Familierecht in Amsterdam: welke rechtbank, welke regels, welke termijnen?

Wie in Amsterdam gaat scheiden, heeft twee soorten vragen: hoe het juridisch werkt, en waar het praktisch gebeurt. De eerste vraag is landelijk — het familierecht is in Amsterdam niet anders dan in Groningen. De tweede vraag is dat wél, want welke rechtbank uw zaak behandelt, wanneer u er terechtkunt en of er in uw stadsdeel een alternatief bestaat, verschilt per stad.

Deze pagina behandelt dat tweede. De uitgebreide uitleg over echtscheiding en familierecht staat op de landelijke pagina's echtscheiding en familierecht; die worden hier niet overgedaan.

Welke rechtbank behandelt mijn echtscheiding in Amsterdam?

Een echtscheiding van inwoners van Amsterdam wordt behandeld door de rechtbank Amsterdam, afdeling privaatrecht, team familie- en jeugdrecht, aan de Parnassusweg 280, 1076 AV Amsterdam.

Anders dan bij huur- en arbeidszaken kunt u hier niet zelf procederen: voor een verzoek tot echtscheiding is een advocaat verplicht. Het verzoekschrift wordt door uw advocaat bij de rechtbank ingediend; de rechter beslist bij beschikking, en die beschikking wordt daarna ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Pas op dat moment bent u gescheiden.

De praktische gegevens:

Een herkenningspunt in uw post: familiezaken bij deze rechtbank dragen een zaaknummer dat begint met C/13, gevolgd door een nummer en de aanduiding FA RK. Dat ziet u terug in gepubliceerde Amsterdamse echtscheidingsbeschikkingen, zoals die van 14 augustus 2026 (ECLI:NL:RBAMS:2026:8342), met zaaknummer C/13/758509 / FA RK 24-7214. Ziet u die aanduiding op een brief, dan weet u dat het om een familiezaak bij de rechtbank Amsterdam gaat.

Voor welke gemeenten is de rechtbank Amsterdam bevoegd?

Het arrondissement Amsterdam bestaat volgens de Rechtspraak uit Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Diemen, Ouder-Amstel, Uithoorn en Weesp.

Dat is een klein arrondissement naar Nederlandse maatstaven, en dat heeft een praktisch gevolg: woont u net over de gemeentegrens — in Zaandam, Haarlem, Purmerend of Hoofddorp — dan valt uw zaak níet onder de rechtbank Amsterdam, ook al werkt u in Amsterdam en al is de Parnassusweg voor u de dichtstbijzijnde rechtbank. Ga daar niet van uit; laat het per geval nakijken.

Weesp is inmiddels als stadsgebied onderdeel van de gemeente Amsterdam — de Huisvestingsverordening Amsterdam 2024 kent er in artikel 5.1a zelfs een eigen overgangsregeling voor — maar wordt door de Rechtspraak nog apart in het rechtsgebied genoemd.

Woont een van beide partners in het buitenland, of bent u in het buitenland getrouwd, dan is de vraag welke rechter bevoegd is een aparte voorvraag die vóór alles moet worden beantwoord. Die vraag wordt niet beslist door waar u staat ingeschreven, maar door regels van internationaal privaatrecht. Leg zo'n situatie voor voordat er een verzoekschrift wordt ingediend.

Is een ouderschapsplan verplicht bij een scheiding?

Ja — artikel 815, tweede lid, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering bepaalt dat het echtscheidingsverzoekschrift een door beide echtgenoten ondertekend ouderschapsplan bevat voor hun gezamenlijke minderjarige kinderen.

Het derde lid van datzelfde artikel schrijft voor wat er in ieder geval in moet staan:

Dat lijkt een formaliteit en is het niet. Het ouderschapsplan is het document waar u de komende jaren op teruggrijpt, en de afspraken erin worden in de echtscheidingsbeschikking opgenomen. Vaag geformuleerde afspraken zijn later niet af te dwingen; te gedetailleerde afspraken houden geen stand als het leven verandert. De balans daartussen is het echte werk.

Ter illustratie. Twee ouders spreken in hun ouderschapsplan af dat de kinderen "in onderling overleg" bij beide ouders verblijven en dat de kosten "naar redelijkheid" worden gedeeld. Zolang de verhouding goed is, werkt dat prima. Ontstaat er twee jaar later onenigheid, dan blijkt dat geen van beide afspraken houvast biedt: er staat geen regeling in die kan worden nagekomen en geen bedrag dat kan worden geïnd. De vraag die dan moet worden beantwoord is niet wie gelijk heeft, maar wat er eigenlijk is afgesproken — en dat is precies wat het plan niet vastlegt. Dit is een voorbeeldsituatie ter illustratie van de regel, geen zaak van ons kantoor.

De grond voor echtscheiding zelf is kort. Artikel 1:151 BW bepaalt dat echtscheiding op verzoek van één der echtgenoten wordt uitgesproken indien het huwelijk duurzaam ontwricht is. Meer is er niet nodig; de andere partner kan een scheiding niet tegenhouden door het er niet mee eens te zijn.

Hoe lang moet ik partneralimentatie betalen?

Als de rechter geen termijn heeft vastgesteld, eindigt de verplichting tot levensonderhoud van rechtswege na een termijn die gelijk is aan de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar — dat staat in artikel 1:157, eerste lid, BW.

Op die hoofdregel bestaan vier uitzonderingen, die alle vier de termijn kunnen verlengen:

Twee dingen die vaak fout gaan. Ten eerste begint de termijn volgens het zesde lid pas te lopen op de datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking in de registers van de burgerlijke stand — niet op de dag dat u uit elkaar ging. Ten tweede kent het zevende lid een noodrem: wie na afloop van de termijn in redelijkheid niet zonder uitkering kan, kan de rechter alsnog om een termijn vragen, maar dat verzoek moet worden ingediend voordat drie maanden sinds de beëindiging zijn verstreken. Die drie maanden zijn kort, en ze zijn onherroepelijk.

Wat gebeurt er als ouders het niet eens worden over gezag of hoofdverblijf?

Bij gezamenlijk gezag kan elk van de ouders het geschil aan de rechtbank voorleggen, en artikel 1:253a, zesde lid, BW bepaalt dat de rechtbank zo'n verzoek binnen zes weken behandelt.

De rechter neemt op grond van het eerste lid "een zodanige beslissing als haar in het belang van het kind wenselijk voorkomt". Op grond van het tweede lid kan hij daarbij een hele regeling vaststellen: de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken, de beslissing bij welke ouder het kind zijn hoofdverblijfplaats heeft, en de manier waarop de ouder bij wie het kind niet woont over gewichtige zaken wordt geïnformeerd en geraadpleegd.

Belangrijk is het vijfde lid: de rechtbank beproeft eerst een vergelijk tussen de ouders voordat zij beslist. Een zitting in dit soort zaken is dus geen puur juridisch debat; er wordt uitdrukkelijk gezocht naar een oplossing waar beide ouders mee verder kunnen. Komt dat er niet, dan kan de rechter een dwangmiddel opleggen.

En een detail dat verrassend vaak van pas komt: als op de ouders de verplichting rust om een ouderschapsplan over te leggen en zij daar niet aan hebben voldaan, houdt de rechter de beslissing volgens het derde lid ambtshalve aan totdat dat alsnog gebeurt — tenzij het belang van het kind zich daartegen verzet.

Kan de buurtrechter in Amsterdam helpen bij een familieconflict?

In een deel van Amsterdam wel: de buurtrechter Venserpolder in Zuidoost en de wijkrechter Nieuw-West voeren naast rechtszaken ook oplossingsgerichte gesprekken met (ex-)partners en gezinsleden die een serieus huiselijk conflict willen oplossen.

Dit is een Amsterdamse voorziening. De rechtbank Amsterdam houdt sinds eind 2021 zitting in de wijk, samen met de gemeente Amsterdam, de politie en het Openbaar Ministerie.

Twee dingen om te weten. Een oplossingsgericht gesprek is geen rechtszaak: de rechter kan daarin volgens de Rechtspraak alleen knopen doorhakken als alle betrokkenen zich daarin kunnen vinden, en komen er geen afspraken, dan blijft de situatie zoals hij was. En dit is geen vervanging van een echtscheidingsprocedure — die loopt gewoon bij de rechtbank aan de Parnassusweg. Het is een extra route voor conflicten die nog geen rechtszaak zijn, of die naast een rechtszaak lopen.

Ligt uw situatie buiten deze twee gebieden, dan bestaat er ook een mediationbureau bij de rechtbank Amsterdam waar zaken naartoe verwezen kunnen worden.

Hoe neem ik contact op over een familiezaak in Amsterdam?

Bel 020 747 00 55 tijdens kantooruren — maandag tot en met vrijdag van 09:00 tot 17:00 — of gebruik het formulier op https://arslan.nl/contact/.

Arslan Advocaten heeft een volwaardige vestiging in Amsterdam aan de Pieter Calandlaan 769, 1069 SC Amsterdam: een kantoor waar uw dossier wordt behandeld en waar u een advocaat spreekt, op afspraak. Meer over de vestiging leest u op de pagina vestiging Amsterdam.

In familiezaken is het eerste gesprek vaak het belangrijkste onderdeel van het hele dossier: daar wordt bepaald of het een gezamenlijk verzoek wordt of een eenzijdig verzoek, wat er in het ouderschapsplan komt en of er voorlopige voorzieningen nodig zijn. Neem daarom mee wat u aan stukken hebt — de huwelijksakte of het partnerschapsbewijs, eventuele huwelijkse voorwaarden, recente inkomensgegevens van u beiden en de geboortegegevens van de kinderen.

Naast Nederlands wordt u hier ook in het Turks, Pools en Engels geholpen. In familiezaken is dat geen bijzaak: wie zijn situatie in de eigen taal kan uitleggen, vertelt de details die de uitkomst bepalen.