Zijn werkzaamheden niet volgens afspraak uitgevoerd, leg dan vast wat is afgesproken, welke onderdelen afwijken en welk herstel nodig is. Meld de gebreken tijdig en geef de uitvoerder waar nodig een redelijke mogelijkheid om het probleem op te lossen. Laat vóór vervanging, ontbinding of het inhouden van betaling beoordelen welke voorwaarden gelden. Een tegenvallend resultaat is niet zonder meer een tekortkoming waarvoor alle kosten kunnen worden verhaald.
Dit artikel is geschreven vanuit de positie van de zakelijke opdrachtgever. Bent u juist de uitvoerder en houdt uw klant geld achter, lees dan klant betaalt niet wegens gebreken. Voor een software-implementatie is er de specifieke route bij een mislukt IT-project.
Begin met de afgesproken prestatie
Vergelijk de overeenkomst, offerte, tekeningen, opdrachtbevestiging en relevante correspondentie. Welk resultaat was toegezegd? Welke kwaliteitseisen golden? Waren er afhankelijkheden, uitsluitingen of werkzaamheden die u zelf moest uitvoeren? Bij dienstverlening kan een inspanningsverplichting een andere beoordeling vragen dan een duidelijk overeengekomen resultaat.
Leg vast wie contractspartij is. Bij een bouwproject kunnen opdrachtgever, hoofdaannemer, onderaannemer en adviseur naast elkaar betrokken zijn. Dat u met een medewerker of onderaannemer heeft gesproken, betekent niet automatisch dat u rechtstreeks met diens onderneming heeft gecontracteerd.
Controleer ook wijzigingen tijdens het werk. Een later verzoek kan de opdracht, prijs en planning beïnvloeden. Bewaar daarom berichten over keuzes, meerwerk, gewijzigde materialen, acceptatie en oplevering. U voorkomt daarmee dat een afgesproken wijziging ten onrechte als gebrek wordt gepresenteerd, of dat een werkelijke afwijking als meerwerk wordt afgedaan.
Maak een bruikbare gebrekenlijst
Beschrijf per gebrek de plaats, datum van ontdekking, feitelijke waarneming en de afspraak waarvan wordt afgeweken. Voeg foto’s, rapporten, testresultaten of andere stukken toe. Maak onderscheid tussen een zichtbare afwijking, een technisch vermoeden en vastgestelde schade.
| Onderdeel | Voorbeeld van bruikbare vastlegging |
|---|---|
| Afspraak | Offerteonderdeel of technische eis met datum |
| Afwijking | Concrete plaats en omschrijving van wat niet werkt |
| Bewijs | Foto, meetresultaat, rapport of correspondentie |
| Gevolg | Herstel nodig, gebruik onmogelijk of extra kosten |
| Verzoek | Inspectie, herstelplan of nakoming binnen passende termijn |
Bij technisch complexe gebreken kan een onafhankelijke deskundige nodig zijn. Geef de wederpartij waar passend gelegenheid bij onderzoek aanwezig te zijn. Een eenzijdig rapport kan bruikbaar zijn, maar de wijze van onderzoek en de mogelijkheid tot tegenspraak kunnen discussie opleveren.
Beperk acute schade wanneer dat redelijkerwijs nodig is. Documenteer wel de situatie vóór ingrijpen en bewaar verwijderde onderdelen waar dat zinvol en mogelijk is. Anders kan later moeilijk worden vastgesteld wat oorspronkelijk mis was.
Klagen en ingebreke stellen zijn verschillende stappen
Artikel 6:89 BW verlangt dat binnen bekwame tijd wordt geprotesteerd nadat een gebrek is ontdekt of redelijkerwijs had moeten worden ontdekt. Wat tijdig is hangt af van de omstandigheden. Een vaste standaardtermijn voor alle zakelijke werkzaamheden bestaat niet. Bij koop kunnen andere bepalingen, waaronder artikel 7:23 BW, van toepassing zijn.
De klacht maakt duidelijk welk gebrek u aan de prestatie ziet. Een ingebrekestelling heeft een andere functie: waar vereist een laatste redelijke termijn voor nakoming geven zodat bij uitblijven daarvan verzuim kan ontstaan. De brief moet aansluiten op de feitelijke herstelmogelijkheid. Soms volgt verzuim uit een andere wettelijke grond of is nakoming onmogelijk; dan moet de situatie afzonderlijk worden beoordeeld.
De wettelijke uitgangspunten staan in Boek 6 BW. In ECLI:NL:HR:2013:BY4600 benadrukte de Hoge Raad het belang van de omstandigheden bij de klachtplicht, waaronder nadeel door het tijdsverloop. Gebruik een voorbeeldbrief dus niet als garantie dat iedere termijn veilig is.
De praktische uitwerking staat bij zakelijke ingebrekestelling. Vermeld daarin de tekortkoming, verlangde oplossing, termijn en de relevante eerdere correspondentie. Bewaar bewijs dat de brief de juiste partij heeft bereikt.
Moet u de uitvoerder laten herstellen?
Vaak moet de uitvoerder een redelijke gelegenheid krijgen om na te komen of gebreken te herstellen. Bij aanneming van werk bevat artikel 7:759 BW een specifieke regeling voor gebreken na oplevering, met een uitzondering wanneer herstel door de aannemer in de omstandigheden niet van de opdrachtgever kan worden gevergd. De regels staan in Boek 7 BW.
Wat redelijk is hangt onder meer af van urgentie, aard van het gebrek, eerdere herstelpogingen en de belangen van partijen. Een subjectief gebrek aan vertrouwen is niet altijd voldoende om herstel onmiddellijk aan een derde over te laten. Andersom hoeft niet iedere gevaarlijke of uitzichtloze situatie eindeloos te worden voortgezet.
Maak praktische afspraken over toegang, inspectie, planning en de toets of het herstel is geslaagd. Houd discussie over herstel gescheiden van eventuele aanvullende schadeposten. Een afspraak om een gebrek op te lossen is niet automatisch een finale regeling van alle aanspraken.
Mag u de factuur geheel onbetaald laten?
Niet ieder gebrek rechtvaardigt het inhouden van de gehele betaling. Voor opschorting zijn de juridische grondslag, samenhang en proportionaliteit van belang. Vergelijk het betwiste deel met de totale prestatie en kijk naar contractuele afspraken. Een opschortingsverbod in voorwaarden vraagt ook een eigen beoordeling.
Een geschatte schadepost van de factuur aftrekken is iets anders dan tijdelijk betaling opschorten. Voor verrekening gelden eigen voorwaarden. Lees daarom de uitleg over werk of betaling opschorten en zakelijke facturen verrekenen.
Laat een incassobrief niet onbeantwoord. Beschrijf het concrete verweer en voeg het relevante dossier toe. Dat de uitvoerder betaling eist, beëindigt uw inhoudelijke verweer niet; dat u klaagt, betekent evenmin dat de betalingsvordering automatisch verdwijnt.
Vervanging ontbinding en schadevergoeding
Een andere uitvoerder inschakelen kan praktisch noodzakelijk worden, maar de kosten zijn niet automatisch volledig verhaalbaar. Onderzoek of de oorspronkelijke partij een passende kans op herstel heeft gehad, of verzuim nodig is en welke schade door de tekortkoming is veroorzaakt. Bewaar offertes en facturen en kies een redelijke oplossing.
Ontbinding op grond van artikel 6:265 BW vraagt beoordeling van de tekortkoming en haar betekenis. Waar nodig moet verzuim bestaan. Gedeeltelijke ontbinding kan anders uitwerken dan beëindiging van de hele overeenkomst. Ook ongedaanmakingsverplichtingen en de waarde van reeds ontvangen prestaties kunnen een rol spelen.
Bij schadevergoeding moeten onder meer toerekenbaarheid, causaal verband, schadeomvang en eventuele beperkingen worden onderzocht. Omzetverlies is niet hetzelfde als winstderving. Een eigen berekening zonder onderliggende cijfers is vaak onvoldoende. Controleer een aansprakelijkheidsbeperking en eventuele verzekeringsdekking, maar ga niet ervan uit dat één clausule ieder gevolg beslist.
Een procedure draait om concrete posten
In ECLI:NL:GHAMS:2025:1516 speelde een geschil tussen een hoofdaannemer en onderaannemer over werk, meerwerk, facturen en schade. De verschillende onderdelen moesten ieder op afspraken en bewijs worden beoordeeld. Een algemene verwijzing naar slecht werk vervangt die onderbouwing niet.
Orden uw dossier daarom per vordering en verweer. Wat vraagt u terug, welk herstel wilt u en welke schade stelt u? Welke bedragen staan daartegenover open? Een rechter kan een onvoldoende eenvoudig vast te stellen tegenvordering anders behandelen dan de hoofdvordering. Een processtrategie moet rekening houden met beide kanten.
Arslan Advocaten kan via bedrijfsrecht de stukken en vervolgstappen beoordelen. Voeg uw gebrekenlijst, overeenkomst, betalingsstand en eerstvolgende termijn toe. Bespreek vooraf de kosten van juridische bijstand en eventueel technisch onderzoek.
Veelgestelde vragen
Kan ik onmiddellijk een andere uitvoerder inschakelen?
Dat hangt af van de situatie. Beoordeel herstelmogelijkheid, urgentie en de toepasselijke voorwaarden voordat u de kosten op de oorspronkelijke partij wilt verhalen.
Betekent oplevering dat ik niets meer kan doen?
Niet automatisch. De aard van het gebrek, gemaakte afspraken, toepasselijke regels en het moment van ontdekking spelen mee. Meld een ontdekt gebrek tijdig en concreet.
Is een ingebrekestelling altijd verplicht?
Nee. Verzuim kan soms anders ontstaan en bij bepaalde vormen van onmogelijkheid gelden andere uitgangspunten. Laat de juiste route beoordelen; stuur niet blind een standaardbrief.
Kan ik alle geleden bedrijfsschade claimen?
Niet zonder nadere beoordeling. Grondslag, bewijs, causaliteit, schadebeperking en aansprakelijkheidsafspraken bepalen welke schade voor vergoeding in aanmerking kan komen.
Bronnen en juridische basis
- Gerechtshof Amsterdam 10 juni 2025 over facturen, meerwerk en bewijs bij onderaanneming (ECLI:NL:GHAMS:2025:1516).
- Hoge Raad 8 februari 2013 over de klachtplicht en de omstandigheden van het geval (ECLI:NL:HR:2013:BY4600).
- Burgerlijk Wetboek Boek 6 (verbintenissenrecht).
- Burgerlijk Wetboek Boek 7 (bijzondere overeenkomsten).
Bedrijfsrecht bij Arslan Advocaten. Dit artikel is opgesteld door de redactie van Arslan Advocaten en wordt bij wetswijzigingen herzien. Laatst bijgewerkt: 19 september 2026. Algemene informatie is geen juridisch advies over uw eigen situatie.
