Laat voorkomen dat verdachte en derde zonder nadenken dezelfde advocaat gebruiken wanneer hun belangen uiteenlopen. De juridische uitleg over eigendom, gebruik en wetenschap kan voor beide partijen anders uitpakken.
Wanneer kunt u reageren?
Bij lopend beslag kan een klaagschrift of andere stap aan de orde zijn. Tegen een eindbeslissing kunnen andere rechtsmiddelen gelden. De toepasselijke termijn hangt af van de beslissing en uw procespositie. Wacht niet tot het voorwerp is verkocht of vernietigd voordat u de stukken laat beoordelen.
Vraag om de kennisgeving van inbeslagneming en alle daaropvolgende berichten. Noteer waar het voorwerp zich bevindt en wat over de bestemming is meegedeeld. Een los zaaknummer zonder beschikking kan onvoldoende zijn om de juiste procedure vast te stellen.
Verbeurdverklaring aanvechten: welke stap past?
- Er is alleen beslag. Laat eerst de beslaggrond en de stand van de strafzaak vaststellen. Bij lopend beslag kan beklag op grond van artikel 552a Sv passen. Lees ook over een telefoon, auto of geld terugvragen na beslag.
- De rechter heeft al beslist. Geef het volledige vonnis of arrest aan uw advocaat. Een klaagschrift tegen lopend beslag is niet zonder meer een route om die beslissing te veranderen. Voor de verdachte moet worden beoordeeld welk rechtsmiddel tegen de uitspraak openstaat.
- U bent een andere rechthebbende. Bij een uitvoerbare verbeurdverklaring kan voor een belanghebbende die geen verdachte of veroordeelde is een andere beklagprocedure spelen: artikel 552b Sv. Laat uw positie en de termijn afzonderlijk controleren.
Dit onderscheid volgt uit de handreiking van Rechtspraak over beklag tegen beslag. Neem zowel de beslagstukken als de uitspraak mee; alleen de mededeling dat iets is afgepakt is onvoldoende om de route te kiezen.
Wordt daarnaast betaling van crimineel voordeel gevraagd? Dat is een afzonderlijk vraagstuk. Lees over de ontnemingsvordering en de berekening van voordeel.
Fictief voorbeeld
Een auto wordt meegenomen in een strafrechtelijk onderzoek terwijl een leasemaatschappij eigenaar is. De verdachte, gebruiker en eigenaar hebben niet automatisch dezelfde argumenten. De advocaat moet zowel de beslaggrond als de eigendomsstukken en mogelijke eindbeslissing bekijken.
Dossier voor beoordeling
- Kennisgeving van beslag en eventuele beslissing over bestemming.
- Facturen, bankafschriften en eigendoms- of leaseafspraken.
- De verdenking en relatie van het voorwerp tot het onderzoek.
- Correspondentie over teruggave, verkoop of vernietiging.
- Uw positie als verdachte, eigenaar of andere belanghebbende.
Arslan Advocaten kan helpen het beslag en een voorgenomen of uitgesproken verbeurdverklaring juridisch te onderscheiden en de passende stap voor te bereiden.
Veelgestelde vragen
Ben ik mijn spullen definitief kwijt zodra de politie ze meeneemt?
Nee. Inbeslagneming is niet hetzelfde als een definitieve beslissing over eigendom of bestemming.
Kan ik als eigenaar bezwaar maken als ik geen verdachte ben?
Onder voorwaarden heeft een belanghebbende een eigen rechtsgang. De juiste procedure en termijn moeten aan de hand van het dossier worden vastgesteld.
Is verbeurdverklaring hetzelfde als een schadevergoeding?
Nee. Een schadevergoeding aan een slachtoffer heeft een andere grondslag en functie.
Bronnen en actualiteit
Inhouds- en bronnencontrole: 11 oktober 2026. Controleer bij toepassing de actuele regeling en uw eigen documenten.
