Ongeval in de bouw: wat zijn uw rechten?

Na een ongeval op de bouwplaats gaat veiligheid en medische hulp voor. Meld het ongeval daarna bij uw werkgever; bij overlijden, ziekenhuisopname of blijvend letsel moet de werkgever het direct melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Vervolgens stelt u uw werkgever aansprakelijk. Of de kosten van rechtsbijstand verhaalbaar zijn, hangt af van de aansprakelijkheid en van de redelijkheid van die kosten.

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.

Werken in de bouw brengt risico’s mee: werken op hoogte, zware materialen, machines en wisselende ploegen op een bouwplaats. Gaat het mis, dan is uw juridische positie vaak sterker dan u denkt – maar er zijn een paar dingen die u snel goed moet doen.

Eerst dit, in deze volgorde

1. Veiligheid. Breng uzelf en anderen in veiligheid. Verplaats iemand met letsel alleen als dat zonder extra risico kan, en schakel de machine of het werk stil als er nog gevaar is.
2. Medische hulp. Bel bij letsel 112 en laat u onderzoeken, ook als de klachten meevallen. Sommige klachten komen pas dagen later. Medische registratie is bovendien bepalend voor het latere verband tussen ongeval en letsel.
3. Meld het ongeval bij uw werkgever, zo snel mogelijk. Vraag om registratie in het ongevallenregister; de werkgever is op grond van artikel 9 lid 2 Arbowet verplicht dat register bij te houden.
4. Leg de situatie vast: foto’s van de plek, de machine of het materiaal, de beveiliging (of het ontbreken daarvan), en de gegevens van collega’s die het zagen. Doe dit pas als de eerste twee stappen zijn gedaan – maar wacht ook niet te lang, want een bouwplaats verandert snel.
5. Schakel juridische hulp in voordat u een verklaring tekent of met een verzekeraar in gesprek gaat.

Wanneer moet een ongeval bij de Arbeidsinspectie worden gemeld?

“Ernstig ongeval” is een wettelijk begrip. De werkgever moet een arbeidsongeval direct melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie als het leidt tot:

• overlijden;
• ziekenhuisopname – en daaronder valt uitdrukkelijk ook een dagopname; of
• blijvend letsel, zoals amputatie, blindheid, of blijvende schade aan lichaam of geest.

Die meldplicht rust op de werkgever, niet op u. Doet hij het niet, dan riskeert hij een boete – en u kunt het ongeval zelf melden. Een melding leidt vaak tot een onderzoek en een boeterapport of ongevalsrapport; dat rapport kan in uw civiele zaak belangrijk bewijs opleveren. Vraag het op zodra het beschikbaar is. Overigens geldt de registratieplicht in het ongevallenregister voor alle arbeidsongevallen met verzuim, ook de minder ernstige.

De juridische grondslag: artikel 7:658 BW

Hier is een correctie op iets wat vaak wordt geschreven: er bestaat in Nederland geen “Wet arbeidsongevallen”. Dat is een Belgische regeling. In Nederland loopt aansprakelijkheid bij een arbeidsongeval via het Burgerlijk Wetboek en de Arbowet.

Wat de werkgever moet aantonen

De zorgplicht is vergaand, maar geen absolute waarborg tegen elk ongeval. De werkgever moet rekening houden met het ervaringsfeit dat werknemers door dagelijkse routine niet altijd de nodige voorzichtigheid betrachten. Concrete instructies geven volstaat niet als er geen toezicht op naleving is. Anderzijds hoeft hij niet elk denkbaar risico uit te sluiten. Verweren die u kunt verwachten: er was een RI&E en een veiligheidsinstructie, er was toezicht, er waren beschermingsmiddelen beschikbaar, of de werknemer heeft bewust een beveiliging omzeild. Die laatste stelling – bewuste roekeloosheid – vergt dat u zich onmiddellijk voorafgaand aan het handelen daadwerkelijk bewust was van het roekeloze karakter ervan. Die drempel wordt zelden gehaald.

Uitzendkrachten, gedetacheerden en zzp’ers op de bouwplaats

Op een bouwplaats werken vaak mensen van verschillende werkgevers door elkaar. Dat maakt de vraag “wie is aansprakelijk?” belangrijker dan wie uw loonstrook betaalt.

• Uitzendkrachten en gedetacheerden. Het uitzendbureau is uw werkgever en aansprakelijk op grond van lid 1. De inlener is aansprakelijk op grond van lid 4, omdat u arbeid verricht in de uitoefening van zijn bedrijf. Stel daarom beide partijen aansprakelijk; de onderlinge verdeling is hun probleem. De inlener moet bovendien vooraf het relevante deel van de RI&E aan het bureau verstrekken, dat u daarover voorlicht.
• Zzp’ers. Een zelfstandige valt in beginsel buiten het arbeidsrecht, maar de Hoge Raad heeft aanvaard dat lid 4 ook een zzp’er kan beschermen als de werkzaamheden behoren tot de bedrijfsuitoefening van de opdrachtgever en deze invloed had op de arbeidsomstandigheden. Op een bouwplaats is dat vaak het geval. Daarnaast kunnen de hoofdaannemer of andere partijen aansprakelijk zijn op grond van artikel 6:162 BW, en kan de opdrachtgever of bezitter van een gebrekkige opstal of zaak aansprakelijk zijn (art. 6:174 en 6:173 BW).
• Onderaannemers en derden. Werd het ongeval veroorzaakt door een andere partij op de bouwplaats – een kraanmachinist van een ander bedrijf, een gebrekkige steiger van een verhuurder – dan kan ook die partij worden aangesproken.

“De verzekering betaalt” – zo werkt het niet automatisch

Werkgevers in de bouw hebben doorgaans een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB). Dat is prettig, maar het is geen automaat:

• De verzekeraar beoordeelt eerst of de werkgever aansprakelijk is. Meent hij van niet, dan wijst hij af – en dan is uw vordering nog steeds gericht tegen de werkgever, niet tegen de verzekeraar.
• Er kunnen uitsluitingen, een eigen risico of een maximum gelden, of de polis dekt bepaalde werkzaamheden niet.
• Anders dan bij een verkeersongeval heeft u bij een AVB in beginsel geen directe actie tegen de verzekeraar; artikel 7:954 BW geeft alleen een directe betaling bij personenschade onder voorwaarden.
• Is de werkgever failliet of niet verzekerd, dan zijn er soms nog andere routes: de inlener, de hoofdaannemer, een derde, of – bij verkeersdeelname – de verzekeringsplicht van artikel 7:611 BW.

Welke schade kunt u verhalen?

Bij een bouwongeval gaat het vrijwel altijd om meer dan medische kosten. De belangrijkste posten:

• Medische kosten: eigen risico, fysiotherapie, revalidatie, medicatie en hulpmiddelen, ook toekomstige kosten.
• Inkomensverlies: het verschil tussen loondoorbetaling of uitkering en uw oorspronkelijke inkomen, en bij blijvende beperkingen verlies aan verdienvermogen, inclusief pensioenschade.
• Hulp en zorg: huishoudelijke hulp, mantelzorg door familie, kinderopvang en aanpassingen in huis of auto.
• Overige kosten: reiskosten naar behandelaars, parkeerkosten, kosten van omscholing.
• Smartengeld voor pijn, verdriet en gederfde levensvreugde (art. 6:106 BW).
• Wettelijke rente over de schade.

Wat u ontvangt uit de Ziektewet of WIA en uit loondoorbetaling wordt verrekend: de schadevergoeding vult het gat aan, en komt er niet bovenop.

Verjaring: reken niet vanaf de ongevalsdag

Dit misverstand kost mensen hun vordering. De termijn van vijf jaar uit artikel 3:310 BW begint niet op de dag van het ongeval, maar op de dag na die waarop u daadwerkelijk bekend bent geworden met zowel de schade als de daarvoor aansprakelijke persoon. Bij letsel dat zich later openbaart – rugklachten die pas maanden later blijken samen te hangen met het ongeval, of een aansprakelijke partij die pas na het inspectierapport in beeld komt – kan die dag dus later liggen.

Bij letselschade geldt bovendien geen absolute termijn van twintig jaar, mits de gebeurtenis op of na 1 februari 2004 plaatsvond (art. 3:310 lid 5 BW). Wel geldt voor beroepsziekten met een lange latentietijd een eigen problematiek.

Stuiting is eenvoudig maar moet aantoonbaar: een schriftelijke aanmaning, of een ondubbelzinnige schriftelijke mededeling waarin u zich het recht op nakoming voorbehoudt (art. 3:317 BW). Na een geldige stuiting begint een nieuwe termijn van vijf jaar. Doe dat per aangetekende post of per e-mail met ontvangstbevestiging, en bewaar het bewijs. Een telefoongesprek is geen stuiting. Spreekt u een verzekeraar rechtstreeks aan onder een eigen polis, houd dan rekening met de kortere termijn van drie jaar van artikel 7:942 BW.

Als uw werkgever aansprakelijkheid afwijst

Dat komt voor, en het is geen eindpunt. Vraag om een schriftelijke en gemotiveerde afwijzing en om de stukken waarop die berust: de RI&E, de veiligheidsinstructies, het ongevallenregister en het rapport van de Arbeidsinspectie. Juist dat rapport is vaak doorslaggevend. Blijft de afwijzing staan, dan kunt u een deelgeschilprocedure (art. 1019w Rv) starten: een relatief snelle procedure waarin de rechter over een afgebakend geschilpunt – bijvoorbeeld de aansprakelijkheid – beslist, zodat de onderhandelingen daarna vlot kunnen worden voortgezet. De kosten daarvan komen bij een geslaagd deelgeschil in beginsel voor rekening van de aansprakelijke partij.

Wat kost juridische bijstand?

Redelijke kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid en ter verkrijging van voldoening buiten rechte zijn op grond van artikel 6:96 lid 2 BW verhaalbaar op de aansprakelijke partij. Daarvoor gelden drie voorwaarden: de aansprakelijkheid moet vaststaan of worden erkend, de kosten moeten de dubbele redelijkheidstoets doorstaan, en proceskosten in een gerechtelijke procedure vormen een afzonderlijk risico. Wij leggen daarom vooraf schriftelijk vast wat geldt en wat er gebeurt als de aansprakelijkheid niet wordt erkend – inclusief de vraag of een rechtsbijstandverzekering of gefinancierde rechtsbijstand in beeld komt.

Conclusie

Na een ongeval in de bouw gaat veiligheid en medische hulp voor; daarna telt vastleggen. Uw positie berust op artikel 7:658 BW en de Arbowet, niet op een “Wet arbeidsongevallen”, en de WIA vergoedt uw letselschade niet. De bewijslast dat de zorgplicht is nagekomen ligt bij uw werkgever – een sterke positie, mits u op tijd bent. Reken de verjaring daarom niet vanaf de ongevalsdag maar vanaf uw bekendheid met schade en aansprakelijke persoon, en stuit schriftelijk.

---

Lees ook

• Aansprakelijkheid van de werkgever voor uitzendkrachten
• Bedrijfsongeval als uitzendkracht: wie is aansprakelijk?
• Verlies aan verdienvermogen

---

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Letselschade
• Meer informatie over Arbeidsrecht