Heeft u geld overgemaakt naar een beleggingsplatform dat achteraf frauduleus blijkt? Meld de fraude direct bij uw bank en stel bewijs veilig. De bank is niet automatisch aansprakelijk omdat zij de betaling heeft uitgevoerd. Van belang zijn onder meer uw toestemming, de rol van de bank en concrete signalen die zij kende.
English: Read this article in English: Investment fraud or a fake platform: can the bank be liable?
Türkçe: Bu makaleyi Türkçe okuyun: Yatırım dolandırıcılığı veya sahte platform: banka sorumlu olabilir mi?
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Onur Arslan was jarenlang ondernemingsrechtadvocaat en curator en heeft jarenlange ervaring met financieelrechtelijke geschillen. Heeft u vragen over uw eigen situatie? Neem contact op.
Eerst verdere schade stoppen
Betaal geen extra bedrag om vermeende winst, belasting of een terugbetaling vrij te krijgen zonder de situatie onafhankelijk te laten controleren. Bewaar websitegegevens, chats, rekeningnummers, betalingsbewijzen en namen waaronder het platform opereerde. Meld de transacties via de officiële kanalen van uw bank.
Een terughaalverzoek kan soms helpen, maar garandeert geen terugbetaling. De mogelijkheid hangt onder meer af van waar het geld staat en welke medewerking of juridische maatregel mogelijk is. Handel snel en leg vast wanneer u de bank waarschuwde.
Betaling toegestaan of zonder toestemming?
Heeft u zelf ingestemd met de overboeking, dan is de beoordeling anders dan wanneer de fraudeur zonder uw toestemming betaalde. Misleiding over het doel van een betaling maakt iedere zelf goedgekeurde overboeking niet automatisch een niet-toegestane betaling.
Vraag bij twijfel om de transactiedata en authenticatiegegevens. Het gebruik van correcte beveiligingsmiddelen is niet voor iedere vraag het volledige bewijs van toestemming. Per betaling moet worden bekeken wat er is gebeurd. De wettelijke betaaldienstregels staan in Boek 7 BW.
De rol van de bank
Een bank die alleen een betaling uitvoert, heeft een andere rol dan een bank die u een belegging adviseert of vermogen beheert. Een algemene verplichting om iedere overboeking vooraf op fraude te onderzoeken kan niet zonder meer worden aangenomen.
Concrete wetenschap van gevaar kan wel relevant zijn. Vraag welke waarschuwingen, meldingen of contacten in uw dossier bestonden en wat daarna is gedaan. Alleen het feit dat een bedrag groot of ongebruikelijk was, beantwoordt niet automatisch de zorgplichtvraag.
Platform, ontvanger en andere partijen
Naast de bank kunnen de contractspartij, ontvanger of betrokken tussenpersonen worden onderzocht. Bepaal wie juridisch identificeerbaar en verhaalbaar is. Een website met een bekende bedrijfsnaam bewijst niet dat u werkelijk met dat bedrijf heeft gehandeld.
Laat ook nieuwe “recovery”-aanbiedingen kritisch beoordelen. Een partij die tegen vooruitbetaling gegarandeerd geld terugbelooft, kan verdere schade veroorzaken. Bewaar de oorspronkelijke stukken en verstrek geen toegangscodes aan onbekende helpers.
Van fraude melden naar civiel verhaal: vier verschillende routes
Een melding, aangifte en schadeclaim hebben ieder een eigen doel. Gebruik dezelfde feitelijke tijdlijn, maar formuleer per ontvanger wat u vraagt. De bank kan uw betaling onderzoeken en een terughaalverzoek doen. De politie onderzoekt strafbare feiten. Een civiele procedure gaat over een concrete aanspraak tegen een bepaalde partij. Geen van deze stappen garandeert dat er nog geld beschikbaar is.
| Route | Wat wilt u bereiken? | Wat moet worden uitgezocht? |
|---|---|---|
| Melding aan uw eigen bank | Verdere schade beperken, betalingsgegevens veiligstellen en mogelijkheden tot terughalen onderzoeken | Welke transacties, op welk tijdstip gemeld, welke toestemming en welke bankreactie? |
| Aangifte en melding bij toezichthouder | Fraude vastleggen en onderzoek ondersteunen | Identiteit, website, communicatie, betaalspoor en samenhang tussen gebeurtenissen |
| Claim tegen platform of ontvanger | Terugbetaling of schadevergoeding | Juiste wederpartij, grondslag, bevoegde rechter en werkelijk aanwezige verhaalsmogelijkheden |
| Claim tegen een bank of andere dienstverlener | Vergoeding wegens een eigen tekortkoming of onrechtmatig handelen | Welke verplichting is geschonden, welke schade heeft juist die schending veroorzaakt en welk bewijs ondersteunt dat? |
Controleer de aanbieder en de gebruikte contactgegevens onafhankelijk. Oplichters kunnen de naam van een bestaande onderneming gebruiken. Een vergunningnummer op een website bewijst daarom niet dat die website bij de vergunninghouder hoort. De AFM beschrijft signalen van beleggingsfraude en de controles die u kunt doen. Het ontbreken van een waarschuwing is geen bewijs dat het platform betrouwbaar is.
Een dossier waarmee de bankclaim inhoudelijk kan worden beoordeeld
De vraag is niet alleen hoeveel geld verdwenen is. Voor een claim moet duidelijk worden wat elke betrokken partij deed en wist op het moment waarop ingrijpen nog verschil kon maken. Bouw daarom een overzicht per betaling, in plaats van uitsluitend een verzameling screenshots van de eindstand van het platform aan te leveren.
- Betaaloverzicht: datum, tijd, bedrag, valuta, rekeninghouder, IBAN of ander betaaladres, omschrijving en transactiekenmerk.
- Toestemming en bediening: wie voerde de gegevens in, wie bevestigde de opdracht en welke software of apparaten werden gebruikt? Beschrijf ook wat u zelf deed.
- Communicatie met het platform: oorspronkelijke advertenties, volledige gesprekken, e-mails, contracten, opnameverzoeken en weigeringen om uit te betalen.
- Contact met de bank: waarschuwingen, blokkades, vragen, uw antwoorden en het tijdstip waarop u expliciet meldde dat u fraude vermoedde.
- Reactie na de melding: ontvangstbevestiging, terughaalverzoek, onderzoeksvragen en het definitieve standpunt over vergoeding.
- Geld dat terugkwam: werkelijke ontvangsten op uw eigen rekening, met datum en afzender. Een getal op het platform is nog geen betaling.
Bewaar de originele bestanden naast een overzichtelijke kopie. Noteer bij een telefoongesprek de datum, naam van de gesprekspartner en de besproken afspraken. Vraag de bank om relevante beschikbare gespreksnotities en transactiegegevens te bewaren. Verstrek geen wachtwoorden of volledige toegang tot uw bankomgeving aan een partij die zegt uw geld te kunnen terughalen.
Waarom het moment van waarschuwen verschil kan maken
Een fictief voorbeeld: een belegger maakt achtereenvolgens € 5.000, € 10.000 en € 10.000 over. Pas na de derde betaling ontdekt hij de fraude en meldt hij die bij de bank. De melding achteraf bewijst niet dat de bank vóór alle drie de betalingen al van het gevaar wist. Bestond vóór de laatste betaling wel een concreet contact over vermoedelijke fraude, dan verdient juist die volgorde afzonderlijk onderzoek.
Ook dan staat aansprakelijkheid niet vast. Beoordeeld moet worden welke informatie de bank daadwerkelijk had, wat zij daarmee redelijkerwijs moest doen en of tijdig handelen het verlies had kunnen voorkomen. Een eventuele schadebegroting sluit aan op het verschil dat het verweten handelen heeft gemaakt. Het totale verdwenen bedrag is dus niet zonder meer het bedrag waarvoor iedere betrokken partij aansprakelijk kan worden gesteld.
In Kifid-uitspraak 2025-0323 werd een claim na investeringsfraude afgewezen. De consument had de betalingen zelf toegestaan; de melding van fraude kwam na de betwiste transacties. Volgens de commissie was in die zaak geen schending van de bancaire zorgplicht aangetoond. Dat is een beoordeling van dat dossier, geen regel dat alle fraudeclaims kansloos zijn.
De Commissie van Beroep benadrukte in haar toelichting van 8 juni 2026 over bankhelpdeskfraude eveneens het onderscheid tussen toegestane en niet-toegestane betalingen. Bankhelpdeskfraude is een andere feitelijke situatie dan een nepbeleggingsplatform. De relevante les is dat eerst de juiste betaalrechtelijke vraag moet worden vastgesteld, voordat een algemene zorgplichtclaim wordt beoordeeld.
Voorbeeld van een eerste schriftelijk verzoek aan de bank
Gebruik dit als voorbereiding op uw eigen melding. Pas het aan de feiten aan; het is geen volledige aansprakelijkstelling of gegarandeerde stuitingsbrief.
Ik meld vermoedelijke beleggingsfraude met betrekking tot de in de bijlage genoemde betalingen. Wilt u mij bevestigen wanneer u deze melding heeft ontvangen, welke maatregelen nog mogelijk zijn en of een terughaalverzoek is gedaan? Ik verzoek u de relevante transactiegegevens, gespreksnotities en correspondentie te bewaren. In mijn bijgevoegde tijdlijn staat wanneer ik met uw bank contact had en welke informatie toen is verstrekt. Graag ontvang ik uw gemotiveerde standpunt over mijn concrete verzoek en de beschikbare interne klachtenroute.
Voeg uitsluitend juiste feiten en relevante stukken toe. Als u nog niet weet of u een betaling zelf heeft toegestaan, beschrijf dan wat u wel weet en welke gegevens ontbreken. Een onjuiste stellige uitleg kan het latere onderzoek bemoeilijken. Laat afzonderlijk beoordelen of een aansprakelijkstelling of andere handeling nodig is om termijnen te bewaken.
Wat als de bank vergoeding weigert?
Vraag eerst welke feiten en regels de afwijzing dragen. Gaat het geschil over toestemming, over bekende fraudesignalen, over de reactie na uw melding of over de omvang van de schade? Reageer op die concrete reden met stukken. Alleen herhalen dat u slachtoffer bent geworden, beantwoordt de juridische tegenargumenten vaak niet.
Een vervolgstap kan bestaan uit nader bewijs verzamelen, een gerichte interne klacht, een regeling of een procedure. Voor Kifid of de rechter moeten bevoegdheid, toepasselijke termijnen en de gevolgen van een bindende uitkomst vooraf worden afgewogen. Een zakelijke rekening geeft niet automatisch toegang tot dezelfde klachtenroute als een particuliere rekening.
Onderzoek tegelijk of een aanspraak tegen het platform, de ontvanger of een tussenpersoon praktisch zin heeft. Een gevonden naam of buitenlands adres is nog geen verhaalbaar vermogen. Weeg bewijs, bevoegdheid, uitvoerbaarheid en kosten samen. Bij een mogelijke spoedmaatregel moet ook worden onderbouwd waarom wachten op de gewone procedure niet verantwoord is.
Lees verder over de zorgplicht en aansprakelijkheid van banken en het verschil met schade door beleggingsadvies of vermogensbeheer. Voor een eerste beoordeling zijn vooral het betaaloverzicht, de volledige bankreactie en de tijdlijn van waarschuwingen bruikbaar. Daarmee kan worden bepaald welke partij en welke grondslag werkelijk onderzoek verdienen.
Veelgestelde vragen
Moet de bank ieder verlies door een nepplatform vergoeden?
Nee. De juridische grondslag, rol van de bank en concrete feiten zijn bepalend.
Is een zelf gedane betaling toch ongeautoriseerd omdat ik ben opgelicht?
Dat volgt niet automatisch. Toestemming voor de betaling en misleiding over de achtergrond zijn verschillende vragen.
Helpt aangifte bij terugbetaling?
Aangifte kan bewijs en onderzoek ondersteunen, maar geeft niet vanzelf een recht op vergoeding door de bank.
Wat kan Arslan beoordelen?
De betaalroute, bankreactie, mogelijke zorgplichtschending en haalbare aanspraken tegen betrokken partijen.
Lees ook over bankfraude en niet-toegestane betalingen en Kifid of de rechter.
Laat uw betaal- en bankdossier beoordelen na beleggingsfraude.
Deze pagina geeft algemene informatie en is geen juridisch advies over uw eigen situatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.
