Twee aandeelhouders bespreken hun conflict en mogelijke afspraken met een adviseur.

Aandeelhoudersgeschil oplossen: welke route past bij uw bv?

15 januari 2026
Foto van Arslan Advocaten

Arslan Advocaten

Snel hulp nodig?

Verstuur uw vraag zonder bijlagen. Als documenten nodig zijn, spreken we met u af hoe u die kunt aanleveren.

Kies een vestiging

Wij gebruiken uw gegevens alleen om contact met u op te nemen over uw vraag. Lees hoe wij daarmee omgaan in onze privacyverklaring.

Een aandeelhoudersgeschil vraagt eerst om een duidelijke keuze van het doel: de samenwerking herstellen, besluitvorming weer mogelijk maken, een besluit aanvechten of een aandeelhouder laten vertrekken. Niet iedere ruzie rechtvaardigt dezelfde procedure. De statuten, aandeelhoudersovereenkomst, feitelijke gedragingen en het belang van de vennootschap bepalen welke route bruikbaar is.

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Onur Arslan is sinds 2009 bedrijfsrechtadvocaat en heeft bij internationale advocatenkantoren in Amsterdam en New York ervaring opgedaan als advocaat en faillissementscurator. Inhoudelijk bijgewerkt op 29 september 2026.

Sinds 1 januari 2025 is de wettelijke geschillenregeling gewijzigd door de Wagevoe. Nieuwe verzoeken tot uittreding en uitstoting worden in eerste aanleg door de Ondernemingskamer behandeld. Die route moet worden onderscheiden van een enquêteprocedure, waarin het beleid en de gang van zaken binnen de onderneming centraal staan. Oude stappenplannen en modellen moeten daarom niet zonder actualisatie worden gebruikt.

Voor ondernemers met een bv is vooral belangrijk dat de onderneming tijdens het conflict kan blijven functioneren. Een patstelling over dividend of strategie mag niet ongecontroleerd overslaan naar loonbetalingen, klantverplichtingen of toegang tot de administratie. Begin daarom met het veiligstellen van besluitvorming en informatie.

Een aandeelhoudersconflict kan een onderneming stilleggen, ook wanneer zij commercieel goed presteert. Bij een internationale samenwerking, bijvoorbeeld tussen een buitenlandse investeerder en een Nederlandse operationele partner, komen daar verschillende talen, verwachtingen en juridische achtergronden bij. Deze pagina helpt u de juiste route te kiezen, voor een Nederlandse en voor een buitenlandse aandeelhouder.

Wanneer is sprake van een aandeelhoudersgeschil

Een geschil kan gaan over zeggenschap, winstverdeling, informatie, financiering, verwatering of de wens om uit elkaar te gaan. Soms zijn beide aandeelhouders ook bestuurder en werknemer. Dan lopen meerdere juridische verhoudingen door elkaar.

Maak onderscheid tussen uw aandeelhoudersrechten en uw positie als bestuurder. Een aandeelhouder kan niet uitsluitend op grond van zijn aandelenbezit iedere dagelijkse beslissing overnemen. Een bestuurder moet zich bij zijn taak richten naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming.

Ook een ontslag als bestuurder betekent niet automatisch dat de aandelen verdwijnen. Een aanbiedingsplicht kan wel contractueel zijn gekoppeld aan het eindigen van een functie. Lees daarom statuten, aandeelhoudersovereenkomst en management- of arbeidsovereenkomst samen.

Vier rollen: aandeelhouder, bestuurder, werknemer en financier

Een aandeelhouder bezit aandelen en de daaraan verbonden rechten. Een bestuurder bestuurt de vennootschap binnen het toepasselijke kader. Een werknemer heeft een arbeidsovereenkomst, en wie geld aan de bv heeft geleend, is daarnaast schuldeiser. Die rollen kunnen bij één persoon samenkomen, maar hebben niet dezelfde juridische gevolgen. Wie alle rollen in één gesprek samenvoegt, kan onbedoeld rechten prijsgeven of verkeerde maatregelen nemen.

Het vertrek als aandeelhouder beëindigt evenmin vanzelf een lening, garantie of arbeidsovereenkomst. Iedere rechtsverhouding vraagt een eigen beoordeling en waar nodig een afzonderlijke afspraak.

Bij internationale groepen moet ook duidelijk worden welke vennootschap betrokken is. Een conflict binnen een buitenlandse moedermaatschappij kan doorwerken naar een Nederlandse dochter, maar valt niet automatisch onder dezelfde procedure. De rechtsvorm en het onderwerp van het verzoek bepalen mede welke Nederlandse regeling beschikbaar is.

Maak een organogram en een overzicht van rollen, aandelenpercentages, stemrechten en financiering. Daarmee wordt snel zichtbaar of het conflict werkelijk over zeggenschap gaat, over een betalingsvordering of over meerdere onderwerpen tegelijk.

Bepaal eerst wat u wilt bereiken

Een oplossing wordt concreter als het doel duidelijk is. Wilt u betrouwbare informatie ontvangen, een specifieke transactie tegenhouden, een werkbare bestuursverdeling of definitief uw aandelen verkopen? Een procedure die onderzoek oplevert, leidt niet vanzelf tot een uitkoop.

Bespreek ook uw financiële mogelijkheden. Wie de ander wil uitkopen, moet de koopprijs en eventuele herfinanciering kunnen dragen. Wie wil vertrekken, moet weten welke persoonlijke garanties, leningen of nevenverplichtingen blijven bestaan.

Leg een voorkeursroute en een alternatief vast. Onderhandeling kan worden ondersteund door een goed onderbouwde juridische positie. Een procedure starten zonder helder einddoel kan veel kosten veroorzaken terwijl de dagelijkse patstelling blijft bestaan.

Wilt u de afspraken vooraf vastleggen of opnieuw beoordelen? Bekijk onze checklist en voorbeeldafspraken voor een aandeelhoudersovereenkomst.

Onderhandelen over voortzetting of vertrek

Onderhandelingen zijn het meest bruikbaar wanneer partijen weten wat zij willen bereiken: betere informatie, een andere bestuursverdeling, terugbetaling van een lening of definitief vertrek. Zonder dat onderscheid kunnen gesprekken over de aandelenprijs vastlopen op een onbesproken behoefte aan zekerheid of erkenning.

Laat de financierbaarheid van een uitkoop vroeg onderzoeken. Een hoge koopprijs op papier helpt weinig wanneer de koper die niet kan betalen. Termijnen, zekerheden, voorwaarden en de gevolgen van wanbetaling horen daarom bij dezelfde onderhandeling.

Onderzoek ook een oplossing waarbij niet één partij alle aandelen koopt. Soms kan een derde investeerder, verkoop van de onderneming of herstructurering van activiteiten worden besproken. De mogelijkheden hangen af van de documenten, belangen en financiële situatie.

Mediation kan nuttig zijn wanneer partijen een werkbare oplossing zoeken. Het is geen vervanging voor termijnbewaking of noodzakelijke voorlopige maatregelen. Spreek af welke vertrouwelijkheid geldt en wanneer het overleg wordt beëindigd als geen voortgang wordt bereikt.

Statuten en aandeelhoudersovereenkomst lezen

De statuten regelen onder meer besluitvorming, aandelenrechten, overdracht en de inrichting van organen. De aandeelhoudersovereenkomst kan aanvullende afspraken bevatten over stemgedrag, financiering, informatie, geschillen en vertrek. Die documenten hebben niet op ieder punt dezelfde juridische werking.

Controleer welke versie geldt en welke partijen gebonden zijn. Een nieuwe aandeelhouder is niet vanzelf partij bij iedere oude overeenkomst. Ook wijzigingen in de statuten kunnen gevolgen hebben voor oudere afspraken.

Let op aanbiedingsregelingen, prijsformules, deadlockbepalingen en afspraken bij het vertrek van een bestuurder. Een zogenoemde bad-leaverclausule kan grote financiële gevolgen hebben, maar de uitleg en toepassing moeten zorgvuldig worden beoordeeld. Een etiket in het contract bewijst niet automatisch dat de zware sanctie is ingetreden.

Welke documenten zijn het belangrijkst?

Verzamel naast de actuele statuten en aandeelhoudersovereenkomst ook eventuele management- en arbeidsovereenkomsten, leningsovereenkomsten en relevante besluiten, met wijzigingen en bijlagen. Een oude conceptversie kan inhoudelijk sterk lijken op de ondertekende overeenkomst, maar toch op een cruciaal punt afwijken.

Maak een chronologie van het conflict. Wanneer is informatie gevraagd, een besluit genomen of een betaling tegengehouden? Wie was aanwezig en wat is schriftelijk bevestigd? Bewaar e-mails, notulen en bestuursstukken waar mogelijk in originele vorm.

Financiële informatie is eveneens relevant: jaarrekeningen, recente cijfers, bankmutaties voor zover rechtmatig beschikbaar, rekening-courantverhoudingen en afspraken over dividend. Het verschil tussen een ongunstig bedrijfsresultaat en een onrechtmatige onttrekking kan niet uitsluitend op vermoedens worden gebaseerd.

Wees volledig tegenover uw advocaat. Correspondentie waarin u zelf instemde met een besluit of weigerde mee te werken, kan belangrijk zijn voor de beoordeling. Een processtrategie die ongunstige feiten negeert, is kwetsbaar wanneer de wederpartij die later presenteert.

Bestuur en aandeelhoudersvergadering hebben verschillende bevoegdheden

Wet, statuten en de concrete verhouding bepalen hoe bevoegdheden tussen het bestuur en de algemene vergadering zijn verdeeld. Een aandeelhouder kan een eigen belang hebben, maar kan niet zonder meer iedere bestuursbeslissing vervangen door een instructie. Het bestuur blijft zich richten naar het belang van de vennootschap en de daarmee verbonden onderneming.

Bij een voorgenomen ontslag van een bestuurder moeten vennootschapsrechtelijke en eventuele arbeidsrechtelijke aspecten naast elkaar worden bekeken. Een internationale aandeelhouder doet er goed aan niet alleen een buitenlandse bestuursresolutie te gebruiken zonder beoordeling van de Nederlandse vereisten.

Voor persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders gelden eigen maatstaven; zie hierna onder bestuurdersaansprakelijkheid.

Een patstelling bij twee gelijke aandeelhouders

Bij een verdeling van vijftig tegen vijftig kan besluitvorming vastlopen. Dat betekent niet dat één partij automatisch doorslaggevende zeggenschap heeft of dat de rechter zonder meer een aandeelhouder verwijdert. Eerst moet worden onderzocht welke besluiten geblokkeerd zijn en welke regeling daarvoor geldt.

Ook bij andere verhoudingen kunnen vetorechten of goedkeuringsbepalingen een patstelling veroorzaken. Onderzoek welke besluiten werkelijk vastlopen en welke operationele handelingen nog wel kunnen doorgaan. Een patstelling is bovendien niet hetzelfde als slecht ondernemerschap: verschillen over investeringen, salaris of strategie kunnen behoren tot normale ondernemingsbesluitvorming. De ernst, duur en gevolgen van het conflict bepalen of een zware procedure in beeld komt.

Speelt vooral de blokkade in een 50/50-bv? Gebruik dan de gerichte uitleg over een patstelling tussen twee aandeelhouders.

Sommige contracten voorzien in mediation, een onafhankelijke derde, een biedingsprocedure of een verkoopmechanisme. De voorwaarden moeten precies worden gevolgd. Een mechanisme dat op papier neutraal lijkt, kan in de praktijk grote financieringsrisico’s meebrengen.

Maak daarnaast tijdelijke werkafspraken over noodzakelijke betalingen, lopende contracten, het contact met de bank en toegang tot informatie. Leg vast welke handelingen instemming vragen en welke binnen de gewone bedrijfsvoering doorgaan. Een tijdelijke regeling moet het conflict beheersbaar maken zonder onbedoeld definitieve rechten prijs te geven.

Zorg dat zo’n noodafspraak niet onbedoeld de volledige bevoegdheidsverdeling wijzigt. Leg duur, reikwijdte en voorbehouden vast. Een tijdelijke afspraak om lonen te betalen is iets anders dan instemming met iedere toekomstige investering.

Informatie en administratie

Een aandeelhouder heeft niet zonder meer onbeperkte toegang tot alle systemen en correspondentie. De wettelijke informatiepositie, statuten en eventuele afspraken moeten worden beoordeeld. Binnen de algemene vergadering gelden eigen regels voor informatieverstrekking en mogelijke uitzonderingen. Beoordeel ook in welke hoedanigheid u informatie vraagt: de rechten van een bestuurder zijn niet identiek aan die van een aandeelhouder zonder bestuursfunctie.

Vraag concreet welke informatie nodig is en waarom. Denk aan jaarrekeningen, liquiditeitsprognoses, transacties met verbonden partijen of onderbouwing van een dividendbesluit. Een afgebakend verzoek is beter te beoordelen dan de eis om alle e-mails van de bestuurder te ontvangen.

Een weigering kan gerechtvaardigde en ongerechtvaardigde aspecten hebben. Bedrijfsvertrouwelijkheid, belangen van de vennootschap en de omvang van het verzoek kunnen meespelen. Tegelijk hoeft u een algemeen beroep op vertrouwelijkheid niet zonder inhoudelijke beoordeling te aanvaarden.

Gaat het vooral om ontbrekende informatie, lees dan wat u kunt doen als een aandeelhouder geen informatie of inzage krijgt.

Bewaar rechtmatig beschikbare stukken. Gebruik geen privéwachtwoorden of onbevoegde toegang om bewijs te verzamelen. Het kopiëren van complete mailboxen, omzeilen van toegangsbeperkingen of meenemen van vertrouwelijke gegevens kan nieuwe problemen veroorzaken. Bij een serieus informatieconflict kunnen juridische routes worden onderzocht om gegevens te verkrijgen of veilig te stellen.

Dividend, liquiditeit en betalingen aan verbonden partijen

Een winstgevende jaarrekening betekent niet automatisch dat iedere uitkering verantwoord of toegestaan is. Bij een Nederlandse BV spelen besluitvorming en de wettelijke uitkeringstoets een rol. De financiële positie en voorzienbare betalingsverplichtingen moeten worden beoordeeld. [S03]

Bij conflict kan discussie ontstaan over managementvergoedingen, leningen of betalingen aan andere ondernemingen van een aandeelhouder. Kijk naar de grondslag, prestaties en besluitvorming. Een betaling aan een verbonden partij is niet automatisch onrechtmatig, maar moet wel kunnen worden verklaard en onderbouwd.

Laat een bestuurder niet uitsluitend vanuit de eigen uitkoopwens handelen. De vennootschap heeft ook verplichtingen tegenover werknemers, leveranciers en financiers. Een regeling die aandeelhouders tevredenstelt maar de onderneming betalingsonmachtig maakt, kan nieuwe risico’s veroorzaken.

Bij ernstige liquiditeitsproblemen hoort daarom een insolventiebeoordeling naast het aandeelhoudersoverleg. De mogelijkheden voor WHOA of faillissementsgerelateerde maatregelen hebben een eigen doel en vereisten.

Besluiten aanvechten

Een besluit van een orgaan kan onder omstandigheden nietig of vernietigbaar zijn. Artikel 2:14 en 2:15 BW bevatten daarvoor belangrijke regels. Een inhoudelijk onwenselijk besluit is niet automatisch ongeldig; de grondslag en de besluitvorming moeten worden onderzocht. Omgekeerd kan een inhoudelijk begrijpelijk besluit procedureel gebrekkig zijn.

Controleer oproeping, agenda, stemrechten, quorum, vertegenwoordiging, belangenconflicten en toepasselijke normen. Bewaar notulen en de stukken die vóór de vergadering zijn verstrekt. Leg een bezwaar waar passend tijdig vast.

Voor vernietiging geldt een wettelijke vervaltermijn die in beginsel één jaar bedraagt vanaf het in artikel 2:15 lid 5 BW bedoelde moment. Dat is geen gewone verjaringstermijn die u met een algemene brief onbeperkt verlengt. Laat een mogelijk aan te vechten besluit daarom snel beoordelen.

Tijdelijke maatregelen bij urgente risico’s

Bij dreigende vermogensonttrekking, onomkeerbare besluiten of een stilvallende bedrijfsvoering kan spoed bestaan. De passende route hangt af van het gevraagde resultaat en de juridische grondslag. Een kort geding en onmiddellijke voorzieningen binnen een enquêteprocedure zijn geen uitwisselbare standaardoplossingen.

Een verzoek moet concreet maken welk risico nu bestaat en waarom wachten niet verantwoord is. Onderbouw bijvoorbeeld welke betaling, overdracht of blokkade dreigt. Algemene onvrede of vermoedens zonder documenten zijn een zwakke basis voor ingrijpende maatregelen.

Bespreek proportionaliteit en mogelijke gevolgen voor werknemers, klanten en financiers. Een procedure die bedoeld is om aandeelhouders te beschermen, kan tegelijk de onderneming beschadigen wanneer zij onnodig breed wordt ingestoken.

Neem niet zelf maatregelen zoals het blokkeren van de bedrijfsrekening of het afsluiten van systemen zonder juridische beoordeling. Ook iemand die meent in zijn recht te staan, kan aansprakelijk worden voor eigen onrechtmatig handelen.

Een vrijwillige uitkoop of verkoop

Bij een vrijwillige exit kunnen partijen zelf prijs, voorwaarden en planning afspreken. Een onafhankelijke waardering kan helpen, maar de opdracht aan de deskundige moet duidelijk zijn. Welke peildatum, methode en informatie worden gebruikt, en hoe worden bijzondere posten behandeld?

Maak onderscheid tussen ondernemingswaarde en de waarde van de aandelen. Schulden, overtollige liquide middelen, rekening-courantposities en aandeelhoudersleningen kunnen de berekening beïnvloeden. Een percentage van de omzet is geen universele waarderingsmethode.

Leg naast de prijs ook garanties, betaling, zekerheid, notariële overdracht en finale kwijting vast. Een uitkoop is pas afgerond wanneer ook de andere relaties tussen de vertrekkende partij en de onderneming zijn geregeld, zoals hieronder uitgewerkt.

Een vertrekregeling moet alle relevante relaties afwikkelen

Een aandelenoverdracht in een Nederlandse BV vraagt in beginsel een notariële akte. De koopovereenkomst alleen voltooit de overdracht niet. Laat afspraken over betaling, voorwaarden en levering aansluiten op de notariële uitvoering. [S03]

Regel daarnaast eventuele bestuursontslag, arbeid of management, leningen, rekening-courant, garanties, toegang tot systemen, administratie en bedrijfseigendommen. Leg vast welke informatie mag worden behouden en welke vertrouwelijkheid blijft gelden.

Voorkom dat een aandeelhouderslening de exit blokkeert

Naast aandelen hebben ondernemers vaak een lening aan de bv verstrekt of een rekening-courantverhouding. Die aanspraken gaan niet automatisch mee met de aandelenoverdracht. Leg vast of zij worden terugbetaald, overgedragen, kwijtgescholden of voortgezet en welke zekerheden daarbij blijven bestaan.

De koopprijs en de afwikkeling van leningen mogen bovendien niet dubbel worden geteld. Bij een waardering kan een aandeelhouderslening als schuld van de vennootschap zijn verwerkt, terwijl partijen daarnaast een afzonderlijke betaling afspreken. Laat de berekening en overeenkomst daarop aansluiten.

Maak een lijst van alle financiële verhoudingen tussen aandeelhouders, bestuurders, holdings en werkmaatschappijen. Controleer per post de contractspartij, opeisbaarheid, rente en zekerheid. Dat voorkomt dat na de notariële overdracht een nieuw geschil ontstaat over een oude rekening-courantstand.

Borgstelling en bankgarantie bij vertrek

Een bankgarantie of persoonlijke borgstelling eindigt niet automatisch door verkoop van aandelen. Hetzelfde geldt voor hoofdelijke aansprakelijkheid voor financiering van de onderneming. Vraag waar nodig expliciete medewerking of vrijgave van de betreffende wederpartij. Neem geen genoegen met de mededeling dat de kopende aandeelhouder “alles overneemt” wanneer de schuldeiser daaraan niet gebonden is.

Een afspraak tussen aandeelhouders dat de vertrekkende partij wordt vrijgehouden, bindt de bank niet vanzelf. Zonder medewerking van de schuldeiser kan de vertrekkende ondernemer extern nog steeds worden aangesproken.

Finale kwijting en toegang na vertrek

Finale kwijting verdient bijzondere aandacht. Een te brede formulering kan aanspraken prijsgeven die partijen niet bewust hebben besproken. Een te beperkte formulering kan ertoe leiden dat na de aandelenoverdracht een nieuw geschil ontstaat over dezelfde samenwerking.

Een exitregeling moet tenslotte duidelijk maken wie nog toegang tot administratie krijgt voor fiscale aangiften, eerdere aansprakelijkheidskwesties en de uitvoering van de regeling. Regel die beperkte toegang zorgvuldig, zonder een onbeperkte mogelijkheid om de bedrijfsvoering van de nieuwe eigenaar te blijven volgen.

Een onderzoek naar het beleid of direct ingrijpen in het bestuur nodig? Lees wanneer een enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer past en welke stukken u daarvoor verzamelt.

Wettelijke uittreding

Een aandeelhouder kan onder wettelijke voorwaarden verzoeken dat zijn aandelen worden overgenomen wanneer hij door gedragingen van mede-aandeelhouders of de vennootschap zodanig in zijn rechten of belangen wordt geschaad dat voortzetting van zijn aandeelhouderschap redelijkerwijs niet kan worden gevergd.

Dat vraagt om meer dan een algemene wens om te stoppen. Onderbouw welke gedragingen uw positie aantasten en waarom een voortzetting niet redelijk is. Denk aan concrete informatieproblemen, structurele uitsluiting of andere ernstige omstandigheden, steeds afhankelijk van de context.

De gewijzigde geschillenregeling wordt in eerste aanleg door de Ondernemingskamer behandeld, via een verzoekschriftprocedure. De Ondernemingskamer maakt deel uit van het gerechtshof Amsterdam. De oude voorstelling dat steeds eerst een gewone dagvaardingsprocedure bij de rechtbank moet worden gestart, is daarmee niet meer algemeen juist. Ook de kring van gerechtigden en de toepasselijkheid op aandelen of certificaten vragen om een juridische controle. Voor een gerichte exitvraag verwijzen wij naar uittreden uit een bv.

De geschillenregeling beantwoordt een andere vraag dan een enquête: kan en moet een aandelenbelang in de concrete situatie worden overgedragen? Een contractuele vertrekregeling in statuten of aandeelhoudersovereenkomst kan daarnaast een eigen route bieden en moet in samenhang met de wettelijke mogelijkheden worden onderzocht. Laat bij oudere dossiers ook het overgangsrecht en de procedurele stand beoordelen: een nieuwe regeling betekent niet dat iedere lopende zaak zonder meer dezelfde vervolgstap krijgt.

Wettelijke uitstoting

Uitstoting ziet op gedwongen overdracht van de aandelen van een andere aandeelhouder onder de wettelijke voorwaarden. Het gaat om gedragingen die het belang van de vennootschap zo ernstig schaden dat voortduring van diens aandeelhouderschap redelijkerwijs niet kan worden geduld. De stappen, de drempel van een derde van het kapitaal en de prijsbepaling staan uitgewerkt in aandeelhouder uitkopen of uitstoten.

Er gelden onder meer voorwaarden voor de verzoekers en hun gezamenlijke belang. Laat de actuele wettelijke toegangseisen beoordelen in plaats van uitsluitend naar één aandeelhouderspercentage in een model te kijken. Sinds de wetswijziging is de route op belangrijke punten aangepast.

Gedwongen uitstoting is geen straf voor iemand die een andere strategie voorstaat. Het feitencomplex en het vennootschappelijke belang moeten voldoende zwaarwegend zijn. Een dossier moet daarom concrete gebeurtenissen, gevolgen en eerdere pogingen tot oplossing bevatten.

Enquêteprocedure en onmiddellijke voorzieningen

De enquêteprocedure is gericht op onderzoek naar het beleid en de gang van zaken van een rechtspersoon. Bij voldoende gronden kan de Ondernemingskamer een onderzoek bevelen. Onder omstandigheden kunnen onmiddellijke voorzieningen worden getroffen om de situatie tijdelijk te stabiliseren.

Voorbeelden van mogelijke voorzieningen zijn een tijdelijke bestuurder of een tijdelijke ingreep in zeggenschap, afhankelijk van de zaak. Dat zijn geen maatregelen waarop iedere ontevreden aandeelhouder automatisch recht heeft. Ontvankelijkheid, vooraf kenbaar gemaakte bezwaren en de wettelijke maatstaven zijn belangrijk. Niet iedere aandeelhouder of belanghebbende heeft automatisch toegang tot deze procedure.

Een enquêteprocedure stelt niet automatisch een schadevergoeding vast en garandeert geen uitkoop. Soms kunnen de enquête- en geschillenregeling in een samenhangende strategie worden gebruikt. Welke combinatie past, hangt af van het doel en de procesrechtelijke mogelijkheden.

De feiten en de gewenste voorziening moeten op elkaar aansluiten. Wanneer het werkelijke doel uitsluitend betaling van een opeisbare aandeelhouderslening is, kan een gewone betalingsvordering passender zijn. Bij een bredere bestuurscrisis kan alleen een geldvordering juist onvoldoende zijn. Bespreek ook de kosten en gevolgen van een onderzoek: de procedure kan intensief zijn en raakt mogelijk de gehele onderneming. Het is geen algemene dreiging die zonder inhoudelijke voorbereiding in iedere sommatie hoort.

Welke route past bij welk probleem

Probleem Route om te onderzoeken
Onvoldoende informatie Gericht informatieverzoek en passende rechtsvordering
Betwist aandeelhoudersbesluit Nietigheid of vernietiging volgens de wettelijke voorwaarden
Dreigende onomkeerbare handeling of onttrekking Kort geding of onmiddellijke voorzieningen, afhankelijk van doel en grondslag
Onbetaalde aandeelhouderslening Betalingsvordering; een enquête dient een ander doel
Werkbare vrijwillige exit Onderhandeling, waardering en overdrachtsafspraken
Ernstige benadeling van uw aandeelhouderspositie Wettelijke uittreding
Ernstige schade aan het vennootschappelijke belang Uitstoting of andere passende maatregelen
Gegronde twijfel aan beleid en acute onbestuurbaarheid Enquête en mogelijk onmiddellijke voorzieningen

De tabel is een oriëntatie, geen automatische koppeling tussen klacht en procedure. Meerdere routes kunnen elkaar raken. Laat vooral beoordelen welk resultaat binnen welke termijn werkelijk kan worden bereikt.

Wat mag u verwachten qua tijd

Een verzoek om onmiddellijke voorzieningen kan binnen weken worden behandeld; juist daarom is dat vaak de eerste stap bij een onderneming die stilvalt. Het onderzoek in een enquête duurt doorgaans maanden, en de tweede fase, waarin wordt vastgesteld of er sprake was van wanbeleid, komt daar nog achteraan.

Een uittredings- of uitstotingsprocedure staat of valt bij de waardering: zodra deskundigen zijn benoemd, bepaalt hun tempo de doorlooptijd. Houd er rekening mee dat de onderneming intussen gewoon doordraait, met alle gevolgen voor de waarde van uw aandelen.

Waardering en deskundigen

Bij een gedwongen of vrijwillige overdracht is de prijs vaak het tweede grote geschil. Spreek af welke informatie beschikbaar moet zijn en hoe partijen op een conceptwaardering mogen reageren. Een deskundige moet met voldoende en controleerbare gegevens kunnen werken.

De aandelenprijs is niet hetzelfde als omzet. Omzet, winst, kasstromen, schulden, risico’s en afhankelijkheid van specifieke personen kunnen allemaal relevant zijn. Een onderneming met hoge omzet kan een beperkte aandelenwaarde hebben wanneer zij veel schulden of structurele verplichtingen heeft. Partijen kunnen verschillende waarderingsmethoden voorstellen zonder dat één methode altijd juridisch verplicht of commercieel passend is.

Normalisatie van resultaten, incidentele kosten, beloning van bestuurders en transacties met verbonden partijen kunnen invloed hebben. Ook toekomstige verwachtingen en risico’s verdienen onderbouwing. Een optimistische prognose die pas tijdens het conflict verschijnt, vraagt om kritische controle.

Leg de peildatum en eventuele correcties zorgvuldig vast. Waardevermindering door betwiste gedragingen kan juridische vragen oproepen die niet alleen door een accountant worden beantwoord. De opdracht aan een waarderingsdeskundige moet daarom aansluiten op de juridische grondslag.

Een rekening-courantverhouding, aandeelhouderslening of achtergestelde financiering moet niet stilzwijgend in de aandelenprijs verdwijnen. Leg vast welke posten onderdeel van de koop zijn en welke afzonderlijk worden afgerekend. Bij internationale investeringen kunnen valuta, concerntransacties en buitenlandse activiteiten aanvullende vragen oproepen. Geef de waarderingsdeskundige dezelfde feiten en uitgangspunten als de juridisch adviseur; tegenstrijdige uitgangspunten maken onderhandelingen onnodig moeilijk.

Voorbeeld van een eerste voorstel tot oplossing

Onderwerp: besluitvorming en oplossing aandeelhoudersgeschil

De samenwerking binnen [vennootschap] loopt vast op [concrete onderwerpen]. Op [data] hebben wij hierover gesproken. Voor de continuïteit stellen wij voor voorlopig afspraken te maken over [noodzakelijke betalingen, informatie en bevoegdheden]. Deze tijdelijke afspraken houden geen afstand van rechten in.

Wij verzoeken om [specifieke informatie] uiterlijk op [datum], zodat beide partijen op dezelfde gegevens kunnen beslissen. Daarnaast stellen wij overleg voor over [herstel van samenwerking of mogelijke overdracht], eventueel met een onafhankelijke begeleider.

Als een overdracht wordt onderzocht, willen wij eerst de waarderingsopdracht, peildatum, financiering en afwikkeling van leningen en garanties vastleggen. Wij behouden onze rechten ten aanzien van [concrete besluiten of gedragingen] voor.

Controleer afzonderlijk of een besluit moet worden aangevochten of een spoedmaatregel nodig is. Een uitnodiging tot overleg bewaart niet automatisch alle vervaltermijnen. Houd onderhandelen en termijnbewaking daarom naast elkaar georganiseerd.

Fictief voorbeeld van een vastgelopen bv

Twee ondernemers houden ieder de helft van de aandelen en zijn samen bestuurder. Zij verschillen van mening over uitbreiding. Vervolgens blokkeert één van hen betalingen en krijgt de ander geen toegang meer tot actuele financiële informatie.

De eerste stap is vaststellen welke bevoegdheden ieder heeft en welke betalingen noodzakelijk zijn. Daarna worden de informatiepositie, besluiten en contractuele deadlockregeling beoordeeld. Een vrijwillige uitkoop kan een oplossing zijn, maar vereist financiering en een betrouwbare waardering.

Als de onderneming ernstig wordt geraakt en overleg geen werkbare uitkomst geeft, kunnen voorlopige maatregelen of een passende procedure worden onderzocht. Het voorbeeld laat zien waarom een aandeelhoudersruzie niet uitsluitend als prijsdiscussie over aandelen moet worden behandeld.

Praktijkvoorbeeld: buitenlandse investeerder en Nederlandse operationele partner

Een denkbeeldige buitenlandse investeerder financiert een Nederlandse BV en bezit de helft van de aandelen. De Nederlandse mede-aandeelhouder bestuurt de onderneming. De investeerder ontvangt maandenlang geen actuele cijfers en vermoedt dat managementvergoedingen zonder goede grond zijn verhoogd.

De eerste stap is niet direct een uitkoopprijs eisen. Eerst worden statuten, aandeelhoudersovereenkomst, informatieverzoeken en besluiten onderzocht. Vervolgens kan een gericht informatieverzoek worden gedaan en worden beoordeeld of urgente maatregelen nodig zijn.

Als voortzetting niet haalbaar blijkt, worden aandelenwaarde, lening en garanties afzonderlijk in kaart gebracht. Onderhandeling en mogelijke wettelijke procedures kunnen daarop worden afgestemd. Dit fictieve voorbeeld beschrijft een analyse, geen gegarandeerde uitkomst of werkelijk cliëntdossier.

Bestuurdersaansprakelijkheid bij een aandeelhoudersgeschil

Een aandeelhoudersconflict roept regelmatig ook de vraag op of de bestuurder aansprakelijk is. Elke bestuurder is tegenover de vennootschap gehouden tot een behoorlijke vervulling van zijn taak (artikel 2:9 lid 1 BW). Bij onbehoorlijk bestuur is hij voor het geheel aansprakelijk, tenzij hem, mede gelet op de aan anderen toebedeelde taken, geen ernstig verwijt kan worden gemaakt én hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen (artikel 2:9 lid 2 BW). De drempel van het ernstig verwijt is dus wezenlijk: een ongelukkige of achteraf verkeerde beslissing is nog geen aansprakelijkheid.

Daarnaast moeten de vennootschap en iedereen die krachtens wet en statuten bij haar organisatie is betrokken zich jegens elkaar gedragen naar wat redelijkheid en billijkheid vorderen (artikel 2:8 lid 1 BW). Op die norm wordt in aandeelhoudersgeschillen vaak een beroep gedaan wanneer een bestuurder die tegelijk aandeelhouder is één van beide petten laat overheersen. Of dat in uw geval tot aansprakelijkheid leidt, hangt af van de concrete feiten en van de vraag welke schade daaruit is voortgekomen.

Het bestaan van een aandeelhoudersconflict bewijst dus niet automatisch onbehoorlijk bestuur of een toewijsbare schadeclaim. Dreigt de onderneming daarnaast in betalingsproblemen te komen, lees dan ook over faillissement en bestuurdersrisico’s.

Kosten en procesfinanciering

De kosten hangen af van de route, het bewijs, deskundigen en de duur van de procedure. Vraag een begroting per fase en bespreek ook de kosten voor de onderneming zelf. Een toegewezen proceskostenvergoeding dekt doorgaans niet alle werkelijke uitgaven.

Procesfinanciering kan soms worden onderzocht, maar is afhankelijk van acceptatie en voorwaarden. Een aandeelhoudersgeschil is niet automatisch geschikt omdat de onderneming waarde heeft. Vergoeding, zeggenschap over schikking, tegenvorderingen en beëindiging van financiering moeten duidelijk zijn.

Voorkom ook dat het conflict de beschikbare middelen opmaakt voordat een oplossing mogelijk is. Een gefaseerde aanpak met concrete beslismomenten kan helpen: eerst informatie en stabilisatie, daarna waardering en pas vervolgens een definitieve proceskeuze.

Laat de onderneming en uw eigen positie samen beoordelen

Via bedrijfsrecht voor ondernemers en ondernemingsrecht kunt u laten onderzoeken welke route uw doel dient. Neem statuten, aandeelhoudersovereenkomst, relevante financieringsstukken, jaarcijfers, notulen, de relevante correspondentie en een korte tijdlijn mee. Benoem welke uitkomst u zoekt en welke urgente besluiten dreigen.

Vermeld ook uw andere rollen, persoonlijke garanties en eventuele management- of arbeidsovereenkomst. Een oplossing voor de aandelen alleen kan onvoldoende zijn wanneer die verplichtingen blijven bestaan. Het doel is een juridisch uitvoerbare regeling waarmee u verder kunt.

Bij een internationale samenwerking kunnen ook de commerciële contracten en de incassopositie worden betrokken. Opdracht, aanpak en kosten worden vooraf met u afgestemd. Neem contact op om uw positie in een Nederlandse onderneming te bespreken.

Veelgestelde vragen

Kan ik een medeaandeelhouder zomaar uit de bv zetten?

Nee. Een vrijwillige overdracht vraagt medewerking; gedwongen uitstoting vereist een wettelijke grondslag en procedure. Een meningsverschil of persoonlijke ruzie is niet automatisch voldoende. Ook het belang van de vennootschap en de toegangseisen zijn relevant.

Kan ik als aandeelhouder zomaar uit een bv stappen?

Niet met dezelfde gevolgen als het opzeggen van een gewone overeenkomst. Statuten, aandeelhoudersovereenkomst, verkoopmogelijkheden en eventuele wettelijke uittredingsgronden moeten worden beoordeeld. Uw wens om te vertrekken schept niet automatisch een uitkoopplicht.

Betekent ontslag als bestuurder dat ik mijn aandelen kwijt ben?

Niet automatisch. Bestuur en aandeelhouderschap zijn verschillende posities. Een contractuele aanbiedingsplicht of andere afspraak kan wel aan het einde van een functie zijn gekoppeld. Controleer daarom alle overeenkomsten en de statuten in samenhang.

Waar wordt een nieuw uittredingsverzoek behandeld?

Sinds de gewijzigde regeling per 1 januari 2025 behandelt de Ondernemingskamer verzoeken tot uittreding en uitstoting in eerste aanleg, via een verzoekschriftprocedure. Voor oudere procedures, bijzondere posities en overgangsrecht is een afzonderlijke controle nodig. Kies de route niet op basis van verouderde modellen.

Krijg ik via een enquêteprocedure direct een uitkoop?

Nee. De enquêteprocedure heeft een eigen doel: onderzoek naar beleid en gang van zaken, met mogelijke voorzieningen. Een aandelenoverdracht of schadevergoeding volgt daar niet automatisch uit. Een verplichte aandelenoverdracht moet via de passende contractuele of wettelijke route worden beoordeeld; een samenhangende strategie kan nodig zijn.

Heb ik één jaar om ieder aandeelhoudersconflict aan te vechten?

Nee. De genoemde termijn heeft betrekking op de wettelijke bevoegdheid tot vernietiging van bepaalde besluiten. Andere aanspraken en procedures kennen andere voorwaarden en termijnen. Laat ieder besluit of verwijt afzonderlijk beoordelen.

Mag ik bedrijfsinformatie zelf uit systemen halen?

Alleen binnen uw rechtmatige bevoegdheden. Het omzeilen van toegangsbeperkingen of meenemen van vertrouwelijke gegevens kan nieuwe risico’s veroorzaken. Bespreek passende informatie- en bewijsroutes met uw advocaat.

Wie bepaalt de waarde van mijn aandelen?

Bij een regeling kunnen partijen een methode of deskundige afspreken. In een procedure gelden de toepasselijke wettelijke regels en kan een deskundige worden benoemd. Peildatum, schulden, resultaten en bijzondere omstandigheden moeten zorgvuldig worden vastgelegd.

Vervalt mijn borgstelling als ik mijn aandelen verkoop?

Niet vanzelf. De positie van de schuldeiser en de voorwaarden van de borgstelling blijven relevant. Voor daadwerkelijke vrijgave kan afzonderlijke instemming van de schuldeiser nodig zijn.

Bronnen en juridische basis


Gerelateerde juridische diensten

Deel dit bericht
Facebook
Twitter
LinkedIn
Snel hulp nodig?