Medische fouten bij bevallingen: rechten van moeder en kind

Een bevalling is een ingrijpende gebeurtenis — zowel lichamelijk als emotioneel.
Artsen en verloskundigen hebben de plicht om tijdens de zwangerschap, bevalling en nazorg uiterst zorgvuldig te handelen. Wanneer er fouten worden gemaakt, kunnen de gevolgen echter enorm zijn: blijvend letsel bij moeder of kind, complicaties bij de geboorte of zelfs overlijden.

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 31 oktober 2026.

Kort antwoord: Bij schade rond een bevalling wordt afzonderlijk onderzocht welke zorg aan de moeder en aan het kind is verleend en of daarin een verwijtbare tekortkoming zit. Een moeilijke bevalling of een onverwachte uitkomst bewijst op zichzelf geen fout. Voor een schadeclaim zijn de medische tijdlijn, de professionele standaard en het verband tussen de tekortkoming en de gevolgen bepalend. Moeder en kind kunnen elk een eigen aanspraak hebben, met een eigen verjaringstermijn.

In deze blog leggen we uit wanneer een bevalling juridisch gezien fout is gegaan, wie aansprakelijk is, en wat u als ouder kunt doen als er sprake is van schade door medische fouten tijdens of rond de bevalling.

---

Wat wordt bedoeld met een medische fout bij bevalling?

Er is sprake van een medische fout bij de bevalling als een arts, verloskundige of verpleegkundige niet handelt zoals van een redelijk bekwaam zorgverlener verwacht mag worden.
Het gaat dan om situaties waarin:

• signalen van complicaties te laat zijn herkend;

• medische interventies (zoals keizersnede, vacuümextractie of tangverlossing) onnodig laat zijn uitgevoerd;

• verkeerde medicatie of dosering is toegediend;

• of de hartslag of conditie van het kind onvoldoende is gecontroleerd.

Kort gezegd: als een zorgverlener afwijkt van de professionele standaard en daardoor schade ontstaat, kan sprake zijn van medische aansprakelijkheid. Een aansprakelijkheidsbeoordeling achteraf is geen oordeel over elke moeilijke medische keuze: de vraag is welke beslissing op dat moment redelijkerwijs mocht worden verwacht, met de informatie die toen beschikbaar was.

---

Veelvoorkomende fouten tijdens zwangerschap en bevalling

Medische fouten bij bevallingen kunnen op verschillende momenten ontstaan: tijdens de zwangerschap, de bevalling zelf of direct daarna.
Enkele veelvoorkomende situaties zijn:

1. Te late ingreep bij complicaties
   Bijvoorbeeld bij een dreigende zuurstoftekort (foetale nood) of stagnerende bevalling. Als artsen te laat ingrijpen, kan dit leiden tot hersenbeschadiging of zuurstoftekort bij het kind.

2. Onjuiste interpretatie van CTG- of hartfilmpjes
   Het niet (tijdig) opmerken of opvolgen van afwijkende hartslagpatronen kan in verloskundige zaken een belangrijk verwijt zijn. Of dat zo is, beoordeelt een deskundige aan de hand van de oorspronkelijke registraties.

3. Verkeerd gebruik van hulpmiddelen
   Denk aan verkeerd uitgevoerde tangverlossingen of vacuümextracties, die kunnen leiden tot schedelletsel of hersenbloeding bij het kind.

4. Onvoldoende nazorg na de bevalling
   Soms gaat het mis doordat complicaties bij de moeder, zoals nabloedingen of infecties, te laat worden opgemerkt of behandeld.

5. Gebrekkige communicatie of overdracht
   Slechte overdracht tussen ziekenhuis en verloskundige praktijk, of tussen verschillende artsen, kan tot ernstige misverstanden leiden.

---

Schade bij moeder en kind

De gevolgen van medische fouten bij bevallingen kunnen ernstig zijn, zowel lichamelijk als psychisch.

Voor de moeder:

• Bloedingen of infecties door onvoldoende nazorg;

• Beschadiging van blaas, bekkenbodem of zenuwen;

• Posttraumatische stress of depressie na traumatische bevalling.

Voor het kind:

• Hersenletsel of hersenverlamming (zoals cerebrale parese) door zuurstofgebrek;

• Lichamelijke afwijkingen of fracturen;

• Ontwikkelingsachterstand door complicaties bij de geboorte.

Wanneer dergelijke schade het gevolg is van verwijtbaar handelen, kan sprake zijn van aansprakelijkheid voor medische fout.

Lees meer over dit onderwerp in onze blog Medische aansprakelijkheid: wanneer is een arts of ziekenhuis aansprakelijk?.

Moeder en kind hebben niet vanzelf dezelfde claim

De moeder kan eigen lichamelijke en psychische schade hebben. Het kind heeft een eigen schadevordering voor zijn of haar letsel en de gevolgen daarvan. Dat vraagt een afzonderlijke beoordeling van causaal verband en schade. Daarnaast moet worden bekeken in welke rol de ouders optreden: als wettelijk vertegenwoordiger van het kind, of met een eigen aanspraak als naaste.

Voor een minderjarig kind gelden bijzondere belangen en regels, onder meer bij het regelen van de schade. Laat daarom controleren welke toestemming of rechterlijke goedkeuring in de concrete situatie nodig is. Een regeling voor de moeder mag niet onbedoeld worden gelezen als afwikkeling van alle aanspraken van het kind.

Wat als de gevolgen voor het kind nog onzeker zijn?

Bij jonge kinderen kunnen de gevolgen zich later ontwikkelen of duidelijker worden. Een vroeg eindbedrag is dan moeilijk te onderbouwen; medische follow-up, ondersteuning, onderwijs en toekomstige zorg kunnen nog relevant worden. Dat betekent niet dat een aansprakelijkstelling of het bewaken van termijnen moet worden uitgesteld. Bij de moeder worden de gevolgen voor herstel, werk, verzorging en dagelijks functioneren apart beschreven.

---

Wie is aansprakelijk bij een bevallingsfout?

De aansprakelijkheid hangt af van wie de fout heeft gemaakt en onder wiens verantwoordelijkheid de zorg werd verleend:

• Is de fout gemaakt in het ziekenhuis? Dan kan het ziekenhuis worden aangesproken voor de handelingen van de artsen, verloskundigen en verpleegkundigen die daar zorg verlenen, ook als een arts niet in dienst is van het ziekenhuis (centrale aansprakelijkheid, artikel 7:462 BW).

• Heeft de verloskundige zelfstandig gewerkt (buiten het ziekenhuis), dan kan zij of haar praktijk rechtstreeks aansprakelijk zijn.

• Soms is sprake van gezamenlijke aansprakelijkheid, bijvoorbeeld bij gebrekkige overdracht tussen ziekenhuis en verloskundige praktijk.

Het is dus belangrijk om precies vast te stellen wie de zorg verleende op het moment van de fout.
Onze advocaten onderzoeken dit zorgvuldig aan de hand van uw medisch dossier en de protocollen die golden op dat moment.

Welke gegevens zijn van belang?

Het onderzoek kan beginnen tijdens de zwangerschap en doorlopen tot de zorg na de geboorte. Vraag daarom het medisch dossier op bij alle betrokken zorgverleners, voor moeder en kind afzonderlijk.

Vraag naar de oorspronkelijke registraties als alleen samenvattingen worden verstrekt. Welke gegevens werkelijk nodig zijn, hangt af van het verwijt. Een ontbrekend stuk moet worden onderscheiden van een stuk dat nooit is gemaakt.

---

Bewijs en medische beoordeling

In zaken over bevallingsfouten is de medische onderbouwing cruciaal.
Daarbij wordt gekeken of de betrokken zorgverleners hebben gehandeld conform de geldende richtlijnen en protocollen.

Een medisch adviseur beoordeelt:

• of er signalen waren van complicaties die eerder herkend hadden moeten worden;

• of er tijdig is ingegrepen;

• en of de zorgverlening voldeed aan de professionele standaard.

De uitkomst van deze beoordeling is vaak bepalend voor de vraag of sprake is van medische fout en aansprakelijkheid.

Meer over het juridisch bewijs leest u in onze blog Causaal verband bij medische fouten. Hoe een onafhankelijke beoordeling verloopt, leest u bij deskundigenonderzoek bij medische aansprakelijkheid.

---

Schadevergoeding bij medische fouten rond de bevalling

Als vaststaat dat de schade het gevolg is van een medische fout, kan zowel voor moeder als kind schadevergoeding worden gevorderd. Per persoon wordt een eigen overzicht van kosten, hulp en beperkingen gemaakt; zie ook schadevergoeding bij een medische fout.
Die vergoeding kan bestaan uit:

• medische kosten (ook toekomstige zorg en revalidatie);

• inkomensverlies van de moeder, als zij zelf letsel heeft opgelopen;

• kosten die ouders voor de verzorging en begeleiding van het kind maken (artikel 6:107 lid 1 onder a BW); of daaronder ook eigen inkomensverlies valt, hangt af van de omstandigheden;

• kosten van hulpmiddelen, vervoer of woningaanpassing;

• zorgkosten of begeleiding voor het kind;

• en smartengeld voor pijn, leed en verlies van levensvreugde.

Bij blijvend letsel van een kind kan de schade ook toekomstige, soms levenslange zorg en inkomensschade omvatten, afhankelijk van de ernst van de beperkingen en de benodigde zorg. Ouders kunnen bij ernstig en blijvend letsel van hun kind daarnaast als naaste een wettelijk vastgesteld bedrag aan affectieschade vorderen (artikel 6:107 lid 1 onder b BW; voor gebeurtenissen vanaf 1 januari 2019).

Lees hierover meer in onze blog Hoe kunt u smartengeld berekenen?.

---

Verjaring en termijnen bij geboorteletsel

Bij letsel door een medische fout, ook rond de bevalling, geldt een eigen verjaringsregel (artikel 3:310 lid 5 BW).
Voor de moeder en voor eigen aanspraken van de ouders geldt een verjaringstermijn van vijf jaar vanaf de dag na die waarop zij daadwerkelijk bekend zijn geworden met zowel de schade als de aansprakelijke persoon. De absolute termijn van twintig jaar geldt bij letsel niet.

Was het kind minderjarig toen de schade en de aansprakelijke persoon bekend werden, dan verjaart de vordering van het kind pas vijf jaar na de dag waarop het meerderjarig is geworden.
Dat betekent dat een kind met geboorteletsel in beginsel tot kort na zijn of haar 23e verjaardag een vordering kan instellen. Wacht daar niet mee: dossiers en herinneringen worden met de jaren minder volledig, en een tijdige schriftelijke stuiting houdt de vordering in stand. Bewaak de termijn voor iedere aanspraak afzonderlijk.

Meer hierover leest u in Verjaring in medische aansprakelijkheidszaken.

---

Psychische gevolgen en erkenning

Veel ouders ervaren na een misgelopen bevalling gevoelens van onmacht, verdriet of schuld.
Naast financiële compensatie is erkenning van wat er is misgegaan vaak minstens zo belangrijk.
Een aansprakelijkstelling kan helpen om duidelijkheid te krijgen over wat er is gebeurd — en om herhaling te voorkomen bij andere patiënten. Wilt u vooral uitleg of verbetering van de zorg, dan kan een klacht bij de zorgaanbieder passend zijn. Een klacht is iets anders dan een civiele claim en levert zelf geen schadevergoeding op.

Onze advocaten begeleiden u niet alleen juridisch, maar ook menselijk, met aandacht voor de emotionele impact van uw ervaring.

---

Waarom juridische hulp essentieel is

Medische fouten bij bevallingen behoren tot de meest complexe aansprakelijkheidszaken.
De combinatie van medische kennis, juridische expertise en gevoel voor menselijke impact is essentieel.

Bij Arslan Advocaten werken letselschadeadvocaten samen met onafhankelijke medisch adviseurs en, waar nodig, medisch deskundigen.
Wij zorgen dat:

• alle medische informatie wordt veiliggesteld,

• deskundigen onafhankelijk beoordelen of er een fout is gemaakt,

• en dat uw schade volledig in kaart wordt gebracht en onderbouwd wordt gevorderd.

Het eerste gesprek is kosteloos. Staat de aansprakelijkheid vast, dan kunnen redelijke kosten van juridische bijstand in beginsel op de aansprakelijke partij worden verhaald (artikel 6:96 lid 2 BW). Wat dit voor u betekent, bespreken wij vooraf.

---

Waarom kiezen voor Arslan Advocaten?

• Aandacht voor medische fouten bij bevallingen

• Samenwerking met onafhankelijke medisch adviseurs

• Kosteloos eerste gesprek voor ouders en kinderen

• Aandacht voor zowel schadevergoeding als erkenning

Wij staan ouders en kinderen bij in de moeilijkste situaties – met kennis, zorg en vastberadenheid.

---

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Medische Aansprakelijkheid
• Meer informatie over Letselschade

---

Lees ook

• Aansprakelijkheid van de werkgever voor uitzendkrachten
• Kop-staartbotsing letselschade: wie is aansprakelijk en waar heeft u recht op?
• Eenzijdig ongeval letselschade: heeft u toch recht op schadevergoeding?

Bronnen

• Burgerlijk Wetboek Boek 7: informatie, toestemming, goede zorg, dossier en centrale aansprakelijkheid
• Burgerlijk Wetboek Boek 6: schade, redelijke kosten, causaliteit, naastenschade en immateriële schade
• Burgerlijk Wetboek Boek 3: verjaring en stuiting

Bij vermoedelijke medische fouten rond een bevalling (geboorteletsel) gelden specifieke juridische en medische normen die wezenlijk verschillen van verkeers- of arbeidsongevallen. Om aansprakelijkheid en schadevergoeding te onderbouwen, is een zorgvuldige toetsing aan de professionele standaard en een causaal verband vereist, zonder garanties vooraf.