Internationale handelsgeschillen komen steeds vaker voor nu ondernemingen grensoverschrijdend zaken doen. Leveringen aan buitenlandse klanten, internationale contracten en samenwerkingen met buitenlandse partners brengen niet alleen kansen, maar ook juridische risico’s met zich mee. In dit artikel leest u wat internationale handelsgeschillen zijn, welke juridische mogelijkheden bestaan en hoe ondernemers en buitenlandse bedrijven hun rechten kunnen afdwingen.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.
Wat zijn internationale handelsgeschillen?
Van internationale handelsgeschillen is sprake wanneer een conflict ontstaat tussen ondernemingen uit verschillende landen over commerciële afspraken. Dit kan betrekking hebben op levering van goederen, betaling, kwaliteit, contractuele verplichtingen of beëindiging van samenwerkingen.
Veelvoorkomende vormen van internationale handelsgeschillen zijn:
- niet-betaling door buitenlandse of Nederlandse contractspartijen;
- geschillen over internationale leveringsvoorwaarden;
- conflicten over beëindiging van distributie- of agentuurovereenkomsten;
- schade door contractbreuk in internationale relaties;
- conflicten tussen aandeelhouders met verschillende nationaliteiten.
Waarom zijn internationale handelsgeschillen complex?
Internationale handelsgeschillen zijn juridisch complex omdat meerdere rechtsstelsels een rol kunnen spelen. Ondernemers krijgen te maken met vragen over:
- welke rechter bevoegd is;
- welk recht van toepassing is;
- hoe bewijs moet worden geleverd;
- hoe een uitspraak internationaal kan worden geëxecuteerd.
Zonder duidelijke juridische strategie kan een internationaal handelsgeschil snel escaleren en kostbaar worden.
Welke rechter is bevoegd?
Binnen de Europese Unie wordt dit geregeld door de Brussel I bis-verordening (Verordening (EU) nr. 1215/2012). De hoofdlijn:
- Een forumkeuze gaat voor. Hebben partijen een rechter aangewezen, dan is die in beginsel exclusief bevoegd. Controleer wel of de keuze geldig is overeengekomen — een clausule in algemene voorwaarden die nooit zijn toegezonden, houdt lang niet altijd stand.
- Anders: de woonplaats van de verweerder. De hoofdregel is dat u de wederpartij oproept voor de rechter van het land waar die gevestigd is.
- Alternatief bij overeenkomsten: de rechter van de plaats waar de verbintenis is of moet worden uitgevoerd. Bij koop is dat de plaats van levering van de goederen, bij diensten de plaats waar de diensten zijn of moesten worden verleend.
- Consumenten en werknemers hebben een beschermde positie met eigen, afwijkende regels.
Buiten de EU gelden verdragen of, bij gebreke daarvan, het commune Nederlandse bevoegdheidsrecht. Reken er niet op dat een Nederlands vonnis zonder meer in een derde land wordt erkend en uitgevoerd; dat is een zelfstandige vraag die u vóór het procederen moet stellen.
Welk recht geldt — ook zonder rechtskeuze?
Bevoegdheid en toepasselijk recht zijn twee verschillende vragen. Een Nederlandse rechter kan heel goed buitenlands recht moeten toepassen. Binnen de EU bepaalt de Rome I-verordening (Verordening (EG) nr. 593/2008) welk recht op een overeenkomst van toepassing is.
- Met rechtskeuze: partijen kiezen zelf (artikel 3 Rome I). Leg die keuze vast in het contract, niet alleen in de algemene voorwaarden.
- Zonder rechtskeuze: artikel 4 Rome I geeft vaste aanknopingspunten. Bij koop van roerende zaken is dat het recht van het land waar de verkoper zijn gewone verblijfplaats heeft; bij dienstverlening het land van de dienstverlener.
Dat laatste verrast ondernemers regelmatig: koopt u in bij een Duitse leverancier zonder rechtskeuze, dan is doorgaans Duits recht van toepassing — ook als u in Nederland procedeert. De gedachte “wij zijn een Nederlands bedrijf, dus geldt Nederlands recht” klopt niet.
Rome I wijst ook het recht aan dat geldt voor de verjaring van de vordering (artikel 12). Verjaringstermijnen verschillen internationaal sterk; ga daar niet zonder meer van de Nederlandse termijnen uit.
Let op het Weens Koopverdrag
Bij internationale koop tussen bedrijven uit verschillende verdragsstaten is het Weens Koopverdrag (CISG) in beginsel automatisch van toepassing — ook zonder dat partijen eraan denken. Het regelt onder meer de conformiteit van de goederen, de klachttermijnen en de gevolgen van een tekortkoming, en het wijkt op punten af van het Nederlandse BW. Wilt u het niet, dan moet u het uitdrukkelijk uitsluiten in het contract. Een enkele rechtskeuze voor “Nederlands recht” is daarvoor niet genoeg: het CISG maakt deel uit van dat Nederlandse recht.
Welk recht is van toepassing?
Het toepasselijke recht bepaalt hoe het geschil wordt beoordeeld. Bij internationale handelsgeschillen kan dit Nederlands recht zijn, maar ook buitenlands recht wanneer dat contractueel is afgesproken.
Het ontbreken van een rechtskeuze leidt regelmatig tot onzekerheid en discussie. Dit maakt juridische begeleiding bij internationale handelsgeschillen essentieel.
Internationale handelsgeschillen: het juridische stappenplan
Stap 1: Analyse van contract en feiten
Een effectieve aanpak van internationale handelsgeschillen begint met een analyse van het contract, de correspondentie en de feitelijke gang van zaken.
Stap 2: Juridische positie en haalbaarheid
Vervolgens wordt beoordeeld of procederen zinvol is. Hierbij spelen onder meer de bewijspositie, verhaalsmogelijkheden en het financieel belang een rol.
Stap 3: Buitengerechtelijke oplossing
In veel internationale handelsgeschillen kan een buitengerechtelijke oplossing de voorkeur hebben, bijvoorbeeld door onderhandelingen of schikkingen.
Stap 4: Procederen of arbitrage
Wanneer een minnelijke oplossing uitblijft, kan worden gekozen voor procederen of – indien overeengekomen – arbitrage. De juiste keuze hangt af van het contract en de omstandigheden.
Stap 5: Executie van de uitspraak
Na een uitspraak is executie essentieel. Bij internationale handelsgeschillen kan dit betekenen dat beslag moet worden gelegd op buitenlandse of Nederlandse vermogensbestanddelen.
Internationale handelsgeschillen en incasso
Veel internationale handelsgeschillen draaien om openstaande facturen. In dat geval is internationale incasso vaak onderdeel van de juridische strategie.
Lees hierover ook: internationale incasso in Nederland en incasso en betalingsgeschillen.
Veelgemaakte fouten bij internationale handelsgeschillen
- geen duidelijke rechts- en forumkeuze opnemen;
- te lang wachten met juridische actie;
- onvoldoende bewijs verzamelen;
- procederen zonder zicht op executie;
- geen strategische afweging maken.
Wat kan Arslan Advocaten voor u betekenen?
Arslan Advocaten begeleidt ondernemers en buitenlandse bedrijven bij internationale handelsgeschillen. Wij adviseren over bevoegdheid, toepasselijk recht, strategie en voeren procedures bij de Nederlandse rechter of in internationale context.
Lees ook meer over onze dienstverlening binnen het bedrijfsrecht en onze ervaring met internationale zaken.
Kosten en financiering bij een internationaal handelsgeschil
Wij werken bij zakelijke geschillen in beginsel niet op basis van kosteloze juridische bijstand. Voor een deel van de zaken is procesfinanciering mogelijk: een onafhankelijke financier betaalt dan de proceskosten. Dat is geen gratis procederen. Wat het wel en niet betekent:
| Wat | Hoe het werkt |
|---|---|
| Selectie vooraf | De financier beoordeelt uw zaak zelf op bewijs, verhaalbaarheid en omvang. Een afwijzing komt regelmatig voor; er is geen recht op financiering. |
| Wat wordt betaald | Doorgaans advocaatkosten, griffierecht en kosten van deskundigen. Welke posten precies meegaan, staat in de financieringsovereenkomst. |
| Succesvergoeding | Bij een positieve uitkomst ontvangt de financier een vooraf afgesproken deel van de opbrengst. U houdt dus minder over dan de volledige vordering. |
| Eigen kosten | Kosten buiten de overeenkomst blijven voor uw rekening, bijvoorbeeld eigen uren, btw-posten of een afgewezen onderdeel van de vordering. |
| Verliezen | Verliest u, dan kunt u worden veroordeeld in de proceskosten van de tegenpartij. Of de financier die post draagt, hangt af van de afspraken. |
Bij internationale zaken komen er posten bij die vaak buiten een financiering vallen: vertalingen, betekening in het buitenland, een lokale advocaat en de kosten van erkenning en tenuitvoerlegging van het vonnis. Vraag uitdrukkelijk na welke daarvan gedekt zijn. Wij bespreken vooraf welke route bij uw zaak past: een uurtarief, een vaste prijs per fase, rechtsbijstandverzekering of procesfinanciering. U krijgt een schatting van de kosten en van wat er bij verlies overblijft, zodat u de afweging zelf kunt maken.
Over de auteur
Dit artikel is geschreven door Onur Arslan, advocaat en oprichter van Arslan Advocaten. Hij is gespecialiseerd in bedrijfsmatige geschillen, waaronder internationale handelsgeschillen, incasso- en contractconflicten.
Wilt u bespreken of uw internationale handelsgeschil juridisch kan worden opgelost?
👉 Bekijk het profiel van Onur Arslan en neem direct contact op.
Verdiepende uitleg per situatie
- Is onduidelijk welke algemene voorwaarden van toepassing zijn? Lees algemene voorwaarden voor zzp en mkb.
- Blijft levering uit? Lees leverancier levert niet of te laat.
Veelgestelde vragen
Wanneer kan ik een internationale handelszaak voor de rechter brengen?
U kunt een internationale handelszaak voor de rechter brengen als de rechter bevoegd is, bijvoorbeeld als de wederpartij in Nederland is gevestigd of als er een forumkeuze is opgenomen in het contract. Ook Europese regelgeving kan de bevoegdheid bepalen.
Hoe weet ik welk recht van toepassing is op mijn internationale handelsgeschil?
Het toepasselijke recht wordt meestal contractueel vastgelegd, maar zonder duidelijke rechtskeuze kan het onzeker zijn welk recht van toepassing is. Het is daarom belangrijk om juridische begeleiding te zoeken om de juiste rechtskeuze te maken.
Wat moet ik doen als ik een conflict heb over internationale leveringsvoorwaarden?
Het is belangrijk om eerst het contract en de correspondentie te analyseren, en vervolgens te beoordelen of procederen haalbaar en zinvol is, rekening houdend met bewijs, kosten en kansen op een succesvolle uitkomst.
Welke juridische stappen kan ik ondernemen bij een internationaal handelsgeschil?
De eerste stap is het analyseren van het contract en de feiten, gevolgd door het beoordelen van de haalbaarheid van een procedure. Indien nodig kan een buitengerechtelijke oplossing of arbitrage worden overwogen om het geschil op te lossen.
