In Pollemans en Hoondert, Hoge Raad 20 september 1996, ECLI:NL:HR:1996:ZC2142 (NJ 1997/198), verduidelijkte de Hoge Raad de strenge toets voor bewuste roekeloosheid bij een arbeidsongeval. Dat de werknemer herhaaldelijk en in krachtige termen was gewaarschuwd, was niet voldoende om bewuste roekeloosheid aan te nemen. Dit is een bespreking van gepubliceerde rechtspraak, geen beschrijving van een door Arslan behandeld cliëntdossier.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Inhoudelijk bijgewerkt op 1 oktober 2026 aan de hand van de wettekst, de genoemde uitspraken en de officiële regelingen.
De gepubliceerde zaak in het kort
Pollemans werkte als timmerman bij de herbouw van een bedrijfshal. Hij liep op het dak naast de neergelegde steigerdelen, zakte door de golfplaten en viel van grote hoogte. Volgens de vastgestelde feiten was hij herhaaldelijk gewaarschuwd op de steigerdelen te blijven. De kantonrechter wees de vordering af; de rechtbank bekrachtigde dat in hoger beroep en nam bewuste roekeloosheid aan.
De Hoge Raad oordeelde dat van bewuste roekeloosheid pas sprake is als de werknemer zich tijdens zijn gedraging onmiddellijk voorafgaand aan het ongeval daadwerkelijk bewust was van het roekeloze karakter daarvan. Uit eerdere waarschuwingen volgt dat niet noodzakelijkerwijs. De Hoge Raad wees erop dat de wettelijke regeling de werknemer juist beschermt tegen het ervaringsfeit dat dagelijks werken in een bepaalde situatie tot minder voorzichtigheid leidt.
Daarnaast oordeelde de Hoge Raad over het causaal verband: als de werkgever tekortschoot in het treffen van veiligheidsmaatregelen, moet verband met het ongeval worden aangenomen, tenzij de werkgever aantoont dat redelijkerwijs te vergen maatregelen het ongeval niet zouden hebben voorkomen. Staat vast dat het ongeval ‘in belangrijke mate’ aan bewuste roekeloosheid te wijten is, dan heeft de werknemer geen enkele aanspraak. Dat is pas zo als het gedrag van de werknemer zo zwaar heeft bijgedragen dat het tekortschieten van de werkgever als oorzaak in het niet valt. Het vonnis van de rechtbank werd vernietigd en de zaak verwezen naar het gerechtshof Den Haag.
Het arrest gaf daarmee geen concreet eindbedrag aan schadevergoeding. Ook de historische wetsverwijzingen in het arrest moeten in hun tijd worden gelezen: het arrest ging over het toenmalige art. 7A:1638x BW. De maatstaf staat nu in art. 7:658 lid 2 BW, dat de werkgever ontlast als de schade in belangrijke mate het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.
Welke vragen roept dit op in een huidig dossier?
Een afwijzing met ‘u was gewaarschuwd’ hoort te worden uitgesplitst. Welke waarschuwing was gegeven? Voor welke handeling? Wat gebeurde onmiddellijk vóór het ongeval? Welke beveiliging was aanwezig en hoe verhouden instructie en fysieke veiligheid zich tot elkaar?
Die vragen voorkomen dat een algemene training wordt behandeld als bewijs van ieder later bewust risico. Ze voorkomen ook dat een dossier alleen naar gedrag kijkt en de inrichting van de werkplek overslaat.
Bewijs dat u gericht kunt bewaren
Vraag om de precieze instructie en versie die gold. Bewaar taakopdracht, werkplekfoto’s en verklaringen over de feitelijke situatie. Noteer wat u zelf deed, wat u begreep en waar u onzeker over bent. Een verklaring hoeft geen juridische termen te gebruiken om een belangrijk feit te bevatten.
Maak latere wijzigingen aan beveiliging herkenbaar. Een maatregel die na een ongeval wordt aangebracht, geeft niet zonder meer dezelfde informatie als een foto van vóór het ongeval.
Wat betekent de uitspraak niet?
Het arrest betekent niet dat eigen gedrag nooit relevant is of dat iedere val op het werk wordt vergoed. Wel speelt gewone onvoorzichtigheid van de werknemer bij aansprakelijkheid op grond van art. 7:658 BW in beginsel geen rol; alleen opzet of bewuste roekeloosheid kan de werkgever ontlasten. Eerst moeten de toepasselijke bescherming, werkverband en overige aansprakelijkheidsvoorwaarden worden beoordeeld. Voor een verkeersclaim of andere activiteit kan een andere route gelden.
Het geeft ook geen smartengeldtarief. De persoonlijke schade vraagt een aparte berekening met medische en financiële onderbouwing.
De bewijsles toepassen
Gebruik de bewijschecklist om instructie, taak en veiligheidsmaatregelen naast elkaar te zetten. Voor de huidige juridische hoofdlijn leest u eigen schuld en bewuste roekeloosheid. Arslan Advocaten bespreekt uw eigen dossier via 070 450 0300 in een kosteloos eerste gesprek.
Veelgestelde vragen
Kreeg de werknemer in dit arrest een vast bedrag toegewezen?
Nee. De Hoge Raad vernietigde en verwees voor verdere behandeling. Het arrest is geen eindschadeberekening.
Is iedere eerdere waarschuwing irrelevant?
Nee. Zij kan onderdeel van het feitenonderzoek zijn, maar beslist de strenge toets niet automatisch. Doorslaggevend is wat de werknemer zich onmiddellijk vóór het ongeval daadwerkelijk bewust was; de werkgever moet dat bewijzen.
Lees ook
- Advocaat bedrijfsongeval voor uw schadevergoeding
- Werkgever aansprakelijk stellen na een bedrijfsongeval
- Letselschade na een bedrijfsongeval de complete gids
- Werkgeversaansprakelijkheid wanneer moet de werkgever betalen?
Bronnen en juridische basis
Bronnen gecontroleerd op 1 oktober 2026.
Deze pagina geeft algemene informatie en is geen juridisch advies over uw eigen situatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.
