Een proeftijd geeft werkgever én werknemer de mogelijkheid om te bekijken of de samenwerking bevalt. Tijdens deze periode kan de arbeidsovereenkomst per direct worden beëindigd, zonder opzegtermijn of procedure. Toch gelden er belangrijke regels en uitzonderingen.
In dit artikel bespreken wij hoe ontslag tijdens proeftijd werkt, wat uw rechten zijn en hoe u zich kunt verweren tegen ongeldig ontslag.
Wat is de proeftijd?
De proeftijd is een periode aan het begin van de arbeidsovereenkomst waarin beide partijen het contract direct kunnen beëindigen.
-
Het ontslag hoeft niet te worden onderbouwd met een dossier.
-
Er geldt geen opzegtermijn.
-
De werknemer kan zelf ook direct vertrekken.
👉 Toch mag een werkgever niet alles: discriminatie of misbruik van recht blijft verboden.
Hoe lang mag een proeftijd duren?
De wettelijke regels (art. 7:652 BW):
-
Contract korter dan 6 maanden → géén proeftijd toegestaan.
-
Contract 6 maanden tot 2 jaar → maximaal 1 maand.
-
Contract 2 jaar of langer → maximaal 2 maanden.
-
Contract voor onbepaalde tijd → maximaal 2 maanden.
Een te lange proeftijd is ongeldig.
Ontslag tijdens proeftijd: wat mag wel en wat niet?
Wel toegestaan:
-
Ontslag zonder opgave van reden.
-
Per direct beëindigen van het contract.
Niet toegestaan:
-
Ontslag wegens discriminatie (geslacht, leeftijd, afkomst, geloof).
-
Ontslag wegens zwangerschap of ziekte die verband houdt met zwangerschap.
-
Ontslag in strijd met goed werkgeverschap.
Rechten van werknemers bij ontslag in proeftijd
-
Recht op uitbetaling van gewerkte dagen en opgebouwde vakantiedagen.
-
Mogelijk recht op een WW-uitkering (afhankelijk van arbeidsverleden en reden van ontslag).
-
Recht op juridische toetsing van een ongeldig proeftijdbeding of discriminerend ontslag.
Voorbeelden uit de praktijk
-
Voorbeeld 1: Een werknemer met een contract van 5 maanden kreeg een proeftijd van 1 maand. Dit was ongeldig → de proeftijd werd vernietigd.
-
Voorbeeld 2: Een werknemer werd tijdens de proeftijd ontslagen vanwege zwangerschap. De rechter kende schadevergoeding toe wegens discriminatie.
-
Voorbeeld 3: Een werknemer nam zelf ontslag tijdens de proeftijd om elders te beginnen. Dit mocht zonder opzegtermijn.
Checklist bij ontslag in proeftijd
-
📄 Controleer of de proeftijd geldig is afgesproken.
-
📅 Let op de maximale duur (1 of 2 maanden).
-
⚖️ Vraag altijd om een schriftelijke bevestiging van het ontslag.
-
💶 Eis betaling van gewerkte uren en opgebouwde vakantiedagen.
-
📝 Raadpleeg een arbeidsrechtadvocaat bij twijfel of ongeldig ontslag.
Veelgemaakte fouten
-
Denken dat een proeftijd altijd geldig is, ook bij korte contracten.
-
Een te lange proeftijd accepteren zonder bezwaar.
-
Geen schriftelijke bevestiging van ontslag vragen.
-
Denken dat een werknemer nooit WW kan krijgen na ontslag in proeftijd.
Veelgestelde vragen (FAQ)
1. Mag mijn werkgever mij ontslaan zonder reden in de proeftijd?
Ja, maar niet om verboden redenen zoals discriminatie of zwangerschap.
2. Kan ik zelf ontslag nemen tijdens de proeftijd?
Ja, dat kan per direct.
3. Heb ik recht op WW na ontslag in de proeftijd?
Dat hangt af van uw arbeidsverleden en omstandigheden.
4. Wat als mijn proeftijd ongeldig is afgesproken?
Dan gelden de normale ontslagregels en kan het ontslag ongeldig zijn.
5. Moet de werkgever het ontslag schriftelijk bevestigen?
Ja, dit voorkomt discussie achteraf.
Waarom Arslan Advocaten?
-
Controleren of een proeftijdbeding geldig is
-
Begeleiden bij ontslag tijdens proeftijd
-
Procederen tegen ongeldig of discriminerend ontslag
-
Beschermen uw rechten vanaf het begin van uw dienstverband
Conclusie
Ontslag tijdens proeftijd lijkt eenvoudig, maar is aan duidelijke wettelijke regels gebonden. Een ongeldig proeftijdbeding of ontslag op discriminerende gronden kan worden aangevochten. Laat uw situatie daarom altijd toetsen door een arbeidsrechtadvocaat.
Praktische tips bij ontslag tijdens de proeftijd
Hoewel ontslag tijdens de proeftijd in principe eenvoudig is, is het belangrijk om uw rechten goed te kennen en alert te zijn op onrechtmatigheden. Hieronder enkele praktische tips voor zowel werknemers als werkgevers:
- Documenteer gesprekken: Houd altijd schriftelijk bewijs bij van gesprekken en afspraken rondom de proeftijd. Dit kan later van belang zijn bij een geschil.
- Check het contract: Controleer of de proeftijd in de arbeidsovereenkomst correct is opgenomen en niet langer is dan toegestaan volgens de wet.
- Wees alert op discriminatie: Ontslag op basis van leeftijd, geslacht, afkomst, religie of andere beschermde gronden is verboden, ook tijdens de proeftijd.
- Vraag om een verklaring: Hoewel een reden niet verplicht is, kan het vragen om een uitleg helpen om inzicht te krijgen in de beslissing en eventueel bezwaar te maken.
- Wees tijdig: Zorg dat u de proeftijd beëindiging binnen de afgesproken termijn doet, want een proeftijd kan niet met terugwerkende kracht worden ingezet of verlengd.
Wat kunt u doen bij onterecht ontslag tijdens de proeftijd?
Als u vermoedt dat uw ontslag tijdens de proeftijd onterecht is, bijvoorbeeld vanwege discriminatie of misbruik van recht, kunt u juridische stappen overwegen:
- Schakel juridische hulp in: Neem contact op met een gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaat om uw situatie te laten beoordelen.
- Stel een bezwaarbrief op: U kunt schriftelijk bezwaar maken tegen het ontslag en verzoeken om heroverweging of compensatie.
- Dien een klacht in bij het College voor de Rechten van de Mens: In geval van discriminatie kan dit een effectieve route zijn.
- Start een procedure bij de kantonrechter: U kunt een rechtszaak starten om het ontslag aan te vechten en eventueel een schadevergoeding te eisen.
Specifieke situatie: proeftijd bij flexibele contracten
Voor flexibele arbeidscontracten, zoals oproep- of uitzendcontracten, gelden dezelfde regels rondom de proeftijd. Toch komt het vaker voor dat proeftijden onterecht worden toegepast of genegeerd. Let daarom goed op de contractduur en of de proeftijd schriftelijk is vastgelegd.
Proeftijd en collectieve arbeidsovereenkomst (cao)
Let op: soms bevatten cao’s aanvullende regels over de proeftijd. Deze kunnen de wettelijke regels uitbreiden, beperken of verduidelijken. Het is dus raadzaam om ook de toepasselijke cao te raadplegen bij ontslag tijdens de proeftijd.
Heeft u vragen over ontslag tijdens de proeftijd of twijfelt u of uw rechten zijn geschonden? Neem dan vrijblijvend contact op met Arslan & Arslan Advocaten. Onze ervaren arbeidsrechtadvocaten staan voor u klaar om u te adviseren en te ondersteunen bij elk arbeidsrechtelijk vraagstuk.
Lees ook
- Ontslag bij langdurige ziekte: uw rechten na 2 jaar arbeidsongeschiktheid
- Zieke uitzendkracht en het uitzendbeding: Wat zijn de rechten?
- Vaststellingsovereenkomst en WW-uitkering: voorkom problemen
Hulp nodig? Onze arbeidsrecht advocaat staat voor u klaar. Neem vrijblijvend contact op voor een gratis eerste advies.
