Gedragscode behandeling letselschade (GBL): wat zijn uw rechten als slachtoffer?

17 januari 2026
Foto van Arslan Advocaten

Arslan Advocaten

Foto van Arslan Advocaten

Arslan Advocaten

Snel hulp nodig?

Kies een vestiging

Letsel opgelopen? Dit is belangrijk om te weten.

Een vordering wegens letsel verjaart in beginsel vijf jaar nadat u bekend bent met de schade en de aansprakelijke persoon.

  • Was u minderjarig? Dan gaat die termijn pas lopen op uw achttiende verjaardag.
  • Bewaar alles: medische stukken, foto’s, het schadeformulier en uw eigen aantekeningen.
  • Wij beoordelen kosteloos of u een zaak heeft en zeggen het eerlijk als dat niet zo is.

Bel 070 450 0300WhatsApp onsStuur uw stukken op

Het eerste gesprek is kosteloos en vertrouwelijk. Zes vestigingen in Nederland. Wij spreken ook Turks, Pools en Engels.

Wie letselschade oploopt, komt vrijwel altijd in contact met een verzekeraar. Dat kan een intensief en langdurig traject zijn. Juist daarom bestaat de Gedragscode behandeling letselschade, ook wel afgekort als GBL. Deze gedragscode moet ervoor zorgen dat slachtoffers zorgvuldig, respectvol en voortvarend worden behandeld.

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.

Toch ervaren veel slachtoffers in de praktijk frustratie, vertraging en onduidelijkheid. In dit artikel leggen wij daarom uitgebreid uit wat de Gedragscode behandeling letselschade inhoudt, welke verplichtingen verzekeraars hebben en wat u kunt doen als die regels niet worden nageleefd.

Wat is de Gedragscode behandeling letselschade?

De Gedragscode behandeling letselschade is een gedragscode die afspraken bevat over de manier waarop letselschadezaken moeten worden behandeld. De code is opgesteld om de positie van het slachtoffer te versterken en om te zorgen voor een eerlijke en transparante schadeafhandeling.

De gedragscode is bindend voor verzekeraars die zijn aangesloten bij het Verbond van Verzekeraars en voor organisaties met het Nationaal Keurmerk Letselschade. In de praktijk wordt de code breder toegepast en gebruiken rechters haar als maatstaf voor zorgvuldig handelen.

Sinds 1 juli 2025 is de GBL bovendien geen zuivere zelfregulering meer. Een deel van de procedurele normen is toen wettelijk verankerd in artikel 35g van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen (Bgfo). Dat artikel verplicht een schadeverzekeraar met zetel in Nederland die letselschade afhandelt tot adequate procedures die zeven concrete verplichtingen waarborgen. De Autoriteit Financiële Markten houdt daarop toezicht, risico- en signaalgestuurd, en kan handhavend optreden.

Het toepassingsbereik is wel begrensd. Artikel 35g geldt ook bij bedrijfsongevallen en beroepsziekten, maar alleen voor zover er dekking op de polis bestaat en de aansprakelijkheid geheel of gedeeltelijk vaststaat (lid 2). Het geldt niet voor verzekeraars voor zover zij medische aansprakelijkheidszaken behandelen (lid 2). En de termijn van drie maanden voor het aansprakelijkheidsstandpunt geldt niet voor verzekeraars in de branche Aansprakelijkheid motorrijtuigen (lid 3); voor hen staat die termijn al in artikel 4:70 lid 6 Wft.

De inhoudelijke, open normen van de GBL — respectvolle bejegening, het slachtoffer centraal, passende oplossingen — zijn niet in artikel 35g opgenomen. Die blijven zelfregulering, met de rechter als toetser.

Waarom bestaat de Gedragscode behandeling letselschade?

Letselschadezaken verschillen wezenlijk van gewone schadeclaims. Slachtoffers hebben vaak te maken met lichamelijke en psychische klachten, inkomensverlies en onzekerheid over de toekomst. Daarom is een zorgvuldige aanpak essentieel.

De Gedragscode behandeling letselschade heeft als doel:

  • het slachtoffer centraal te stellen;
  • onnodige vertraging te voorkomen;
  • heldere communicatie te bevorderen;
  • machtsongelijkheid tussen slachtoffer en verzekeraar te verkleinen.

Voor wie geldt de Gedragscode behandeling letselschade?

De gedragscode geldt voor verzekeraars die letselschadeclaims behandelen. In de praktijk betekent dit dat u als slachtoffer mag verwachten dat uw zaak volgens deze normen wordt afgehandeld wanneer u te maken heeft met een verzekeraar.

Ook belangenbehartigers, zoals advocaten en experts, sluiten in hun werkwijze aan bij de uitgangspunten van de GBL.

De belangrijkste uitgangspunten van de GBL

De Gedragscode behandeling letselschade bevat meerdere kernprincipes. Hieronder lichten wij de belangrijkste toe.

Het slachtoffer staat centraal

Volgens de GBL moet de verzekeraar rekening houden met de persoonlijke situatie van het slachtoffer. Dat betekent dat niet alleen juridische, maar ook menselijke aspecten een rol spelen.

Open en eerlijke communicatie

De verzekeraar moet duidelijk communiceren over de stand van zaken, verwachtingen en vervolgstappen. Onnodige vaagheid of ontwijkend gedrag past niet binnen de gedragscode.

Voortvarende schadeafhandeling

Een belangrijk uitgangspunt van de Gedragscode behandeling letselschade is dat vertraging zoveel mogelijk wordt voorkomen. De verzekeraar moet actief meewerken aan een snelle afwikkeling.

Respectvolle bejegening

Het slachtoffer moet zich serieus genomen voelen. De gedragscode verplicht verzekeraars tot een respectvolle en empathische houding.

Termijnen volgens de GBL en artikel 35g Bgfo

Hieronder de termijnen zoals ze in de Gedragscode en sinds 1 juli 2025 in artikel 35g van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen staan. Let op het startpunt van elke termijn; daar gaan de meeste samenvattingen de mist in.

Wat Termijn Vanaf welk moment Grondslag
Ontvangst van de aansprakelijkstelling schriftelijk bevestigen Twee weken De datum van ontvangst van de aansprakelijkstelling Gedragsregel 2; artikel 35g lid 1 sub a Bgfo
Onderzoek naar de aansprakelijkheid starten Direct De aansprakelijkstelling Gedragsregel 3; artikel 35g lid 1 sub b Bgfo
Reageren op inhoudelijke correspondentie Zes weken Ontvangst van de brief of e-mail Artikel 35g lid 1 sub c Bgfo
Onderbouwd standpunt over de aansprakelijkheid Drie maanden De ontvangst van de aansprakelijkstelling — niet het ongeval en niet het moment waarop alle informatie binnen is Gedragsregel 4; artikel 35g lid 1 sub d Bgfo; voor autoverzekeraars artikel 4:70 lid 6 Wft
Persoonlijk contact met de benadeelde Ten minste eenmaal per jaar Doorlopend, tenzij de benadeelde dat contact niet wil Gedragsregel 5; artikel 35g lid 1 sub e Bgfo
Uitkeren van schade Veertien dagen De erkenning of de definitieve vaststelling van die schade — niet de erkenning van de aansprakelijkheid Gedragsregel 7; artikel 35g lid 1 sub f Bgfo
Evalueren waarom de zaak stilligt Na twee jaar De schademelding Gedragsregel 8; artikel 35g lid 1 sub g Bgfo
Bedenktijd bij een voorstel Twee weken Het voorstel van de verzekeraar; op verzoek te verlengen Gedragscode, hoofdstuk over het schaderegelingsgesprek

Een paar dingen die de GBL niet zegt, maar wel vaak worden rondverteld:

  • Er is geen vaste norm dat vervolgvoorschotten elke drie tot zes maanden moeten worden betaald. Wel geldt dat de verzekeraar moet voorkomen dat u de schade voorfinanciert; zolang partijen het over de hoogte oneens zijn, stelt de verzekeraar een voorschot beschikbaar dat zij in elk geval redelijk vindt.
  • Er is geen GBL-termijn van zes weken voor het opvragen van medisch advies.
  • Er is geen vaste doorlooptijd. De toelichting bij de Gedragscode vermeldt dat de meeste letselschadeclaims binnen ongeveer twee jaar na de melding worden afgewikkeld; duurt het langer, dan treedt de evaluatieplicht van gedragsregel 8 in werking.

De verjaring is geen GBL-norm maar volgt uit de wet. Bij een vordering uit onrechtmatige daad geldt artikel 3:310 BW: vijf jaar vanaf de dag nadat u zowel met de schade als met de aansprakelijke persoon bekend bent geworden, met een absolute termijn van twintig jaar na de gebeurtenis. Bij een rechtstreekse aanspraak op een WAM-verzekeraar geldt artikel 10 WAM (drie jaar). Laat de termijn in uw zaak beoordelen; het startpunt is zelden de datum van het ongeval zelf.

Medische informatie en privacy

Bij letselschade speelt medische informatie een grote rol. De GBL schrijft voor dat verzekeraars zorgvuldig omgaan met medische gegevens.

Dat betekent onder meer dat:

  • alleen relevante medische informatie wordt opgevraagd;
  • privacy van het slachtoffer wordt gerespecteerd;
  • medische gegevens niet onnodig worden gedeeld.

Voorschotten volgens de Gedragscode behandeling letselschade

Wanneer aansprakelijkheid vaststaat, moet de verzekeraar volgens de GBL bereid zijn om voorschotten te betalen. Dat voorkomt dat slachtoffers in financiële problemen raken terwijl de zaak nog loopt.

Voorschotten kunnen betrekking hebben op:

  • inkomensverlies;
  • medische kosten;
  • lopende noodzakelijke uitgaven.

Wat als de verzekeraar zich niet aan de GBL houdt?

In de praktijk komt het voor dat verzekeraars de Gedragscode behandeling letselschade niet (volledig) naleven. Denk aan:

  • langdurige vertraging zonder uitleg;
  • blijvende discussie over aansprakelijkheid;
  • onvoldoende communicatie;
  • weigering van redelijke voorschotten.

In zulke gevallen staat u niet machteloos.

Gevolgen van overtreding van de gedragscode

Overtreding van de gedragscode heeft langs twee wegen gevolgen. Rechters en geschilleninstanties nemen de code mee bij de beoordeling of een verzekeraar zorgvuldig heeft gehandeld. En voor de zeven procedurele verplichtingen die in artikel 35g Bgfo staan, is er sinds 1 juli 2025 daarnaast bestuursrechtelijk toezicht door de AFM.

Daarnaast kan niet-naleving leiden tot:

  • kritiek in procedures;
  • druk op de verzekeraar om alsnog voortgang te maken;
  • een sterkere positie voor het slachtoffer.

Wat kunt u zelf doen bij problemen met de verzekeraar?

Wanneer u merkt dat de Gedragscode behandeling letselschade niet wordt nageleefd, is het belangrijk om actie te ondernemen.

U kunt onder meer:

  • de verzekeraar schriftelijk wijzen op de gedragscode;
  • verzoeken om een concreet stappenplan;
  • juridische bijstand inschakelen;
  • een formele klacht indienen.

Meer algemene informatie over uw rechten leest u ook op onze pagina letselschade advocaat.

De rol van een advocaat bij de GBL

Een advocaat kan een belangrijke rol spelen bij het afdwingen van naleving van de Gedragscode behandeling letselschade. Verzekeraars nemen zaken vaak serieuzer wanneer een juridisch professional betrokken is.

Bovendien zorgt een advocaat ervoor dat termijnen worden bewaakt en dat uw belangen centraal blijven staan.

Veelgestelde vragen over de Gedragscode behandeling letselschade

Is de GBL wettelijk verplicht?

Gedeeltelijk. De gedragscode zelf is zelfregulering en bindend voor de leden van het Verbond van Verzekeraars en de organisaties met het Nationaal Keurmerk Letselschade. Maar sinds 1 juli 2025 zijn zeven procedurele normen wettelijk verankerd in artikel 35g van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen, voor schadeverzekeraars met zetel in Nederland. De AFM houdt daarop toezicht. Medische aansprakelijkheidszaken vallen daarbuiten, en de termijn van drie maanden geldt niet voor WAM-verzekeraars.

Kan ik mij beroepen op de GBL?

Ja. U kunt een verzekeraar expliciet aanspreken op naleving van de Gedragscode behandeling letselschade.

Wat als de verzekeraar blijft traineren?

In dat geval is juridische bijstand vaak noodzakelijk om druk uit te oefenen en voortgang af te dwingen.

Kost juridische hulp mij geld?

Staat de aansprakelijkheid vast, dan komen de redelijke kosten van rechtsbijstand op grond van artikel 6:96 lid 2 BW voor rekening van de aansprakelijke partij. Die kosten moeten wel redelijk zijn naar aard en omvang, en de verzekeraar kan de hoogte betwisten. Wordt aansprakelijkheid afgewezen of is sprake van eigen schuld, dan kan een deel voor uw rekening blijven. Wij leggen vooraf vast wat in uw zaak is afgesproken.

Waarom kiezen voor Arslan Advocaten?

Wij hebben ruime ervaring met letselschadezaken waarin de Gedragscode behandeling letselschade een belangrijke rol speelt. Wij weten wanneer verzekeraars te ver gaan en hoe naleving van de gedragscode kan worden afgedwongen.

Daarnaast communiceren wij helder, handelen wij voortvarend en staan wij altijd aan de zijde van het slachtoffer.

Wilt u weten of de verzekeraar in uw zaak de gedragscode naleeft? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvende beoordeling.


Lees ook


Gerelateerde juridische diensten

Deel dit bericht
Facebook
Twitter
LinkedIn
Snel hulp nodig?

Kies een vestiging

Bel WhatsApp Stukken