Procederen tegen een contractspartij is voor ondernemers vaak een ingrijpende maar soms noodzakelijke stap. Wanneer een contractpartij afspraken niet nakomt, kan dit leiden tot financiële schade, onzekerheid en verstoring van de bedrijfsvoering. In dit artikel leest u wanneer procederen tegen een contractspartij zinvol is, welke juridische stappen u kunt nemen en hoe u uw kansen vergroot.
Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.
Wanneer is procederen tegen een contractspartij aan de orde?
Van procederen tegen een contractspartij is sprake wanneer onderhandelingen en buitengerechtelijke oplossingen geen resultaat opleveren. Dit doet zich bijvoorbeeld voor bij:
- niet-betaling van facturen ondanks herhaalde aanmaningen;
- structurele contractbreuk;
- weigering om overeengekomen prestaties te leveren;
- geschillen over uitleg of uitvoering van het contract;
- spoedeisende situaties waarin onmiddellijke actie vereist is.
Contractbreuk en aansprakelijkheid
Let op een stap die vaak wordt overgeslagen: schadevergoeding wegens een tekortkoming vereist in de regel dat de wederpartij in verzuim is (artikel 6:74 jo. 6:81 BW). Zolang nakoming nog mogelijk is, ontstaat dat verzuim pas na een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke termijn — tenzij een fatale termijn is verstreken, de wederpartij laat weten niet na te komen, of nakoming blijvend onmogelijk is (artikel 6:83 BW). Wie meteen schade claimt zonder in gebreke te stellen, loopt het risico dat de vordering daarop strandt, hoe duidelijk de tekortkoming ook is.
Bij procederen tegen een contractspartij staat contractbreuk centraal. Een partij die haar verplichtingen niet nakomt, kan aansprakelijk zijn voor de daardoor ontstane schade. Voor aansprakelijkheid is doorgaans vereist dat:
- er een geldige overeenkomst bestaat;
- de contractpartij tekortschiet;
- de tekortkoming toerekenbaar is;
- er schade is geleden;
- er een causaal verband bestaat.
Procederen tegen een contractspartij: het stappenplan
Stap 1: Juridische analyse van het contract
Een succesvolle procedure begint met een grondige analyse van het contract, de algemene voorwaarden en de feitelijke gang van zaken. Bij procederen tegen een contractspartij is dit bepalend voor de strategie.
Stap 2: Ingebrekestelling
In veel gevallen is een schriftelijke ingebrekestelling vereist. Hiermee krijgt de contractpartij een laatste kans om alsnog na te komen. Dit versterkt uw positie bij procederen tegen een contractspartij.
Stap 3: Buitengerechtelijke fase
Voorafgaand aan een procedure kan een buitengerechtelijke fase worden ingezet. Dit kan leiden tot een regeling zonder tussenkomst van de rechter en bespaart tijd en kosten.
Stap 4: Keuze van de procedure
Bij procederen tegen een contractspartij kan worden gekozen voor verschillende procedures:
- Kort geding bij spoedeisend belang;
- Bodemprocedure voor een definitieve uitspraak;
- incidentenprocedures (bijv. bewijs of voorlopige voorzieningen).
Stap 5: Uitspraak en executie
Na een toewijzend vonnis kan de uitspraak worden geëxecuteerd. Denk aan beslag op bankrekeningen of goederen. Dit maakt procederen tegen een contractspartij effectief wanneer vrijwillige nakoming uitblijft.
Kort geding of bodemprocedure?
| Kort geding | Bodemprocedure | |
|---|---|---|
| Waarvoor | Een spoedeisende voorziening: betaling van een voorschot, nakoming, een verbod of gebod, opheffing van een beslag. | Een definitief oordeel over het geschil. |
| Doorlooptijd | Weken, bij grote spoed dagen. | Doorgaans vele maanden tot jaren. |
| Vereist | Spoedeisend belang. Stilzitten ondermijnt dat. | Geen spoedeisend belang nodig. |
| Bewijs | Geen uitgebreide bewijslevering; de rechter maakt een voorlopige inschatting. Ingewikkelde bewijskwesties lenen zich er niet voor. | Volledige bewijslevering mogelijk: getuigen, deskundigen, stukken. |
| Status van de uitspraak | Een voorlopig oordeel. Het bindt de bodemrechter niet; die kan er anders over denken. | Een eindoordeel over de rechtsverhouding. |
| Stuit het de verjaring? | Een kort geding stuit de verjaring niet zonder meer — stuit daarnaast altijd afzonderlijk schriftelijk. | Het instellen van de eis stuit de verjaring (artikel 3:316 BW). |
Een bodemvonnis geeft bovendien niet meteen definitieve rechtszekerheid. De verliezer kan in hoger beroep — bij vorderingen boven de appelgrens — en daarna eventueel in cassatie. Pas als de termijnen zijn verstreken of alle rechtsmiddelen zijn uitgeput, is het vonnis onherroepelijk. Wel is een vonnis vrijwel altijd uitvoerbaar bij voorraad: u kunt het direct executeren, ook als er beroep loopt — met het risico dat u moet terugbetalen als het vonnis later wordt vernietigd.
Bewijspositie bij contractgeschillen
De bewijspositie is cruciaal. Bij procederen tegen een contractspartij zijn onder meer van belang:
- het schriftelijke contract en bijlagen;
- correspondentie (e-mail, berichten);
- facturen en betalingsbewijzen;
- bewijs van levering of uitvoering;
- getuigenverklaringen.
Wanneer heeft procederen weinig zin — en wanneer juist wel
Er zijn goede redenen om niet te procederen. Maar twee argumenten die daarvoor vaak worden aangevoerd, deugen niet.
“De vordering is bijna verjaard, dus het heeft geen zin meer”
Precies het omgekeerde is waar. Een vordering die bijna verjaart, is juist een reden om nu te handelen. U heeft twee mogelijkheden:
- Stuiten. Een schriftelijke aanmaning of een ondubbelzinnige mededeling waarin u zich uitdrukkelijk uw recht op nakoming voorbehoudt, breekt de verjaring af (artikel 3:317 BW). Vanaf dat moment begint een nieuwe termijn te lopen. Dit kost een brief — mits aantoonbaar verzonden en ontvangen.
- Een procedure aanhangig maken. Het instellen van de eis stuit de verjaring eveneens (artikel 3:316 BW).
Laat u de termijn verstrijken, dan is uw vordering definitief onafdwingbaar — ongeacht hoe sterk die inhoudelijk was. Stuiten is daarom bijna altijd de juiste eerste handeling, ook als u nog twijfelt over procederen.
“Nederlands recht is van toepassing, dus de Nederlandse rechter is bevoegd”
Ook onjuist. Bevoegdheid en toepasselijk recht zijn twee losse vragen. Een Duitse rechter kan Nederlands recht toepassen, en een Nederlandse rechter kan Duits recht moeten toepassen. Welke rechter bevoegd is, volgt binnen de EU uit de Brussel I bis-verordening — een forumkeuze, anders de woonplaats van de verweerder of de plaats van uitvoering. Welk recht geldt, volgt uit Rome I.
Wanneer procederen werkelijk weinig oplevert
- Geen verhaal. Een vonnis tegen een lege vennootschap is een papieren overwinning. Onderzoek vooraf of er verhaal is, en overweeg conservatoir beslag.
- Bewijsnood. Zijn de afspraken mondeling gemaakt en is er niets vastgelegd, dan draagt u een bewijsrisico dat u mogelijk niet kunt dragen.
- Wanverhouding tussen kosten en belang. Bij een kleine vordering kan het griffierecht alleen al het belang benaderen.
Internationale contractgeschillen
Ook bij internationale contracten kan procederen tegen een contractspartij in Nederland mogelijk zijn, bijvoorbeeld wanneer de wederpartij hier is gevestigd of Nederlands recht van toepassing is.
Algemene informatie over contractuele geschillen is te vinden via de Kamer van Koophandel.
Wat kan Arslan Advocaten voor u betekenen?
Arslan Advocaten staat ondernemers bij bij procederen tegen een contractspartij. Wij beoordelen uw juridische positie, bepalen de juiste processtrategie en vertegenwoordigen u in procedures, zowel nationaal als internationaal.
Lees ook meer over onze expertise in bedrijfsrecht, incasso en betalingsgeschillen en internationale handelsgeschillen.
Kosten en financiering bij een contractueel geschil
Wij werken bij zakelijke geschillen in beginsel niet op basis van kosteloze juridische bijstand. Voor een deel van de zaken is procesfinanciering mogelijk: een onafhankelijke financier betaalt dan de proceskosten. Dat is geen gratis procederen. Wat het wel en niet betekent:
| Wat | Hoe het werkt |
|---|---|
| Selectie vooraf | De financier beoordeelt uw zaak zelf op bewijs, verhaalbaarheid en omvang. Een afwijzing komt regelmatig voor; er is geen recht op financiering. |
| Wat wordt betaald | Doorgaans advocaatkosten, griffierecht en kosten van deskundigen. Welke posten precies meegaan, staat in de financieringsovereenkomst. |
| Succesvergoeding | Bij een positieve uitkomst ontvangt de financier een vooraf afgesproken deel van de opbrengst. U houdt dus minder over dan de volledige vordering. |
| Eigen kosten | Kosten buiten de overeenkomst blijven voor uw rekening, bijvoorbeeld eigen uren, btw-posten of een afgewezen onderdeel van de vordering. |
| Verliezen | Verliest u, dan kunt u worden veroordeeld in de proceskosten van de tegenpartij. Of de financier die post draagt, hangt af van de afspraken. |
Wij bespreken vooraf welke route bij uw zaak past: een uurtarief, een vaste prijs per fase, rechtsbijstandverzekering of procesfinanciering. U krijgt een schatting van de kosten en van wat er bij verlies overblijft, zodat u de afweging zelf kunt maken.
Over de auteur
Dit artikel is geschreven door Onur Arslan, advocaat en oprichter van Arslan Advocaten. Hij is gespecialiseerd in bedrijfsmatige geschillen, waaronder contractgeschillen, incasso en internationale procedures.
Wilt u bespreken of uw contractgeschil geschikt is voor juridische stappen of procesfinanciering?
👉 Bekijk het profiel van Onur Arslan en neem direct contact op.
Lees ook
- Incasso bij faillissement: wanneer heeft het nog zin voor ondernemers?
- Conflict met zakenpartner: wat kunt u doen als de samenwerking vastloopt?
- Faillissement van een contractpartij: wat zijn uw rechten als ondernemer?
Veelgestelde vragen
Wanneer is het noodzakelijk om te procederen tegen een contractspartij?
Procederen is nodig wanneer onderhandelingen en buitengerechtelijke oplossingen geen resultaat opleveren, bijvoorbeeld bij niet-betaling, contractbreuk of weigering tot prestatie. Ook in spoedeisende situaties is juridische stappen vaak noodzakelijk.
Wat is het belang van een ingebrekestelling in het proces tegen een contractspartij?
Een ingebrekestelling geeft de contractpartij de laatste kans om alsnog na te komen en versterkt uw positie voordat u een gerechtelijke procedure start. Het is vaak een vereiste voor het starten van een rechtszaak.
Welke rechtsprocedures zijn mogelijk bij procederen tegen een contractspartij?
U kunt kiezen voor een kort geding bij spoedeisende zaken, een bodemprocedure voor een definitieve uitspraak, of incidentenprocedures zoals bewijs- of voorlopige voorzieningen. De keuze hangt af van de situatie en urgentie.
Wat is het verschil tussen een kort geding en een bodemprocedure?
Een kort geding is sneller en geeft een voorlopige beslissing, geschikt voor spoedeisende zaken, terwijl een bodemprocedure langer duurt maar uiteindelijk een definitieve uitspraak biedt. De keuze hangt af van de situatie en gewenste rechtszekerheid.
