Geld dat u tijdens een relatie aan uw partner heeft geleend, kan na de relatiebreuk nog steeds moeten worden terugbetaald. Doorslaggevend is wat u heeft afgesproken en kunt bewijzen. Een beëindigde relatie maakt een schenking niet alsnog tot een lening. Andersom verdwijnt een echte terugbetalingsverplichting niet omdat u destijds partners was of geen rente heeft gevraagd.
De eerste stap is daarom een onderscheid tussen geleend geld, cadeaus, huishoudelijke uitgaven en investeringen in bezit van de ander. Ook uw relatievorm telt mee: ongehuwd samenwonen, een huwelijk en een geregistreerd partnerschap hebben niet dezelfde vermogensrechtelijke gevolgen. Een afspraak over geld moet bovendien worden gelezen naast een samenlevingscontract, huwelijkse voorwaarden of een later gesloten convenant.
Deze blog gaat over een vordering tussen voormalige partners. Heeft u samen een lening bij een bank en betaalt uw ex zijn aandeel niet? Dan spelen ook de rechten van die bank. Daarover leest u meer bij een gezamenlijke lening na scheiding.
Begin met de reden van iedere betaling
Na een breuk ontstaat gemakkelijk één grote rekening van alles wat de ene partner voor de andere heeft betaald. Juridisch werkt dat meestal niet. De betaling van een vakantie kan een andere grondslag hebben dan geld voor de aflossing van een privéschuld. En een maandelijkse bijdrage aan de boodschappen hoeft niet dezelfde betekenis te hebben als een eenmalige overboeking voor een auto.
Maak daarom een overzicht per betaling. Vermeld datum, bedrag, doel, rekeninghouder en de afspraak die daarbij hoorde. Zet ontvangen bedragen ernaast. Groepeer pas daarna wat daadwerkelijk onder dezelfde lening valt. Zo wordt zichtbaar welke bedragen voldoende onderbouwd zijn en welke vooral samenhangen met de normale verdeling van kosten tijdens de relatie.
Dat overzicht helpt ook als u wordt aangesproken door uw ex. U hoeft niet iedere betaling op dezelfde manier te betwisten. Misschien erkent u een lening voor de auto, maar was een andere betaling aantoonbaar een verjaardagscadeau. Een concreet verweer per post is overtuigender dan de algemene mededeling dat u elkaar tijdens de relatie nu eenmaal hielp.
Wanneer is sprake van een lening
Een geldlening veronderstelt een terugbetalingsverplichting. Een schriftelijke overeenkomst is sterk bewijs, maar een verstrekte lening kan ook mondeling zijn afgesproken. Berichten als “ik leen je dit totdat je bonus binnen is” of “ik betaal je elke maand €200 terug” kunnen daarbij relevant zijn. De regels voor geldlening staan in Boek 7 BW.
Kijk naar de hele afspraak. “Je krijgt het ooit terug” kan afhankelijk van de context een concrete verbintenis zijn, maar ook een losse opmerking zonder uitgewerkte voorwaarden. Wie nam het initiatief, waarvoor werd het geld gebruikt en is later over een saldo of aflossing gesproken? De juridische betekenis volgt uit wat partijen over en weer redelijkerwijs mochten begrijpen.
Rente is niet noodzakelijk om van een lening te spreken. Partners kunnen renteloos geld lenen. Bij een particuliere lening geldt bovendien een schriftelijkheidsvereiste voor contractuele rente. Het argument “er was geen rente, dus het was een cadeau” is daarom te kort door de bocht. Ook een ontbrekende einddatum beslist niet zonder meer of sprake is van een lening.
Wanneer kunt u een schenking niet terugvragen
Bij een schenking is juist beoogd de ander te bevoordelen zonder een terugbetalingsplicht. Dat kan uitdrukkelijk zijn afgesproken of blijken uit de omstandigheden. Een cadeau bij een verjaardag of een bericht waarin u schrijft dat de ander het bedrag mag houden, kan bij die beoordeling een rol spelen. Achteraf teleurgesteld zijn in de relatie verandert de oorspronkelijke bedoeling niet vanzelf.
Aan een schenking kunnen voorwaarden zijn verbonden. Het is dan belangrijk om de precieze voorwaarde en het bewijs daarvan vast te stellen. Een persoonlijke verwachting dat u voor altijd samen zou blijven, is niet automatisch een juridisch overeengekomen terugbetalingsvoorwaarde. Schrijf dus niet alleen op wat u hoopte, maar wat daadwerkelijk met de ander is besproken en aanvaard.
Bij dwaling, bedrog, misbruik van omstandigheden of een andere aantasting van de rechtshandeling kunnen andere vragen spelen. Daarvoor zijn concrete feiten nodig. Het enkele feit dat de relatie slecht is geëindigd, is geen algemene vernietigingsgrond. Een beoordeling begint met de oorspronkelijke afspraak en de omstandigheden waaronder u het geld heeft verstrekt.
Wie moet de afspraak bewijzen
Vordert u terugbetaling op grond van een lening, dan moet u de feiten die die lening dragen voldoende onderbouwen. Bij gemotiveerde betwisting geldt in beginsel de bewijslastverdeling van artikel 150 Rv. Een overschrijving laat zien dat geld is betaald, maar bewijst niet op zichzelf dat het geleend was. De omschrijving en communicatie eromheen zijn daarom belangrijk.
Een schulderkenning kan veel betekenen. Denk aan een e-mail waarin uw ex het openstaande bedrag bevestigt of vraagt om uitstel van aflossing. Ook daadwerkelijke terugbetalingen kunnen de gestelde lening ondersteunen. Noteer daarbij of de ander die betaling als aflossing aanduidde of juist stelt dat het om een heel andere rekening ging.
Bewaar gesprekken volledig. Losse schermafbeeldingen kunnen de indruk wekken dat de context ontbreekt. Vermeld wie de deelnemers waren en wanneer het gesprek plaatsvond. Als belangrijke afspraken alleen mondeling zijn gemaakt, kijk dan of iemand daarbij aanwezig was. Een getuige die het gesprek zelf hoorde heeft een andere informatiepositie dan iemand die later uw verhaal heeft vernomen.
Samenwonen is niet hetzelfde als gehuwd zijn
Voor informeel samenwonende partners bestaat niet automatisch dezelfde regeling voor vergoedingsrechten als voor echtgenoten. De Hoge Raad heeft in ECLI:NL:HR:2019:707 benadrukt dat het huwelijksvermogensrecht niet zonder meer overeenkomstig op samenwoners wordt toegepast. Afspraken en het algemene verbintenissenrecht zijn dan belangrijke aanknopingspunten.
Dat betekent niet dat een samenwoner nooit geld kan terugkrijgen. Een lening, kostenafspraak of andere overeenkomst kan een grondslag bieden. Soms komen onverschuldigde betaling, ongerechtvaardigde verrijking of bijzondere omstandigheden aan de orde. Iedere grondslag kent eigen vereisten. Een advocaat moet daarom aangeven waarom juist uw betaling een aanspraak oplevert.
Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap moet ook het toepasselijke vermogensregime worden onderzocht. Van wie was het geld, in welk vermogen viel de schuld en wanneer is betaald? Huwelijkse voorwaarden en afspraken bij de scheiding kunnen bepalend zijn. Een bankrekening op één naam betekent niet altijd dat al het geld daarop uitsluitend privévermogen was.
Huishoudkosten zijn niet automatisch terugvorderbaar
Partners betalen tijdens een relatie vaak naar draagkracht of volgens een vaste verdeelsleutel. De één betaalt huur, de ander boodschappen en vervoer. Dat de bedragen achteraf niet precies gelijk blijken, betekent niet dat het verschil een lening is. Een samenlevingscontract kan regels bevatten over huishoudkosten, verrekening en het tijdig opeisen van een bijdrage.
Maak onderscheid tussen dagelijkse uitgaven en een aantoonbaar voorschot met terugbetalingsafspraak. “Ik betaal deze maand jouw aandeel, jij betaalt het volgende maand terug” kan een andere betekenis hebben dan jarenlang vrijwillig een groter deel betalen zonder daarover afspraken te maken. De context bepaalt hoe een betaling moet worden begrepen.
Ook gezamenlijke vakanties, cadeaus en uitgaven voor kinderen vragen een zorgvuldige kwalificatie. Gebruik een leningprocedure niet als een algemene afrekening van de relatie. Dat maakt het moeilijker om de wel onderbouwde posten te beoordelen. Voor de bredere verdeling verwijzen wij naar scheiden en schulden.
Geld in de woning of onderneming van uw ex
Heeft u een verbouwing betaald of eigen geld in de woning van uw partner gestoken? Dan is eerst van belang of een lening is afgesproken. Zonder zo’n afspraak kan mogelijk een andere vergoedingsgrond bestaan, maar meebetalen maakt u niet automatisch mede-eigenaar. Ook volgt uit een investering niet vanzelf recht op een percentage van de huidige woningwaarde.
Bewaar facturen, betalingen, eigendomsgegevens en afspraken over wat bij verkoop of uit elkaar gaan zou gebeuren. Betaling aan een aannemer kan een investering in de woning aantonen, maar zegt nog niet welke onderlinge aanspraak was bedoeld. Dit onderwerp behandelen wij afzonderlijk bij geld geïnvesteerd in de woning van een partner.
Bij een onderneming is bovendien de juiste schuldenaar belangrijk. Leende u aan uw partner persoonlijk, aan diens eenmanszaak of aan een bv? Een bv is een andere rechtspersoon dan uw ex. Het feit dat uw partner bestuurder was, maakt hem niet vanzelf persoonlijk verantwoordelijk voor de schuld van die bv.
Wanneer moet uw ex terugbetalen
De afgesproken datum of gebeurtenis is het uitgangspunt. Staat vast dat terugbetaling bij verkoop van een auto of woning zou plaatsvinden, dan moet worden onderzocht of die gebeurtenis is ingetreden en wat partijen bedoelden. Een relatiebreuk is alleen automatisch een betaalmoment wanneer dat uit de afspraak of het toepasselijke juridische kader volgt.
Als geen ander terugbetalingstijdstip uit de overeenkomst voortvloeit, kan de zeswekentermijn van artikel 7:129e BW gelden na mededeling dat u tot opeising overgaat. Een afspraak om terug te betalen zodra de lener daartoe in staat is, vraagt een eigen beoordeling. Bij oudere overeenkomsten moet ook naar het toepasselijke overgangsrecht worden gekeken.
Een eis om onmiddellijk alles te betalen kan dus te vroeg zijn. Andersom hoeft u niet onbeperkt te wachten op vage toezeggingen. Vraag schriftelijk om bevestiging van de afspraken en laat de opeisbaarheid beoordelen voordat u een definitieve sommatie stuurt. Dat voorkomt een procedure waarin vooral discussie ontstaat over de verkeerde betaaltermijn.
Een convenant of finale kwijting kan verschil maken
Heeft u na de breuk al een vaststellingsovereenkomst of convenant ondertekend, lees die dan voordat u een nieuwe vordering instelt. Een bepaling dat partijen niets meer van elkaar te vorderen hebben, kan gevolgen hebben voor een oude lening. De reikwijdte hangt af van de tekst en de omstandigheden waaronder de overeenkomst tot stand kwam.
Een specifieke reservering kan een lening buiten de afrekening houden. Bijvoorbeeld wanneer duidelijk is vastgelegd dat over een concreet bedrag nog geen overeenstemming bestaat. Een mondeling voorbehoud naast een ruim geformuleerde schriftelijke kwijting kan later moeilijk te bewijzen zijn. Laat de openstaande kwestie daarom herkenbaar in het document opnemen.
Moet er nog worden onderhandeld, maak dan per onderwerp afspraken: woning, lening, huishoudkosten en eventuele andere aanspraken. Vermeld welk bedrag definitief wordt afgerekend en welke posten nog openblijven. Een duidelijke overeenkomst voorkomt dat dezelfde betaling later onder verschillende namen opnieuw wordt gevorderd.
Verjaring en het bewaren van uw aanspraak
Ook een vordering op een ex kan verjaren. De termijn begint niet bij iedere betaling of relatiebreuk op dezelfde manier te lopen. Opeisbaarheid, de aard van de vordering, erkenning en stuiting kunnen bepalend zijn. Bij echtgenoten en geregistreerde partners bestaan bovendien bijzondere regels die niet zonder meer voor informeel samenwonenden gelden.
Een gesprek over een mogelijke regeling biedt niet altijd voldoende bescherming. Leg uw aanspraak zo nodig tijdig schriftelijk vast en bewaar bewijs van ontvangst. Een stuitingsmededeling moet de vordering voldoende herkenbaar maken en duidelijk uw recht op nakoming voorbehouden. Laat bij twijfel de formulering en de datum controleren.
Wacht niet tot alle andere relatiekwesties zijn opgelost. U kunt een zakelijke brief over de lening sturen terwijl over andere onderwerpen nog wordt gesproken. De verdere uitleg staat bij verjaring en opeisbaarheid van een onderhandse lening. Een eenmaal voltooide verjaring wordt niet door iedere latere brief ongedaan gemaakt.
Van onderbouwde brief naar een passende oplossing
Begin met een korte feitelijke brief. Benoem de lening, verstrekking, aflossingen, resterende schuld en de grond voor opeisbaarheid. Voeg alleen relevante stukken toe. Vraag uw ex concreet aan te geven welke post wordt betwist en waarom. Persoonlijke verwijten helpen doorgaans niet bij de beoordeling van de betalingsverplichting.
Een betalingsregeling of mediation kan zinvol zijn als beide partijen de financiële afwikkeling willen afronden. Leg het saldo en de betaalmomenten duidelijk vast. Laat ook opnemen of en wanneer finale kwijting geldt. De regeling moet uitvoerbaar zijn; een onhaalbare termijn lost het probleem slechts tijdelijk op papier op.
Blijft betaling uit, dan kan een procedure worden overwogen. Daarbij wegen bewijs, hoogte van de vordering, kosten en verhaal mee. Een incassobrief of dreiging met beslag is geen vervanging voor die beoordeling. Bij concrete aanwijzingen van vermogensverschuiving of andere spoed kan een advocaat onderzoeken welke voorlopige maatregel juridisch passend is.
Een gezamenlijke rekening vraagt een extra uitsplitsing
Bij betalingen vanaf een gezamenlijke rekening is niet altijd direct duidelijk wiens geld is gebruikt en welke afspraak over terugbetaling gold. Verzamel daarom ook de stortingen op die rekening. Een overboeking naar uw ex kan uit uw privévermogen komen, maar ook uit geld dat voor gezamenlijke uitgaven was bestemd.
Maak een overzicht waarin u bron, bestemming en afspraak afzonderlijk vermeldt. De tenaamstelling van de rekening vertelt niet op zichzelf hoe iedere betaling tussen partners moet worden afgerekend. Hetzelfde geldt als u beiden toegang had tot elkaars rekening of betaalpas.
Controleer of het bedrag al is meegenomen in een eerdere afrekening. Bijvoorbeeld bij de verdeling van spaargeld, verkoop van een auto of verrekening van woonlasten. Anders kan onbedoeld dezelfde betaling twee keer worden gevorderd. Dat risico bestaat vooral wanneer verschillende adviseurs afzonderlijke onderdelen van de relatiebreuk behandelen.
Een duidelijke berekening vermeldt daarom niet alleen wat u ooit heeft betaald, maar ook welke bedragen u later heeft ontvangen en welke afspraken daarover zijn gemaakt. Stuur uw advocaat de volledige afrekening en niet uitsluitend de posten die uw vordering ondersteunen. Zo wordt zichtbaar welk werkelijk financieel geschil na de eerdere afspraken nog resteert.
Veelgestelde vragen
Mijn ex zegt dat alles een cadeau was: wat nu?
Maak een overzicht en leg per bedrag uit waarom terugbetaling was afgesproken. Zoek naar berichten van vóór de betaling, erkenningen achteraf en ontvangen aflossingen. De enkele ontkenning van uw ex is niet beslissend, maar u moet uw eigen grondslag wel kunnen onderbouwen. Verschillende betalingen kunnen verschillende uitkomsten hebben.
Kan ik een lening terugvragen zonder schriftelijk contract?
Ja, een verstrekte mondelinge lening kan geldig zijn. Het ontbreken van een schriftelijk contract maakt vooral het bewijs moeilijker. Bankafschriften, berichten, getuigen en de manier waarop partijen zich nadien hebben gedragen kunnen relevant zijn. Lees ook geld uitgeleend zonder contract.
Wordt de lening opeisbaar zodra wij uit elkaar gaan?
Niet automatisch. Dat hangt af van de afspraken en het toepasselijke recht. Soms is de relatiebreuk expliciet als betaalmoment genoemd, soms is juist een datum of verkoop afgesproken. Ontbreekt een ander terugbetalingstijdstip, dan kunnen de wettelijke regels over opeising gelden. Laat dit vóór een sommatie vaststellen.
Kan ik mijn vordering met andere betalingen verrekenen?
Verrekening kent voorwaarden, waaronder wederkerigheid van partijen en de aard en opeisbaarheid van de vorderingen. U kunt niet zonder meer stoppen met iedere betaling aan uw ex omdat u zelf geld tegoed meent te hebben. Bij alimentatie en andere bijzondere verplichtingen is extra zorgvuldigheid nodig. Laat de concrete verrekening beoordelen.
Heb ik recht op de waardestijging van een gekochte auto of woning?
Bij een gewone lening wordt in beginsel een geldbedrag terugbetaald volgens de afspraak. Meedelen in waardestijging volgt daar niet vanzelf uit. Eigendom, een investeringsafspraak of een toepasselijk vergoedingsrecht kan tot een andere beoordeling leiden. Bewaar daarom ook stukken over aankoop, eigendom en de overeengekomen financiële afwikkeling.
Is procederen zinvol als mijn ex geen geld heeft?
Dat vraagt een afweging. Een juridische aanspraak en daadwerkelijke verhaalbaarheid zijn verschillende zaken. Kijk naar inkomen, bezittingen, andere schulden en de verwachte kosten. Soms is een haalbare regeling beter; soms is een titel toch nuttig. Een advocaat kan beide kanten van die keuze met u bespreken.
Uw financiële afspraak laten beoordelen
Arslan Advocaten kan beoordelen welke betalingen als lening of andere aanspraak zijn te onderbouwen en hoe die passen binnen uw relatieafwikkeling. Wij kijken ook naar de positie van degene die wordt aangesproken. Stuur een overzicht, de belangrijkste berichten en eventuele relatieovereenkomsten mee wanneer u contact opneemt. Voor samenhangende relatiekwesties kunt u terecht bij onze familierechtpraktijk.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten en binnen het kantoor verantwoordelijk voor de financiële praktijk: kredietregistraties, geldleningen en geschillen met financiers. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Inhoudelijk gecontroleerd op 12 september 2026 aan de hand van de wettekst op wetten.overheid.nl en de aangehaalde uitspraken op rechtspraak.nl.
