Psychische schade door medische fout: kunt u hiervoor schadevergoeding krijgen?

Een medische fout heeft niet alleen lichamelijke gevolgen. Veel slachtoffers kampen ook met psychische klachten, zoals angst, slapeloosheid, somberheid of zelfs een posttraumatische stressstoornis (PTSS).
Psychische schade kan uw dagelijks leven ingrijpend beïnvloeden — soms nog zwaarder dan het lichamelijke letsel zelf.

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 31 oktober 2026.

Kort antwoord: Psychische schade na een medische fout kan worden vergoed als de zorgverlener aansprakelijk is en uw klachten door de fout zijn veroorzaakt. Had u door de fout ook lichamelijk letsel, dan telt psychisch leed mee in het smartengeld (art. 6:106 BW). Zonder lichamelijk letsel is in de regel nodig dat naar objectieve maatstaven geestelijk letsel is vastgesteld. Verdriet, angst of teleurstelling leidt niet automatisch tot een afzonderlijke vergoeding; voor naasten gelden de aparte regels voor shockschade en affectieschade.

In dit artikel leest u wanneer psychische schade voor vergoeding in aanmerking komt, hoe u dit kunt bewijzen en welke stappen u kunt ondernemen met hulp van een advocaat met ervaring in medische aansprakelijkheid.

---

Wat is psychische schade bij een medische fout?

Psychische schade is schade die ontstaat door emotionele of geestelijke gevolgen van een gebeurtenis — in dit geval een medische fout.
Het gaat om klachten zoals:

• angst, paniek of herbelevingen;

• stress of spanning bij medische situaties;

• depressieve gevoelens of verlies van levensvreugde;

• concentratieproblemen of slaapproblemen;

• verlies van vertrouwen in artsen of ziekenhuizen.

Deze klachten kunnen leiden tot langdurige beperkingen in werk, relaties of sociaal functioneren.

---

Wanneer is psychische schade vergoedbaar?

Psychische schade komt alleen voor vergoeding in aanmerking als er een aansprakelijke partij is en er sprake is van causaal verband tussen de medische fout en de psychische klachten.

Dat betekent dat moet worden aangetoond dat:

1. De arts of instelling een fout heeft gemaakt (onzorgvuldig of in strijd met de professionele standaard heeft gehandeld).

2. De psychische klachten door die fout zijn veroorzaakt en, als u geen lichamelijk letsel heeft, voldoen aan de eisen die de rechtspraak aan geestelijk letsel stelt (zie hieronder).

Psychische schade kan dus worden vergoed als:

• u door de fout lichamelijk letsel heeft opgelopen: het psychisch leed telt dan mee bij het smartengeld (art. 6:106 lid 1 onder b BW);

• u zonder lichamelijk letsel geestelijk letsel heeft opgelopen dat naar objectieve maatstaven is vastgesteld, of de aard en ernst van de normschending meebrengen dat sprake is van een aantasting in uw persoon op andere wijze (HR 15 maart 2019, ECLI:NL:HR:2019:376);

• u als naaste bent geconfronteerd met de fout of de ernstige gevolgen daarvan voor een dierbare en daardoor geestelijk letsel heeft opgelopen (shockschade);

• uw dierbare door de fout is overleden of ernstig en blijvend letsel heeft opgelopen en u tot de wettelijke kring van naasten behoort (affectieschade, art. 6:107 en 6:108 BW).

Lees ook:
👉 Verlies van een kans bij medische fouten
👉 Smartengeld bij medische fouten

---

Hoe wordt psychische schade vastgesteld?

Psychische schade moet worden onderbouwd met medische of psychologische rapportages.
Heeft u geen lichamelijk letsel, dan is het enkele feit dat u zich slecht voelt in de regel onvoldoende: het bestaan van geestelijk letsel moet naar objectieve maatstaven kunnen worden vastgesteld. Volgens de Hoge Raad gaat het om letsel dat gelet op aard, duur of gevolgen ernstig is en voldoende objectiveerbaar. Een rapport van een bevoegde en bekwame psychiater, psycholoog of huisarts kan volstaan, ook als daarin geen formele diagnose van een in de psychiatrie erkend ziektebeeld staat (HR 28 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:958). Bij lichamelijk letsel wegen psychische gevolgen mee in het smartengeld; ook dan helpt een medische onderbouwing.

Denk aan:

• een diagnose door een psychiater of psycholoog (zoals PTSS, depressie of angststoornis);

• verslagen van therapieën of behandelingen;

• verklaringen van uw huisarts of medisch specialist;

• eventuele arbeidsdeskundige rapporten bij uitval van werk.

Een advocaat kan samen met een medisch adviseur beoordelen of uw klachten voldoende zijn onderbouwd om te worden meegenomen in de schadeclaim. Eerdere klachten of andere belastende gebeurtenissen sluiten een aanspraak niet vanzelf uit, maar zijn wel van belang om de extra gevolgen van de fout te onderscheiden. Deel vertrouwelijke gegevens gericht: niet uw hele levensverhaal hoeft aan iedere partij te worden verstrekt.

Lees ook:
👉 Causaal verband bij medische fouten
👉 Schadevergoeding bij medische aansprakelijkheid

---

Welke vormen van psychische schade komen voor vergoeding in aanmerking?

1. Psychische schade bij lichamelijk letsel
   Vaak ontstaat psychische schade naast lichamelijk letsel. Het psychisch leed telt dan mee bij de vaststelling van het smartengeld.
   U kunt dan zowel materiële als immateriële schadevergoeding claimen.

2. Shockschade
   Een naaste kan shockschade vorderen als de confrontatie met de fout of de ernstige gevolgen daarvan een hevige emotionele schok teweegbrengt waaruit geestelijk letsel voortvloeit (HR 22 februari 2002, ECLI:NL:HR:2002:AD5356). Gezichtspunten zijn de aard, toedracht en gevolgen van de fout, de wijze waarop u ermee werd geconfronteerd en de aard en hechtheid van de relatie. Vergoeding is beperkt tot de schade die volgt uit dat geestelijk letsel (HR 28 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:958). Dat arrest betreft een niet-medische strafzaak; of een confrontatie in een medische situatie aan deze maatstaf voldoet, moet per geval worden beoordeeld.

3. Affectieschade
   Naasten uit de wettelijke kring, zoals partner, ouder en kind, kunnen een vergoeding voor affectieschade vorderen als hun dierbare door de fout is overleden of ernstig en blijvend letsel heeft opgelopen (art. 6:107 en 6:108 BW). Het gaat om bij algemene maatregel van bestuur vastgestelde bedragen, niet om een berekening van het verdriet. Lopen affectieschade en shockschade samen, dan beoordeelt de rechter per geval in hoeverre met de affectieschade rekening wordt gehouden.

4. Zelfstandig psychisch letsel
   Ook zonder lichamelijke verwondingen kan vergoeding mogelijk zijn, bijvoorbeeld bij een misdiagnose of traumatische ervaring tijdens een behandeling. Dan moet in de regel geestelijk letsel naar objectieve maatstaven zijn vastgesteld. Alleen in bijzondere gevallen kunnen de aard en ernst van de normschending zelf een aantasting in de persoon opleveren; ook dat moet in beginsel met concrete gegevens worden onderbouwd.

---

Hoe wordt de hoogte van de schadevergoeding bepaald?

De hoogte van de schadevergoeding bij psychische schade hangt af van:

• de ernst en duur van de psychische klachten;

• de invloed op werk, gezin en dagelijks functioneren;

• de leeftijd van het slachtoffer;

• en de mate van herstel of blijvende beperkingen.

Bij ernstige, langdurige klachten (zoals PTSS of een blijvende angststoornis) ligt het smartengeld in de regel hoger dan bij kortdurende klachten; een vast bedrag bestaat niet. Rechters kijken onder meer naar uitspraken in vergelijkbare zaken.
Daarnaast kunnen ook bijkomende schadeposten worden vergoed, zoals inkomensverlies, therapiekosten en reiskosten.

---

Financiële schade en smartengeld zijn verschillende onderdelen

Psychisch leed kan onderdeel zijn van het smartengeld voor het gehele letsel. Daarnaast kunnen concrete financiële gevolgen worden opgevoerd. Dezelfde gevolgen worden niet meerdere keren onder verschillende labels vergoed; een duidelijke schadeopstelling onderscheidt die onderdelen.

---

Bewijs en dossieropbouw: essentieel voor succes

Een goed opgebouwd dossier vergroot de kans op een succesvolle schadeclaim.
Belangrijke documenten zijn onder andere:

• medische dossiers van de behandeling én van de psycholoog of psychiater;

• correspondentie met de zorginstelling of verzekeraar;

• verklaringen van naasten over gedragsveranderingen;

• bewijs van gemiste inkomsten of extra kosten.

Lees ook:
👉 Het medisch dossier: inzage, kopie en correctie
👉 Klacht indienen na een medische fout

---

---

Waarom Arslan Advocaten?

Bij Arslan & Arslan Advocaten begrijpen we hoe zwaar de psychische gevolgen van een medische fout kunnen zijn.
Letselschade en medische aansprakelijkheid behoren tot onze werkgebieden; waar nodig schakelen wij een onafhankelijk medisch adviseur in.

Wij zorgen dat:

• uw klachten serieus worden genomen;

• uw schade volledig en zorgvuldig wordt berekend;

• en u vooraf duidelijke afspraken over kosten krijgt: redelijke kosten voor het vaststellen van aansprakelijkheid en schade kunnen op de aansprakelijke partij worden verhaald als die aansprakelijk is (art. 6:96 lid 2 BW), maar volledige vergoeding is niet gegarandeerd.

---

Psychische schade na een medische fout? Wij helpen u verder

Ervaart u psychische klachten na een fout in het ziekenhuis, bij de huisarts of in een particuliere kliniek?
Neem contact op met Arslan & Arslan Advocaten voor een eerste beoordeling van uw zaak; wij bespreken vooraf wat verder onderzoek kost.
Wij helpen u uw aanspraak op schadevergoeding zorgvuldig te onderbouwen, met aandacht voor zowel uw herstel als uw toekomst.

Een medische claim kan worden onderzocht terwijl uw behandeling nog loopt. Wacht met de termijncontrole niet tot alle klachten zijn verdwenen: een vordering wegens letsel verjaart vijf jaar na de dag volgend op die waarop u met de schade én de aansprakelijke partij bekend werd (art. 3:310 lid 5 BW), tenzij de verjaring tijdig schriftelijk is gestuit (art. 3:317 BW).

---

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Letselschade
• Meer informatie over Medische Aansprakelijkheid
• Meer informatie over Verzekeringsrecht

---

Lees ook

• Aansprakelijkheid van de werkgever voor uitzendkrachten
• Letselschade voor Zelfstandig Ondernemers en ZZP’ers
• Verkeerde nazorg of gemiste follow-up na operatie: wie is aansprakelijk?

Bronnen

• Burgerlijk Wetboek Boek 6: schade, causaliteit, immateriële schade en affectieschade (art. 6:98, 6:106-6:108 BW)
• Burgerlijk Wetboek Boek 3: verjaring en stuiting (art. 3:310 en 3:317 BW)
• Hoge Raad 22 februari 2002, ECLI:NL:HR:2002:AD5356 (shockschade, Taxibus)
• Hoge Raad 15 maart 2019, ECLI:NL:HR:2019:376 (aantasting in de persoon op andere wijze)
• Hoge Raad 28 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:958 (shockschade, niet-medische strafzaak)