Krijgt u te maken met een juridisch geschil? Dan heeft u recht op vrije advocaatkeuze bij uw rechtsbijstandverzekering. Veel mensen denken ten onrechte dat zij de jurist of advocaat moeten accepteren die hun verzekeringsmaatschappij toewijst. Dat klopt niet. Het Europees Hof van Justitie heeft in diverse uitspraken bevestigd dat verzekerden zelf een externe, onafhankelijke advocaat mogen kiezen, op kosten van de rechtsbijstandverzekeraar, zodra er een gerechtelijke of administratieve procedure loopt. In dit artikel leest u wat dit recht inhoudt, wanneer u daarop een beroep kunt doen en hoe Arslan & Arslan Advocaten u kan ondersteunen.
Wat houdt de vrije advocaatkeuze rechtsbijstandverzekering in?
De vrije advocaatkeuze bij een rechtsbijstandverzekering betekent dat u niet gebonden bent aan juristen van uw verzekeraar. Moet u procederen bij een rechtbank of een andere officiële instantie? Dan heeft u het wettelijke recht om zelf een advocaat aan te wijzen. Dit recht staat in de wet en wordt strikt gehandhaafd.
Uw rechtsbijstandverzekeraar vergoedt vervolgens de kosten van uw zelfgekozen advocaat tot het in de polis bepaalde maximumbedrag. De regelgeving is bedoeld om belangenverstrengeling te voorkomen en zorgt ervoor dat u kunt rekenen op onafhankelijke en deskundige rechtsbijstand.
Dit recht is niet afhankelijk van de goedkeuring van de verzekeraar. Zodra de noodzaak van een procedure vaststaat, treedt het recht in werking. Weigert uw verzekeraar mee te werken? Dan is het raadzaam om juridisch advies in te winnen. Soms is het zelfs nodig om een klacht in te dienen bij het Kifid om uw recht te halen.
Wanneer heeft u recht op een eigen advocaat?
Het recht op een eigen advocaat ontstaat zodra er sprake is van een gerechtelijke of administratieve procedure. Dit omvat niet alleen procedures bij de rechtbank, maar ook procedures bij bestuursorganen of speciale tribunalen. Denk aan ontslagprocedures bij het UWV, bezwaarprocedures bij de gemeente of complexe echtscheidingen.
Is duidelijk dat de zaak niet in der minne kan worden geschikt en een formele stap onvermijdelijk is? Dan kunt u een beroep doen op uw vrije advocaatkeuze. Het is niet vereist dat bijstand door een advocaat wettelijk verplicht is. Ook bij procedures waarin u zelf zou mogen procederen, behoudt u het recht om op kosten van de verzekeraar een eigen advocaat in te schakelen.
Daarnaast geldt: als uw rechtsbijstandverzekeraar meent dat uw zaak geen kans van slagen heeft en verdere bijstand weigert, heeft u recht op een zogenaamde geschillenregeling. U kunt de zaak voorleggen aan een onafhankelijke advocaat naar uw keuze, die een bindend advies uitbrengt over de haalbaarheid. Oordeelt deze advocaat dat de zaak wel degelijk kansrijk is, dan moet de verzekeraar alsnog de kosten van de procedure dragen. Voor meer informatie over wat u kunt doen als uw rechtsbijstandsverzekering wordt geweigerd, kunt u terecht op onze website.
De rol van het Europees Hof van Justitie
De huidige interpretatie van de vrije advocaatkeuze is grotendeels gevormd door belangrijke uitspraken van het Europees Hof van Justitie. In het verleden probeerden rechtsbijstandverzekeraars het recht te beperken door in hun polisvoorwaarden op te nemen dat dit recht alleen gold wanneer bijstand door een advocaat wettelijk verplicht was. Het Europees Hof heeft echter in meerdere arresten, waaronder het bekende Sneller-arrest, bepaald dat een dergelijke beperking in strijd is met de Europese richtlijn inzake rechtsbijstandverzekeringen. Het Hof oordeelde dat het recht op vrije advocaatkeuze ruim moet worden geïnterpreteerd en van toepassing is op elke gerechtelijke of administratieve procedure.
Deze uitspraken hebben de positie van verzekerden aanzienlijk versterkt. Verzekeraars zijn nu verplicht om hun polisvoorwaarden in overeenstemming te brengen met deze Europese rechtspraak. Dit betekent dat u in veel meer situaties dan voorheen een beroep kunt doen op een externe advocaat op kosten van uw verzekeraar. Mocht u twijfelen over de interpretatie van uw polisvoorwaarden in het licht van deze rechtspraak, dan is het verstandig om een gespecialiseerde verzekeringsrecht advocaat in te schakelen die uw situatie kan beoordelen en u kan adviseren over de te nemen stappen.
Kosten en vergoedingen bij vrije advocaatkeuze
Maakt u gebruik van uw vrije advocaatkeuze? In principe moet uw rechtsbijstandverzekeraar de redelijke kosten van uw zelfgekozen advocaat vergoeden. Er gelden wel financiële grenzen. Vrijwel alle verzekeraars hanteren in hun polisvoorwaarden een kostenmaximum (verzekerd bedrag). Dat maximum verschilt per verzekeraar en per type zaak.
Voor externe advocaten geldt vaak een lager kostenmaximum dan bij interne behandeling. Bestudeer vóór de procedure daarom de polisvoorwaarden zorgvuldig of laat uw advocaat deze nakijken.
Daarnaast kan een eigen risico gelden. Sommige verzekeraars rekenen een eigen risico wanneer u kiest voor een externe advocaat, terwijl dit niet geldt als u de zaak door de juristen van de verzekeraar laat behandelen. Ondanks deze mogelijke beperkingen weegt het voordeel van een onafhankelijke, gespecialiseerde advocaat die uitsluitend uw belangen behartigt vaak ruimschoots op tegen eventuele extra kosten of een lager dekkingsmaximum. Een goede advocaat zal altijd transparant met u communiceren over de verwachte kosten en de dekking vanuit uw verzekering.
Hoe schakelt u een eigen advocaat in?
Het inschakelen van een eigen advocaat op kosten van uw rechtsbijstandverzekering vraagt om zorgvuldigheid. Meld uw zaak altijd eerst bij uw rechtsbijstandverzekeraar. U kunt niet zelf een advocaat inschakelen en de rekening achteraf indienen. De verzekeraar moet vooraf op de hoogte zijn en instemmen met de overdracht, al mogen zij die instemming niet zomaar weigeren als er een procedure komt. Staat vast dat er geprocedeerd moet worden? Geef dan bij uw verzekeraar aan dat u gebruik wilt maken van uw vrije advocaatkeuze en noem de naam van de door u gewenste advocaat.
Uw gekozen advocaat neemt vervolgens contact op met de rechtsbijstandverzekeraar om de afhandeling en financiële afspraken te regelen. De advocaat vraagt om een zogenaamde ‘opdrachtbevestiging’ of ‘dekkingsbevestiging’. Pas na ontvangst daarvan staat vast dat de verzekeraar de kosten draagt. Bij Arslan & Arslan Advocaten hebben wij ruime ervaring in het communiceren en onderhandelen met rechtsbijstandverzekeraars. Wij nemen dit traject graag voor u uit handen, zodat u zich volledig kunt richten op de inhoud van uw zaak. Meer informatie over de formele procedures kunt u vinden op de website van de Rechtspraak.
Belangenverstrengeling voorkomen
Eén van de belangrijkste redenen om te kiezen voor een eigen advocaat is het voorkomen van belangenverstrengeling. Juristen die in dienst zijn bij een rechtsbijstandverzekeraar hebben een dubbele loyaliteit: zij behartigen uw belangen, maar werken ook voor een commerciële organisatie die kosten wil beheersen. Dit kan ertoe leiden dat de jurist van de verzekeraar sneller aanstuurt op een schikking, zelfs als doorprocederen mogelijk een beter resultaat oplevert.
Wanneer u een onafhankelijke advocaat inschakelt, speelt dit niet. Een externe advocaat heeft slechts één doel: het maximale resultaat voor u als cliënt. De advocaat is niet gebonden aan interne richtlijnen of kostenbesparende doelstellingen van uw verzekeraar. Heeft u een geschil waarbij de tegenpartij toevallig bij dezelfde verzekeringsmaatschappij is verzekerd? In dat geval van tegenstrijdige belangen is de verzekeraar wettelijk verplicht om u direct te wijzen op uw recht om op hun kosten een externe advocaat in te schakelen.
Geschillenregeling: als de verzekeraar de zaak niet haalbaar acht
Het komt regelmatig voor dat een rechtsbijstandverzekeraar na een eerste beoordeling concludeert dat uw zaak juridisch niet haalbaar is of dat de kosten niet opwegen tegen de baten. Dan weigert de verzekeraar verdere rechtsbijstand. Dit betekent echter niet dat u met lege handen staat. Elke rechtsbijstandverzekering is wettelijk verplicht om een zogenaamde geschillenregeling in de polisvoorwaarden op te nemen. Met deze regeling kunt u de inschatting van de verzekeraar laten toetsen door een onafhankelijke, door u te kiezen advocaat.
Doet u een beroep op de geschillenregeling? Dan draagt de verzekeraar het dossier over aan de door u aangewezen advocaat. Deze advocaat beoordeelt de zaak onafhankelijk en brengt een bindend advies uit over de haalbaarheid. Als de advocaat oordeelt dat de zaak wel degelijk kans van slagen heeft, is de verzekeraar verplicht om alsnog dekking te verlenen en de kosten van de procedure (inclusief de kosten van de externe advocaat) te vergoeden. Oordeelt de advocaat dat de zaak inderdaad niet haalbaar is, dan draagt de verzekeraar de kosten voor dit advies, maar hoeven zij de procedure niet te vergoeden. Bij complexe zaken kunt u ook informatie inwinnen bij instanties zoals het BKR of Stichting CIS om uw dossier te versterken.
Veelgestelde vragen
Kan mijn verzekeraar de vrije advocaatkeuze weigeren?
Nee, uw rechtsbijstandverzekeraar kan de vrije advocaatkeuze niet weigeren zodra er sprake is van een gerechtelijke of administratieve procedure. Dit is een wettelijk recht dat is bevestigd door het Europees Hof van Justitie. Wel moet u de verzekeraar vooraf informeren en kunnen zij een maximumbedrag aan de vergoeding verbinden, zoals vastgelegd in uw polisvoorwaarden.
Moet ik zelf de advocaatkosten voorschieten?
In de meeste gevallen hoeft u de advocaatkosten niet zelf voor te schieten. Zodra uw gekozen advocaat een dekkingsbevestiging van de rechtsbijstandverzekeraar heeft ontvangen, worden de facturen rechtstreeks bij de verzekeraar ingediend en door hen voldaan, tot het in de polis vermelde maximumbedrag. U bent alleen verantwoordelijk voor een eventueel eigen risico of kosten die het maximum overschrijden.
Geldt de vrije advocaatkeuze ook voor een ontslagprocedure bij het UWV?
Ja, de vrije advocaatkeuze geldt ook voor een ontslagprocedure bij het UWV. Dit wordt beschouwd als een administratieve procedure. Zelfs als bijstand door een advocaat niet wettelijk verplicht is voor deze specifieke procedure, heeft u op grond van de Europese rechtspraak toch het recht om op kosten van uw verzekeraar een eigen advocaat in te schakelen.
Lees ook
- Verzekeringsrecht advocaat: deskundige hulp bij conflicten
- Rechtsbijstandsverzekering geweigerd: wat kunt u doen?
- Klacht indienen bij het Kifid – uw rechten, stappenplan en tips
Hulp nodig?
Heeft u een juridisch geschil en wilt u gebruikmaken van uw recht op vrije advocaatkeuze? Laat u niet beperken door uw verzekeraar en kies voor de onafhankelijke en deskundige bijstand van Arslan & Arslan Advocaten. Wij beoordelen uw zaak, nemen contact op met uw rechtsbijstandverzekeraar en vechten voor uw belangen. Neem contact op voor een gratis eerste consult via onze contactpagina: https://arslan.nl/contact/ en ontdek wat wij voor u kunnen betekenen.
