Geschreven door Melanie Schulpen, advocaat strafrecht en bestuursrecht bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor strafrecht (en jeugdstrafrecht) en bestuursrecht. Laatst bijgewerkt: 12 september 2026.
Een VOG-weigering voor werk in de zorg, het onderwijs of de kinderopvang vraagt een beoordeling van de concrete functie en de mensen met wie u werkt. Een strafblad betekent niet automatisch dat iedere baan in deze sectoren onmogelijk is. Wel kunnen risico’s rond kwetsbare personen zwaar wegen. Controleer het screeningsprofiel, de gebruikte feiten en de reactietermijn. Kinderopvang kent daarnaast continue screening en het Personenregister Kinderopvang.
De gevolgen van een weigering verschillen per situatie. U kunt een nieuwe baan mislopen, een stage niet beginnen of uw huidige werk niet voortzetten. Toch gelden niet voor alle drie de sectoren precies dezelfde verplichtingen. Dit artikel helpt de screening te begrijpen en de juiste informatie te verzamelen voor een zienswijze of bezwaar.
Kijk naar uw werkzaamheden, niet alleen naar de sector
Een sectornaam zegt niet precies welke taken u uitvoert. Een administratief medewerker in een zorgorganisatie heeft andere verantwoordelijkheden dan een medewerker die alleen bij cliënten thuis komt. Een docent, conciërge en externe dienstverlener op een school kunnen eveneens verschillende taken hebben.
Vraag uw werkgever om een concrete functieomschrijving en de aanvraaggegevens. Controleer of het screeningsprofiel daarbij aansluit. Denk aan contact met minderjarigen, toegang tot medische informatie, omgaan met medicatie, geld of goederen en zelfstandig werken in de leefomgeving van cliënten.
Een juiste omschrijving moet volledig en eerlijk zijn. Het weglaten van wezenlijke taken om de aanvraag gunstiger te laten lijken is geen oplossing. Een goed dossier maakt juist duidelijk welke risico’s werkelijk bestaan en hoe de functie wordt uitgevoerd.
VOG in de zorg
In de zorg kan de screening samenhangen met contact met afhankelijke of kwetsbare cliënten, vertrouwelijke gegevens en verantwoordelijkheden voor hun welzijn. Welke VOG-verplichting geldt, hangt af van de functie, organisatie en toepasselijke regels. Niet iedere persoon die voor een zorgorganisatie werkt valt automatisch onder exact dezelfde eis.
Bespreek daarom of het gaat om directe zorg, begeleiding, ondersteuning of een andere taak. Beschrijf of u alleen werkt, toegang heeft tot woningen of financiële handelingen verricht. Deze feiten helpen om de relatie tussen geregistreerde antecedenten en het werk te beoordelen.
Een ongunstig feit hoeft niet dezelfde betekenis te hebben voor alle zorgfuncties. Tegelijk kunnen ook gedragingen buiten het werk relevant zijn wanneer zij raken aan de veiligheid of betrouwbaarheid die de functie vraagt. De motivering van Justis moet daarop worden gecontroleerd.
VOG in het onderwijs
Bij onderwijsfuncties kunnen gezag, begeleiding en contact met minderjarigen een belangrijke rol spelen. Het specifieke screeningsprofiel voor onderwijs beschrijft de relevante risico’s. Controleer welke taak u daadwerkelijk krijgt en hoe die in de aanvraag is weergegeven.
Een stage of tijdelijke aanstelling kan eveneens een VOG vereisen. De korte duur van het contract neemt een wettelijke of geldige functie-eis niet automatisch weg. Vraag vóór de start welke verklaring nodig is en welke datum geldt voor aanlevering.
Bij een weigering zijn een verklaring van de school en de concrete werkzaamheden nuttig. Laat uitleggen welke aanstelling wordt aangeboden, wat uitstel betekent en welke alternatieven bestaan. Een algemeen beroep op het lerarentekort vervangt niet de beoordeling van uw persoonlijke dossier.
Kinderopvang: VOG en Personenregister
De kinderopvang kent naast de VOG een stelsel van registratie en continue screening. Wie zich moet inschrijven in het Personenregister Kinderopvang hangt af van de rol en aanwezigheid op de opvanglocatie. Het gaat niet uitsluitend om pedagogisch medewerkers.
Controleer daarom of u correct bent ingeschreven en gekoppeld en welke documenten nodig zijn. Een VOG die voor een ander doel is afgegeven, is niet automatisch voldoende voor de kinderopvang. De aanvraag moet passen bij de juiste werkzaamheden en registratievereisten.
Justis legt continue screening en de rol van het Personenregister Kinderopvang uit. Een signaal kan aanleiding geven tot een nieuwe VOG-aanvraag. Het signaal en de uiteindelijke beslissing over die aanvraag zijn verschillende stappen.
Een signaal uit continue screening
Als nieuwe justitiële informatie aanleiding geeft tot herbeoordeling, kunnen betrokken instanties een verzoek om een nieuwe VOG in gang zetten. Lees alle brieven zorgvuldig. Naast Justis kunnen in de kinderopvang ook registratie, toezicht en de werkgever een rol spelen.
Een signaal betekent niet automatisch dat de nieuwe VOG wordt geweigerd. Wel moet u tijdig handelen en nagaan welke gevolgen het signaal heeft voor uw inzet of registratie. Wacht niet tot een geplande dienst om te vragen of u nog mag werken.
Maak een overzicht van afzenders, gevraagde acties en deadlines. Een zienswijze aan Justis beantwoordt niet vanzelf ieder verzoek in een ander traject. Laat bij meerdere besluiten beoordelen welke rechtsmiddelen afzonderlijk nodig zijn.
Welke feiten kunnen een probleem vormen?
Gewelds- en seksuele misdrijven kunnen een duidelijke relatie hebben met bescherming van kwetsbare personen. Ook vermogensdelicten, drugsgerelateerde feiten of onjuist omgaan met vertrouwelijke informatie kunnen relevant zijn, afhankelijk van de functie. De toets beperkt zich niet tot feiten die letterlijk tijdens het werk zijn gepleegd.
Controleer de strafrechtelijke status. Is sprake van een veroordeling, strafbeschikking, beleidssepot of openstaande zaak? Een onherroepelijke vrijspraak en een technisch sepot hebben volgens het gewone VOG-beleid een andere positie. De volledige afdoeningsstukken zijn daarom belangrijk.
Justis publiceert de screeningsprofielen en hun toelichting. De genoemde risico’s zijn geen eenvoudige lijst waarmee ieder niet genoemd feit automatisch irrelevant wordt. De concrete relatie met het doel blijft bepalend.
Seksuele misdrijven en het verscherpte kader
Bij bepaalde seksuele misdrijven kan in combinatie met een gezags- of afhankelijkheidsrelatie of relevante locatie een verscherpt beoordelingskader gelden. De ruimte voor een gunstige belangenafweging kan dan zeer beperkt zijn. Algemene tips voor gewone VOG-aanvragen zijn in zulke zaken onvoldoende.
Laat precies beoordelen welke wettelijke kwalificatie en welk beleid Justis gebruikt. Ook de aard van de functie en de locatie moeten correct zijn vastgesteld. Een persoonlijke beschrijving van het incident vervangt niet de juridische beoordeling van de afdoening.
De Beleidsregels VOG-NP-RP 2025 bevatten het beoordelingskader. Bespreek vroegtijdig welke argumenten juridisch relevant zijn en welke stukken daarvoor nodig zijn, zodat kostbare tijd niet opgaat aan een te algemeen verweer.
Terugkijktermijn en oude feiten
De terugkijktermijn hangt onder meer af van leeftijd, functie en soort feit. De gewone termijn is daarom geen universele einddatum voor alle zorg-, onderwijs- en kinderopvangfuncties. Bij bepaalde feiten geldt een onbeperkte terugkijktermijn en ook vrijheidsbeneming kan invloed hebben.
Vraag welke referentiedatum Justis hanteert. Die hoeft niet gelijk te zijn aan de pleegdatum. Een uitspraak of andere afdoening kan relevant zijn voor de berekening. Leg de belangrijkste data vast met de bijbehorende stukken.
Het verstrijken van tijd kan betekenis hebben, maar een oud feit verdwijnt niet automatisch uit de justitiële documentatie. Controleer op welke grond het wordt gebruikt en welke betekenis eraan wordt gegeven in de huidige aanvraag.
Zienswijze: inhoud en persoonlijk belang verbinden
Ontvangt u een voornemen tot weigering, reageer dan binnen de aangegeven termijn, doorgaans twee weken. Begin met controleerbare fouten of onduidelijkheden in gegevens en functieomschrijving. Bespreek vervolgens de risicoanalyse en uw persoonlijke omstandigheden.
Maak uw werkbelang concreet met een contract, stageovereenkomst of verklaring van de werkgever. Vermeld de startdatum, gevolgen van uitstel en eventuele afhankelijkheid van het inkomen. Bij een opleiding kan ook bewijs nodig zijn dat de stage onmisbaar is voor het diploma.
Een groot belang bij werk leidt niet automatisch tot afgifte. De reactie moet daarom ook uitleggen waarom de concrete beoordeling volgens u anders moet uitvallen. Alleen benadrukken dat u al jaren graag met mensen werkt, is onvoldoende onderbouwing.
Referenties en ontwikkeling sinds het incident
Een leidinggevende kan uw functioneren beschrijven op basis van eigen ervaring. Vraag om concrete voorbeelden van verantwoordelijkheden, betrouwbaarheid en het nakomen van afspraken. Een korte feitelijke verklaring is vaak bruikbaarder dan een algemene aanbeveling vol grote woorden.
Begeleiding of behandeling kan relevant zijn als die aansluit op de omstandigheden die Justis benoemt. Maak duidelijk wat is gevolgd en afgerond en welke ontwikkeling is waargenomen. Deel alleen noodzakelijke medische informatie en stem af hoe die veilig wordt verstrekt.
Wees eerlijk over de grenzen van een verklaring. Een werkgever die het incident niet kent kan niet zonder meer verklaren dat ieder risico is uitgesloten. Een onderbouwd, genuanceerd dossier is beter te beoordelen dan absolute garanties.
Werken zonder VOG of tijdens bezwaar
Of u tijdelijk werkzaamheden mag verrichten zonder de gevraagde VOG hangt af van de toepasselijke regels. In gereguleerde functies kan de verklaring een voorwaarde zijn. De toestemming van een leidinggevende neemt een wettelijke eis niet automatisch weg.
Bezwaar tegen een weigering schorst die beslissing in beginsel niet. Ook lopende correspondentie met Justis geeft geen automatische toestemming om te starten. Vraag de werkgever en zo nodig de bevoegde instantie om schriftelijke duidelijkheid over de actuele situatie.
Onderzoek praktische alternatieven, zoals uitstel van de start of andere taken die daadwerkelijk zijn toegestaan. Laat afspraken vastleggen. Daarmee kan schade worden beperkt terwijl de juridische procedure doorgaat.
Arbeidsrechtelijke gevolgen afzonderlijk beoordelen
Een ontbrekende VOG kan gevolgen hebben voor de arbeidsrelatie, maar niet iedere weigering beëindigt automatisch het contract. De voorwaarden in de overeenkomst, cao en concrete omstandigheden zijn belangrijk. Laat een ontslagbrief of beëindigingsovereenkomst tijdig beoordelen.
Onderteken niet alleen op basis van de mededeling dat er ‘toch niets meer mogelijk is’. Een afspraak kan gevolgen hebben voor loon en uitkeringen. Tegelijk kan het zinvol zijn om tijdelijk ander werk of een latere start te bespreken.
Bewaar correspondentie over inzet, loon en de VOG-eis. Een gunstige uitkomst bij Justis maakt een eerder ontstane arbeidsrechtelijke afspraak niet vanzelf ongedaan. Afstemming tussen de procedures is daarom belangrijk.
Bezwaar en mogelijke spoed
Bij een definitieve VOG-weigering geldt in beginsel zes weken voor bezwaar. Lees hoe Justis op uw zienswijze heeft gereageerd. Werk de resterende geschilpunten uit en voeg nieuwe relevante informatie toe. De uitleg over VOG-bezwaar helpt de stappen te ordenen.
Bij urgente gevolgen kan een voorlopige voorziening worden onderzocht. Daarvoor moet een passende procedure lopen en voldoende spoed bestaan. Het belang van bescherming van cliënten, leerlingen of kinderen kan zwaar wegen. Een spoedverzoek garandeert daarom geen tijdelijke verklaring.
Onderbouw de deadline en gevolgen met stukken. Vraag uw werkgever wat concreet gebeurt als de verklaring uitblijft en welke alternatieven beschikbaar zijn. Daarmee kan een verzoek nauwkeurig worden afgestemd op de werkelijke situatie.
Fictief voorbeeld: andere taken dan het profiel suggereert
Een medewerker van een zorgorganisatie krijgt een voornemen tot weigering. De aanvraag lijkt uit te gaan van taken met directe toegang tot cliëntgelden, terwijl de beoogde functie uitsluitend andere werkzaamheden omvat. De werkgever kan de taken schriftelijk toelichten.
In dit fictieve voorbeeld moet eerst worden nagegaan of het profiel inderdaad onjuist is en hoe de aanvraag correct kan worden behandeld. Daarna volgt nog steeds beoordeling van de relevante feiten en risico’s van de echte functie. Een aangepaste omschrijving geeft dus geen automatische garantie.
Het voorbeeld laat zien waarom functiegegevens belangrijk zijn. Een zorgvuldig dossier beschrijft de werkelijkheid precies, zonder werkzaamheden weg te laten of bevoegdheden te verzinnen.
De functieomschrijving als inhoudelijk bewijs
Binnen zorg, onderwijs en kinderopvang bestaan grote verschillen tussen functies. Een medewerker die uitsluitend administratieve taken verricht, heeft andere verantwoordelijkheden dan iemand die zelfstandig zorg verleent of dagelijks alleen met kinderen werkt. Beschrijf de werkelijke situatie zorgvuldig.
| Functieonderdeel | Vragen die de werkgever kan beantwoorden |
|---|---|
| Contact met personen | Met wie werkt u en in welke afhankelijkheidsrelatie? |
| Zelfstandigheid | Werkt u alleen, onder toezicht of in een team? |
| Toegang | Kunt u bij geld, medicijnen, sleutels of vertrouwelijke dossiers? |
| Verantwoordelijkheid | Welke beslissingen neemt u zelf en welke worden gecontroleerd? |
| Werkplek | Welke specifieke omstandigheden horen bij de locatie en doelgroep? |
Deze informatie helpt om de relatie tussen het strafrechtelijke gegeven en de functie te beoordelen. Zij is geen reden om een verplicht profiel te omzeilen of relevante taken weg te laten. De aanvraag en de toelichting moeten juist aansluiten op de praktijk.
Laat de werkgever concrete feiten bevestigen. Een verklaring dat u een prettig persoon bent, kan sympathiek zijn, maar zegt weinig over de verantwoordelijkheid die Justis moet beoordelen. Referenties worden bruikbaarder wanneer zij voorbeelden van uw functioneren en ontwikkeling bevatten.
Een tijdelijke functieaanpassing zorgvuldig bekijken
Soms bespreekt een werkgever andere werkzaamheden terwijl een VOG-procedure loopt. Of dat mogelijk is, hangt af van de wettelijke eisen, de functie en de status van eventuele registraties of toestemmingen. Een taakwijziging mag geen manier zijn om een geldende verplichting te ontwijken.
Vraag schriftelijk welke taken tijdelijk worden aangeboden en welke voorwaarden daarvoor gelden. Beschrijf ook de gevolgen voor uren, salaris en terugkeer naar de oorspronkelijke functie. Daarmee voorkomt u dat een praktische noodoplossing later als een definitieve afspraak wordt uitgelegd.
Een andere functie kan een andere beoordeling vragen, maar een bestaande VOG voor een ander doel biedt niet automatisch dekking. Laat controleren welke aanvraag daadwerkelijk nodig is. Houd ondertussen de termijn van het oorspronkelijke voornemen of besluit in de gaten.
Bewaar de communicatie over de gevolgen voor uw werk. Als u uw belang in de VOG-procedure wilt onderbouwen, helpen concrete startdata, roosters en afspraken meer dan een algemene mededeling dat u anders uw baan verliest. De inhoudelijke risicoafweging en het persoonlijke belang moeten beide zorgvuldig worden uitgelegd.
Een eerdere VOG voor een andere functie bewaren
Heeft u eerder een VOG ontvangen, bewaar dan ook de gegevens van de aanvraag waarvoor die is afgegeven. De datum, werkzaamheden en het screeningsdoel kunnen helpen verschillen met de nieuwe aanvraag te begrijpen.
Een eerdere afgifte is geen garantie voor een andere functie. Er kunnen nieuwe gegevens zijn of andere verantwoordelijkheden gelden. Vraag daarom welke relevante verandering volgens Justis tot een andere uitkomst leidt.
Gebruik de eerdere VOG als context en niet als vervanging voor een reactie op het nieuwe voornemen. Beschrijf de actuele functie en de huidige feiten afzonderlijk. Zo blijft zichtbaar of de discussie gaat over gewijzigde werkzaamheden, een nieuwe registratie of de toepassing van een ander beoordelingskader.
Veelgestelde vragen
Zijn de VOG-regels voor zorg en kinderopvang hetzelfde?
Niet volledig. Kinderopvang kent onder meer het Personenregister en continue screening. In de zorg hangen verplichtingen af van functie en toepasselijke regels. Controleer daarom de concrete werksituatie.
Kan een oude veroordeling nog meetellen?
Dat kan, afhankelijk van de terugkijktermijn, het feit en het beoordelingskader. De leeftijd van een registratie is niet het enige criterium. Vraag op welke grond Justis het gegeven gebruikt.
Is een signaal in de kinderopvang een definitieve weigering?
Nee. Het signaal kan leiden tot een nieuwe VOG-aanvraag en andere acties in het registratie- of toezichtstraject. Lees alle brieven en bewaak de afzonderlijke deadlines.
Kan ik tijdens bezwaar gewoon starten?
Niet automatisch. Bezwaar vervangt een vereiste VOG niet. Laat beoordelen welke werkzaamheden eventueel wel zijn toegestaan en leg afspraken met de werkgever schriftelijk vast.
Helpt een verklaring van mijn leidinggevende?
Een concrete verklaring kan relevante informatie geven over taken en functioneren. Zij moet berusten op eigen kennis en sluit een risico niet vanzelf uit. Laat de inhoud aansluiten op de redenen in het voornemen.
Wat als ik mijn baan verlies?
Laat zowel de VOG-procedure als de arbeidsrechtelijke gevolgen beoordelen. Onderteken een beëindigingsvoorstel niet zonder inzicht in de gevolgen. Onderzoek tegelijk of tijdelijke afspraken of passende spoedmaatregelen mogelijk zijn.
Een gerichte beoordeling van uw functie en dossier
Leg uw VOG-brief en functieomschrijving voor aan Arslan Advocaten. Lees ook de algemene VOG-gids en de uitleg over screeningsprofielen. Vermeld uw sector, werkzaamheden, startdatum en de uiterste reactiedatum, zodat de juiste procedure kan worden bepaald.
Lees ook
VOG geweigerd voor stage of opleiding: wat kunt u doen?
Terugkijktermijn VOG: hoelang kijkt Justis terug op uw strafblad?
VOG na sepot, vrijspraak of een openstaande strafzaak
