Miskraam of vruchtbaarheidsproblemen na medische fout: recht op schadevergoeding?

Een miskraam of het verlies van vruchtbaarheid door een medische fout heeft een enorme impact — niet alleen lichamelijk, maar ook emotioneel.
De gevolgen raken vaak het diepste persoonlijke aspect van iemands leven: het krijgen van kinderen.

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 31 oktober 2026.

Kort antwoord: Een miskraam of vruchtbaarheidsprobleem is op zichzelf geen bewijs van een medische fout. U kunt pas aanspraak maken op schadevergoeding, waaronder smartengeld, als een concrete tekortkoming in onderzoek, behandeling, informatie of nazorg wordt vastgesteld en de schade daardoor is veroorzaakt. Of dat zo is, moet aan de hand van het medisch dossier en een medisch deskundige zorgvuldig worden onderzocht.

Maar wat als de miskraam of vruchtbaarheidsproblemen zijn veroorzaakt door een fout van een arts, ziekenhuis of fertiliteitskliniek?
In dit artikel leggen wij uit wanneer er sprake is van aansprakelijkheid, wat uw rechten zijn en wanneer u aanspraak kunt maken op schadevergoeding.

---

Wanneer is sprake van een medische fout bij miskraam of vruchtbaarheidsverlies?

Een medische fout is een handeling of nalatigheid die afwijkt van wat een redelijk bekwaam en zorgvuldig arts in dezelfde omstandigheden zou doen.
Bij vruchtbaarheidsproblemen of een miskraam kan dit bijvoorbeeld gebeuren bij:

• Onzorgvuldig handelen tijdens een operatie of curettage.

• Verkeerd gebruik van medische instrumenten bij gynaecologische ingrepen.

• Infecties door gebrekkige hygiëne na een behandeling.

• Fouten bij IVF, ICSI of inseminatieprocedures.

• Onjuiste diagnose of gemiste signalen van complicaties tijdens de zwangerschap.

• Verkeerd medicijngebruik of foutieve dosering van hormonen.

Soms ontstaat de schade direct (bijvoorbeeld beschadiging van de baarmoeder of eileiders), en soms pas later — bijvoorbeeld wanneer blijkt dat natuurlijke bevruchting niet meer mogelijk is.

---

Voorbeelden van medische fouten met ernstige gevolgen

1. Onzorgvuldige curettage na een miskraam
   Een te diepe of onzorgvuldige curettage kan het baarmoederslijmvlies of de baarmoederwand beschadigen, waardoor toekomstige zwangerschappen moeilijker of onmogelijk worden.

2. Verkeerde plaatsing van een spiraal
   Als een spiraal door de baarmoederwand prikt, kan dit littekenweefsel veroorzaken dat de vruchtbaarheid aantast.

3. Fout bij IVF of ICSI
   Denk aan het verwisselen van eicellen of sperma, onjuiste laboratoriumprocedures of onzorgvuldige omgang met embryo’s.

4. Gemiste diagnose van infectie of buitenbaarmoederlijke zwangerschap
   Als artsen te laat ingrijpen, kan dit leiden tot het verlies van een eileider of ernstige ontstekingen met blijvende schade.

Een openbare uitspraak met uitzonderlijke feiten is de Isala-zaak: een gynaecoloog gebruikte in 1988 bij een vruchtbaarheidsbehandeling zijn eigen zaad. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde op 13 januari 2026 dat het ziekenhuis aansprakelijk is en verwees de vaststelling van de schade naar een schadestaatprocedure (ECLI:NL:GHARL:2026:127). Die uitspraak is geen algemene regel voor iedere miskraam of mislukte behandeling. Meer zaken met de juiste context en procesfase vindt u in ons overzicht van medische fouten in de rechtspraak.

---

Wanneer is de arts of kliniek aansprakelijk?

Een arts of ziekenhuis kan aansprakelijk zijn wanneer:

1. De medische behandeling niet volgens de professionele standaard is uitgevoerd.

2. Er onvoldoende informatie is verstrekt over de risico’s of alternatieven.

3. De nazorg of controle na de ingreep onvoldoende was.

4. Er aantoonbaar schade is ontstaan door dit handelen (causaal verband).

De aansprakelijkheid geldt niet alleen voor individuele artsen, maar ook voor de kliniek of het ziekenhuis zelf.
Heeft u de behandelingsovereenkomst met de zorginstelling gesloten, dan is die instelling als hulpverlener aansprakelijk voor fouten van de artsen en andere hulppersonen die zij inschakelt (artikel 6:76 BW). Daarnaast is een ziekenhuis op grond van artikel 7:462 BW (centrale aansprakelijkheid) mede aansprakelijk voor tekortkomingen bij verrichtingen in het ziekenhuis, ook als het zelf geen partij bij de behandelingsovereenkomst is. Dat artikel geldt voor ziekenhuizen en andere instellingen waar zorg wordt verleend waarop aanspraak bestaat op grond van de zorgverzekering of de Wet langdurige zorg, en voor abortusklinieken. Bij een particuliere kliniek moet daarom per behandeling worden bekeken wie uw contractspartij is en wie aansprakelijk is. Aansprakelijkheid van de hulpverlener of het ziekenhuis kan niet worden beperkt of uitgesloten (artikel 7:463 BW).

Lees ook:
👉 Causaal verband bij medische fouten
👉 Informed consent: recht op informatie en toestemming

---

Causaal verband is vaak het moeilijke punt

Begin met het concrete verwijt. Gaat het om een gemiste diagnose, een behandelkeuze, het gebruik van materiaal, medicatie, informatie over risico’s of het opvolgen van klachten? Die onderwerpen vragen verschillend onderzoek. Bij een behandeltraject kunnen bovendien meerdere consulten en instellingen betrokken zijn.

Een deskundige moet daarna beoordelen of zorgvuldig handelen een andere uitkomst had kunnen opleveren. Medische oorzaken van een miskraam of vruchtbaarheidsproblemen zijn vaak onzeker of meervoudig. Dat een probleem na een behandeling werd ontdekt, bewijst nog niet dat de behandeling de oorzaak was. De oorspronkelijke vruchtbaarheidsproblemen moeten worden onderscheiden van eventuele extra gevolgen van een fout.

Is een reële behandelkans verloren gegaan, dan kan kansschade worden onderzocht. Ook dan moeten een fout en het verband met die kans vaststaan. Een garantie op zwangerschap of op behoud van een zwangerschap mag niet worden verondersteld.

---

Informed consent en uw recht op informatie

Bij elke medische behandeling, zeker bij gynaecologische of vruchtbaarheidsingrepen, geldt de informatie- en toestemmingsplicht (artikelen 7:448 en 7:450 BW).
De arts moet u vooraf duidelijk informeren over wat u redelijkerwijs moet weten over:

• de aard en het doel van de behandeling;

• mogelijke risico’s en complicaties;

• alternatieve behandelmethoden;

• gevolgen voor uw vruchtbaarheid of zwangerschap.

Heeft u die informatie niet gekregen, dan kan uw toestemming (informed consent) onvoldoende geïnformeerd zijn geweest.
Dat kan een tekortkoming van de hulpverlener opleveren, ook als de handeling technisch correct is uitgevoerd. Voor schadevergoeding moet daarnaast aannemelijk zijn dat u bij juiste informatie anders had besloten, en dat de schade daarmee samenhangt. Een handtekening onder een toestemmingsformulier is op zichzelf niet beslissend.

Lees ook:
👉 Het medisch dossier: inzage, kopie en correctie
👉 Klacht indienen na een medische fout

---

Psychische schade en verdriet na vruchtbaarheidsverlies

De gevolgen van vruchtbaarheidsverlies zijn niet alleen fysiek, maar vooral ook emotioneel.
Veel vrouwen (en hun partners) ervaren rouw, schuldgevoel, somberheid of angst om opnieuw zwanger te raken.

Deze psychische schade kan voor vergoeding in aanmerking komen als vaststaat dat de medische fout de oorzaak is.
De vergoeding hiervoor valt onder smartengeld (immateriële schadevergoeding, artikel 6:106 BW). Is er ook lichamelijk letsel, dan wordt het psychisch leed daarbij meegewogen. Gaat het alleen om psychische gevolgen, dan gelden strengere eisen: in de regel moet sprake zijn van geestelijk letsel in de vorm van een in de psychiatrie erkend ziektebeeld, of van een andere aantasting in de persoon die concreet wordt onderbouwd.

Lees ook:
👉 Psychische schade door medische fout
👉 Smartengeld bij medische fouten

---

Welke schade kan worden vergoed?

Bij een medische fout met vruchtbaarheidsverlies kunt u verschillende schadeposten verhalen, waaronder:

Materiële schade:

• Medische herstelkosten of vervolgbehandelingen.

• Kosten van fertiliteitsbehandelingen (zoals IVF).

• Reiskosten en medicatie.

• Verlies van inkomen door ziekte of herstel.

Immateriële schade:

• Verdriet, angst en rouw om verlies van vruchtbaarheid.

• Spanningen binnen relaties of gezin.

• Angst voor toekomstige zwangerschappen.

De hoogte van de schadevergoeding hangt af van alle omstandigheden van het geval, zoals de aard en ernst van het letsel, de duur en intensiteit van de gevolgen en de gevolgen voor uw leven en toekomstperspectief. Ook de aard van de aansprakelijkheid kan meewegen.

---

Smartengeld na een miskraam door een medische fout

Smartengeld is een naar billijkheid vastgestelde vergoeding voor nadeel dat geen vermogensschade is (artikel 6:106 BW). Na een miskraam kan dat aan de orde zijn als vaststaat dat een medische fout de miskraam of de lichamelijke gevolgen ervan heeft veroorzaakt. Dat het een miskraam betreft, is op zichzelf nog geen grond voor smartengeld: veel miskramen hebben een oorzaak die niet aan de zorgverlener is toe te rekenen.

Wij noemen op deze pagina bewust geen bedragen. De hoogte wordt per geval bepaald, aan de hand van onder meer de lichamelijke gevolgen, de psychische impact en de gevolgen voor een eventuele kinderwens. Uitspraken in andere zaken geven hooguit een indicatie, omdat de feiten nooit precies gelijk zijn.

Ook uw partner kan een eigen aanspraak hebben, maar die vraagt een eigen grondslag. Affectieschade (artikelen 6:107 en 6:108 BW) is wettelijk gekoppeld aan ernstig en blijvend letsel of overlijden van een naaste, en een vergoeding voor schokschade kent strenge eisen (Hoge Raad 28 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:958). De schade van twee partners wordt daarom niet zonder onderzoek als één aanspraak behandeld.

---

Wat te doen bij vermoeden van een medische fout?

1. Vraag uw medisch dossier op – dit bevat cruciale informatie over de behandeling.

2. Noteer alle gebeurtenissen en gesprekken – ook e-mails of brieven van de arts of kliniek.

3. Raadpleeg een medisch adviseur – deze kan beoordelen of sprake is van verwijtbaar handelen.

4. Laat een advocaat met ervaring in medische aansprakelijkheid de kliniek aansprakelijk stellen.

Deze gegevens helpen bij de reconstructie van uw behandeling:

Geef bij het opvragen duidelijk aan over welke periode het gaat. Gaat het om gegevens van uw partner, dan kunnen afzonderlijke toestemming en rechten spelen: niet ieder document uit een gezamenlijk traject mag zonder meer door beide personen worden gedeeld.

Let ook op de termijnen. Een vordering tot vergoeding van schade door letsel verjaart in beginsel vijf jaar na de dag volgend op die waarop u zowel met de schade als met de aansprakelijke partij bekend bent geworden (artikel 3:310 lid 5 BW). Voor gebeurtenissen van vóór 1 februari 2004 geldt een overgangsregeling. Laat de verjaring in uw situatie tijdig controleren.

Lees ook:
👉 Schadevergoeding bij medische aansprakelijkheid
👉 Verlies van een kans bij medische fouten

---

Waarom Arslan Advocaten?

Bij Arslan & Arslan Advocaten behandelen wij zaken over medische aansprakelijkheid, ook bij gevolgen voor zwangerschap en vruchtbaarheid.
Onze advocaten hebben ervaring met medisch aansprakelijkheidsrecht en werken samen met ervaren medische deskundigen.

Wij zorgen dat:

• uw zaak zorgvuldig wordt onderzocht;

• de juiste partij wordt aangesproken;

• en u vooraf duidelijkheid krijgt over de kosten. Staat de aansprakelijkheid vast of is die erkend, dan kunnen de redelijke kosten van juridische bijstand op de aansprakelijke partij worden verhaald (artikel 6:96 lid 2 BW).

---

Slachtoffer van een medische fout met vruchtbaarheidsgevolgen?

Heeft u een miskraam gehad of uw vruchtbaarheid verloren door een medische fout?
Neem contact op met Arslan & Arslan Advocaten voor een eerste beoordeling van uw zaak. Neem als het kan het behandelplan, een korte tijdlijn en de uitleg van de zorgverlener mee.
Wij behandelen uw zaak met persoonlijke aandacht en zorgvuldigheid.

---

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Medische Aansprakelijkheid
• Meer informatie over Letselschade

---

Lees ook

• Ongeval in de bouw: wat zijn je rechten?
• Schuldloze derde regeling: wat betekent dit voor uw schadevergoeding?
• Predispositie en pre-existentie bij letselschade: wat betekent dit voor uw schadevergoeding?

Bronnen

• Burgerlijk Wetboek Boek 7: informatie (7:448), toestemming (7:450), goede zorg (7:453), dossier (7:454 en 7:456) en centrale aansprakelijkheid ziekenhuis (7:462)
• Burgerlijk Wetboek Boek 6: hulppersonen (6:76), redelijke kosten (6:96), immateriële schade (6:106) en affectieschade (6:107, 6:108)
• Burgerlijk Wetboek Boek 3: verjaring bij letsel (3:310 lid 5)
• Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 13 januari 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:127
• Hoge Raad 28 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:958 (schokschade)

Bij een miskraam of vruchtbaarheidsproblemen na een medische ingreep is er geen automatische garantie op schadevergoeding; aansprakelijkheid vereist dat de zorgverlener aantoonbaar is afgeweken van de professionele standaard en dat er een juridisch causaal verband bestaat met de opgelopen schade.