Een verzekeraar die zich op verzwijging wil beroepen, moet ook zijn eigen termijnen bewaken. In een arrest van 17 maart 2026 oordeelde het gerechtshof Amsterdam dat een verzekeraar niet kon wachten met onderzoek en pas veel later de gevolgen van een geschonden mededelingsplicht kon inroepen. Het hof verklaarde dat onder de aanvullende beroepsaansprakelijkheidspolis dekking moest worden verleend. De uitkomst was niet dat iedere late afwijzing automatisch de hele schade vergoedbaar maakt.
Na een grote claim wordt soms opnieuw naar de oorspronkelijke verzekeringsaanvraag gekeken. De verzekeraar stelt dan dat een risico of eerdere omstandigheid niet is gemeld. Voor de beoordeling zijn niet alleen uw antwoorden van belang. Ook de informatie die de verzekeraar later ontving, zijn onderzoek en de inhoud en datum van zijn waarschuwing kunnen beslissend zijn.
Bespreking door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. De besproken verzekeringszaak wordt niet als eigen kantoorzaak gepresenteerd.
Wat speelde er bij de aanvullende verzekering?
Een advocatenkantoor had naast een primaire beroepsaansprakelijkheidsverzekering een aanvullende, zogenoemde excedentverzekering gesloten. Die aanvullende polis was bedoeld voor schade boven de dekking van de primaire verzekering, binnen de eigen voorwaarden en grenzen.
Na een aansprakelijkstelling beriep de aanvullende verzekeraar zich op schending van de mededelingsplicht bij het aangaan van de verzekering. Het hof oordeelde dat de verzekeringnemer inderdaad een relevante omstandigheid had moeten melden. Toch kon de verzekeraar de gevolgen daarvan niet meer op de aangevoerde manier inroepen.
De bron is ECLI:NL:GHAMS:2026:610, gerechtshof Amsterdam, 17 maart 2026, gepubliceerd op 20 maart 2026. Het arrest is interessant omdat de discussie over een fout in de aanvraag en de discussie over de tijdige kennisgeving door de verzekeraar afzonderlijk worden beoordeeld.
De mededelingsplicht: wat had bij de aanvraag moeten worden verteld?
Artikel 7:928 BW regelt de mededelingsplicht vóór het sluiten van een verzekering. Welke feiten moeten worden gemeld, hangt onder meer af van de vragen die zijn gesteld, de kennis van de verzekeringnemer en het belang van de informatie voor de risicobeoordeling.
Een onjuist of onvolledig antwoord betekent niet zonder meer dat de verzekeraar iedere uitkering mag weigeren. De wettelijke regeling kent verschillende gevolgen en voorwaarden. Bovendien moet de precieze vragenlijst worden gelezen. Een verwijt over het niet beantwoorden van een concrete vraag is iets anders dan een verwijt dat iemand spontaan niet alles heeft verteld.
De algemene uitleg staat in mededelingsplicht bij verzekering en claim afgewezen wegens verzwijging. Dit artikel zoomt in op de vervolgvraag: heeft de verzekeraar u na ontdekking op tijd en voldoende duidelijk geïnformeerd?
Wat houdt de tweemaandentermijn van artikel 7:929 BW in?
Artikel 7:929 lid 1 BW bepaalt dat de verzekeraar de gevolgen van niet-nakoming van de mededelingsplicht slechts kan inroepen wanneer hij de verzekeringnemer binnen twee maanden na ontdekking daarop wijst, onder vermelding van de mogelijke gevolgen. De inhoud van de mededeling is dus naast de datum van belang.
De termijn begint niet automatisch bij iedere schademelding. Voor ontdekking is volgens het in het arrest besproken kader voldoende zekerheid nodig dat de mededelingsplicht niet is nagekomen. Een louter vermoeden is daarvoor niet steeds genoeg. Het moment waarop die zekerheid bestaat, hangt van de concrete informatie en omstandigheden af.
Daarmee is de termijn geen vrijbrief om onderzoek onbeperkt uit te stellen. Wanneer de ontvangen stukken duidelijke aanwijzingen bevatten, kan van de verzekeraar worden verlangd dat hij tijdig onderzoekt wat bij de aanvraag is gebeurd. De besproken zaak laat zien waarom de onderzoekstijdlijn onderdeel van het verweer moet zijn.
Waarom kwam uitgesteld onderzoek hier voor rekening van de verzekeraar?
De verzekeraar ontving een pro-forma schademelding met stukken die wezen op beroepsfouten van vóór de aanvraag van de aanvullende verzekering. Het hof vond dat daarin voldoende aanleiding voor nader onderzoek lag. De keuze om pas later, na verdere ontwikkelingen in de aansprakelijkheidsprocedure, het dossier te openen en onderzoek te doen, kon niet zonder meer aan de verzekeringnemer worden tegengeworpen.
Het hof oordeelde dat de verzekeraar geacht moest worden eerder voldoende zekerheid te hebben gehad om de vereiste mededeling te doen. Daarnaast vond het hof het beroep op de schending, gelet op de gang van zaken en de beschermende strekking van de regeling, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar.
De praktische les is niet ‘twee maanden na uw eerste mail is ieder beroep te laat’. De les is dat moet worden onderzocht wat de verzekeraar op ieder moment wist, welke informatie nog werkelijk ontbrak en of het uitstel van onderzoek te rechtvaardigen was. Juist dat maakt een dossier met originele bijlagen belangrijk.
Maak een tijdlijn met informatie, niet alleen met data
Een tijdlijn die uitsluitend ‘melding, onderzoek, afwijzing’ vermeldt, kan de kern missen. Noteer bij iedere stap welke informatie is verstrekt. Een korte melding zonder onderliggende feiten heeft een andere betekenis dan een aansprakelijkstelling met documenten waaruit het relevante verleden direct blijkt.
- De datum van aanvraag, vragenlijst en eventuele aanvullende verklaringen.
- De polis en voorwaarden die op de verzekering van toepassing zijn.
- De eerste schademelding met alle daadwerkelijk meegestuurde bijlagen.
- Vervolgvragen van de verzekeraar en uw antwoorden daarop.
- De kennisgeving over de mededelingsplicht, de genoemde mogelijke gevolgen en de uiteindelijke afwijzing.
Bewaar de oorspronkelijke berichten met verzend- en ontvangstgegevens. Maak onderscheid tussen informatie aan de verzekeraar zelf en informatie aan een tussenpersoon, expert of andere betrokken partij. Of kennis juridisch aan de verzekeraar kan worden toegerekend, vraagt een afzonderlijke beoordeling.
Een bruikbare reactie op een beroep op verzwijging
Vraag de verzekeraar eerst welke concrete aanvraagvraag onjuist is beantwoord, welk feit volgens hem had moeten worden gemeld en wanneer hij de gestelde niet-nakoming heeft ontdekt. Vraag daarnaast op welke mededeling hij zich beroept om de wettelijke termijn te hebben nageleefd.
U beroept zich op schending van de mededelingsplicht. Graag ontvang ik de relevante aanvraagstukken, de concrete niet-gemelde omstandigheid, de datum waarop u daarvan voldoende zekerheid stelt te hebben verkregen en de kennisgeving waarmee u mij op de mogelijke gevolgen heeft gewezen. Betrek daarbij de door mij eerder verstrekte stukken van [data]. Ik behoud mijn rechten en verweren voor.
Dit is een voorbeeld voor het opvragen van een onderbouwing, geen universele procesbrief of automatische stuiting van iedere aanspraak. Een inhoudelijk verweer moet worden aangepast aan de polis, het verwijt en de ontvangen stukken.
Dekking onder een excedentpolis is niet hetzelfde als onmiddellijke volledige betaling
De besproken verzekering was aanvullend op een primaire polis. Een verklaring dat de verzekeraar dekking moet verlenen, betekent niet dat die verzekeraar zonder verdere voorwaarden alle schade direct betaalt. Onder meer de omvang van de aansprakelijkheid, de verzekerde som, het eigen risico en het punt waarop de aanvullende laag wordt geraakt, kunnen relevant blijven.
Dat onderscheid is ook van belang bij andere verzekeringen. Wanneer één afwijzingsgrond faalt, moet worden onderzocht welke andere dekkingsvragen nog openstaan. De afwijzing met succes bestrijden en het uiteindelijke uitkeringsbedrag vaststellen zijn twee afzonderlijke stappen.
Voor de keuze tussen klachtbehandeling en een procedure verwijzen wij naar verzekeringsgeschil: welke route past?. Een zakelijke verzekering geeft niet automatisch toegang tot dezelfde klachtenroute als een consumentenverzekering.
Verzwijging bij aanvraag is niet hetzelfde als fraude bij een claim
De mededelingsplicht vóór het sluiten van de verzekering moet worden onderscheiden van misleiding bij het indienen of behandelen van een schadeclaim. Die onderwerpen kennen andere regels en kunnen verschillende gevolgen hebben. Ook een registratie in een waarschuwingsregister vereist een afzonderlijke beoordeling.
Een brief waarin aanvraagfouten, opzettelijke misleiding, polisbeëindiging en registratie door elkaar lopen, moet daarom worden uitgesplitst. Lees bij een aanvullend onderzoek ook uw rechten bij fraudeonderzoek door de verzekeraar. Erken niet zonder onderzoek een kwalificatie die verder gaat dan de feitelijke informatie in het dossier.
Veelgestelde vragen
Begint de termijn altijd bij de eerste schademelding?
Nee. Er moet voldoende zekerheid bestaan over de niet-nakoming van de mededelingsplicht. De inhoud van de melding en de beschikbare stukken zijn bepalend. Onnodig uitgesteld onderzoek kan wel voor rekening van de verzekeraar komen.
Heeft een verzekeraar na twee maanden nooit meer een verweer?
Dat is te ruim. De termijn ziet op het inroepen van de gevolgen van de geschonden mededelingsplicht. Andere polis- of schadevragen moeten afzonderlijk worden beoordeeld.
Kan ik winnen terwijl ik bij de aanvraag iets had moeten melden?
Dat kan, zoals deze zaak laat zien, wanneer de verzekeraar niet aan de vereisten voor het inroepen van de gevolgen voldoet. Het blijft nodig zowel de aanvraag als de latere kennisgeving zorgvuldig te beoordelen.
Kan ik een afwijzingsbrief voorlopig laten liggen terwijl de verzekeraar intern onderzoekt?
Dat is onverstandig. Uw eigen klacht-, proces- en verjaringstermijnen moeten afzonderlijk worden bewaakt. Vraag zo nodig tijdig juridisch advies en leg afspraken over termijnen schriftelijk vast.
Laat de aanvraag én de onderzoekstijdlijn controleren
Wordt uw uitkering geweigerd wegens verzwijging? Het team verzekeringsrecht kan beoordelen welke verweren uit de aanvraag, polis en tijdlijn volgen. Leg via Arslan Advocaten niet alleen de afwijzingsbrief, maar ook de eerdere meldingen en bijlagen voor. Vooraf worden aanpak en kosten van juridische bijstand besproken.
Bron: gerechtshof Amsterdam, 17 maart 2026, ECLI:NL:GHAMS:2026:610, in het bijzonder r.o. 4.22–4.29. Geen algemene garantie op dekking bij iedere late afwijzing.
