Incasso en deurwaarder: alles wat u moet weten

Een incassobrief is geen vonnis. Controleer eerst of de vordering klopt en of zij niet is verjaard – op verjaring moet u zich wél zelf beroepen, dat gaat niet vanzelf. Komt er een dagvaarding, verschijn dan: bij verstek toetst de rechter weliswaar of de vordering hem gegrond voorkomt, maar zonder verweer wordt zij meestal toegewezen. Is er al een verstekvonnis, dan geldt voor verzet in beginsel een termijn van vier weken – niet acht.

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.

Incasso, deurwaarder en rechter: wie doet wat?

Is elke brief van een deurwaarder een officieel stuk?

Nee. Een gerechtsdeurwaarder mag naast zijn ambtshandelingen ook gewone incassowerkzaamheden doen. Een betalingsverzoek op briefpapier van een deurwaarderskantoor is dan een gewone incassobrief: in die fase heeft het kantoor niet meer bevoegdheden dan een incassobureau. Een exploot herkent u aan de vorm: een opgemaakt stuk met de datum waarop het is uitgebracht, de naam en de handtekening van de gerechtsdeurwaarder en, bij een dagvaarding, de rechtbank, de datum en de manier waarop u kunt reageren. Het wordt aan u in persoon of aan een huisgenoot uitgereikt, of in een gesloten envelop achtergelaten.

Voor executoriaal beslag is een executoriale titel nodig, zoals een vonnis, een notariële akte of een dwangbevel. Voor conservatoir beslag kan de rechter al vóór de uitspraak verlof geven. Vraag bij twijfel om een kopie van de titel en van het beslagexploot.

De route: van rekening tot vonnis

1. Aanmaning. Bij een consument moet de schuldeiser eerst een veertiendagenbrief sturen: een kosteloze aanmaning waarin staat dat u nog veertien dagen heeft (te rekenen vanaf de dag na ontvangst) en welk bedrag aan incassokosten volgt als u niet betaalt. Ontbreekt die brief, of klopt de termijn niet, dan bent u in beginsel geen incassokosten verschuldigd.
2. Incassokosten. Die zijn wettelijk gemaximeerd (Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten): een staffel met een minimum van EUR 40 en een percentage dat daalt naarmate de hoofdsom hoger wordt. Reken ze na – te hoge kosten komen vaak voor. Gaat het om een huurachterstand, dan kunt u de berekening en de veertiendagenbrief stap voor stap controleren.
3. Dagvaarding. Alleen een deurwaarder kan deze uitbrengen. Hierin staat de eis, de onderbouwing en de zittingsdatum.
4. Vonnis. Wordt de vordering toegewezen, dan is dat een executoriale titel.
5. Executie. Pas daarna kan er beslag worden gelegd of worden ontruimd.

Is de vordering wel terecht?

• Heeft u de factuur ontvangen en klopt het bedrag? Vraag om een specificatie en om de onderliggende overeenkomst.
• Is er al (deels) betaald? Stuur uw betaalbewijzen mee.
• Klopt de tegenprestatie? Bij een ondeugdelijke levering kunt u zich verweren of verrekenen.
• Is de vordering verjaard? Zie hieronder – dit is het vaakst gemiste verweer.
• Is de partij die u aanschrijft wel gerechtigd? Vorderingen worden doorverkocht; vraag om het bewijs van cessie en om de mededeling daarvan.

Is het incassobureau geregistreerd?

Sinds 1 april 2024 (voor bestaande bureaus na een overgangsjaar) mag een incassobureau alleen buitengerechtelijke incassowerkzaamheden doen als het is ingeschreven in het register van Justis; gerechtsdeurwaarders en advocaten zijn daarvan uitgezonderd. Sinds 1 oktober 2026 heeft het ontbreken van die registratie ook gevolgen voor u: tegenover een niet-geregistreerd of geschorst bureau bent u niet gehouden te betalen, de vertraging vanaf zijn schriftelijke betalingsverzoek telt in beginsel niet mee voor de wettelijke rente, en incassokosten zijn voor zijn werkzaamheden niet verschuldigd, ook niet als een volgend bureau de vordering overneemt (artikel 18 Wet kwaliteit incassodienstverlening). De schuld zelf vervalt daardoor niet. Controleer de registratie, de staffel en de veertiendagenbrief daarom los van de vraag of de hoofdsom klopt. Hoe u te hoge kosten aanvecht, leest u bij onterecht hoge incassokosten.

Verjaring: per soort schuld verschillend

Meer over termijnen, stuiting en het beroep op verjaring leest u op onze pagina over verjaring van schulden.

Twee dingen die u moet weten:

• Stuiting verlengt de termijn. Een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin de schuldeiser zich ondubbelzinnig zijn recht op nakoming voorbehoudt, breekt de verjaring af; daarna begint een nieuwe termijn. Ook een erkenning van uw kant – bijvoorbeeld een deelbetaling of een verzoek om een regeling – stuit de verjaring. Betaal dus niet “even een klein bedrag” op een vordering waarvan u denkt dat zij verjaard is.
• U moet zich er zelf op beroepen. De rechter past verjaring niet ambtshalve toe. Doe het schriftelijk en uitdrukkelijk: “ik beroep mij op verjaring van deze vordering op grond van artikel [x] BW”.

De vordering klopt, maar u kunt niet betalen

Stel alleen een regeling voor die u naast uw noodzakelijke uitgaven echt kunt nakomen. Vraag de schuldeiser schriftelijk te bevestigen dat hij instemt, en wat er tijdens de regeling gebeurt met rente, kosten en eventuele beslagen of procedures. Een verzoek om een regeling kan worden uitgelegd als erkenning van de schuld en stuit dan een lopende verjaring: controleer daarom eerst of de vordering klopt. Heeft u meerdere achterstanden, meld u dan bij de gemeente voor schuldhulpverlening; die kan helpen uw situatie te stabiliseren en een regeling met al uw schuldeisers samen te treffen. Een aanmelding bij schuldhulp verlengt geen termijn in een lopende procedure.

Er komt een dagvaarding: wat doet u?

• Verschijn. Bij de kantonrechter kan dat zonder advocaat, schriftelijk of mondeling op de rolzitting. Boven EUR 25.000 en bij niet-kantonzaken heeft u een advocaat nodig.
• Verstek is geen automatische veroordeling, maar wel bijna altijd het einde van uw verweer. De rechter wijst de vordering toe tenzij die hem onrechtmatig of ongegrond voorkomt (artikel 139 Rv): hij toetst dus wel, maar alleen marginaal en op wat de eiser aanvoert. Verweren die van u moeten komen – betaling, verjaring, ondeugdelijke levering, te hoge kosten – blijven zonder uw verschijnen buiten beeld.
• Vraag zo nodig uitstel op de eerste rolzitting; bij de kantonrechter wordt daar in de regel soepel mee omgegaan.
• Bewaar de dagvaarding met de datum van betekening. Die datum bepaalt uw termijnen.

Verstekvonnis: de verzettermijn

Bent u niet verschenen en is er een verstekvonnis, dan kunt u in verzet (artikel 143 Rv). De termijn is vier weken, en die begint te lopen op het vroegste van deze momenten:

• de betekening van het vonnis aan u in persoon;
• een daad van bekendheid: u heeft aantoonbaar kennis genomen van het vonnis of de betekening, bijvoorbeeld doordat u erover schrijft of een regeling voorstelt;
• in andere gevallen: de dag waarop het vonnis ten uitvoer is gelegd (artikel 143 lid 3 Rv). Wordt er beslag gelegd, laat dan direct beoordelen of de termijn al loopt.

Acht weken is geen algemene uitwijktermijn. Die termijn geldt alleen wanneer u een bekende woonplaats of werkelijk verblijf buiten Nederland heeft. De gedachte dat u “bij niet-betekening gewoon acht weken heeft” is onjuist en kost mensen hun verweer. Twijfelt u vanaf wanneer de klok loopt, ga dan uit van het vroegste moment en handel meteen.

Hoe verzet in de praktijk verloopt, leest u in verstekvonnis gekregen: wat nu en hoe gaat verzet? Twijfelt u nog of uw stuk een brief of een dagvaarding is, kijk dan bij incassobrief of dagvaarding ontvangen.

Beslag: drie soorten die u uit elkaar moet houden

Loonbeslag en de beslagvrije voet

Bij beslag op loon of uitkering houdt u een beslagvrije voet: het deel van uw inkomen waarop geen beslag mag worden gelegd. Die wordt berekend met een vaste rekenmethode op basis van uw leefsituatie, woonlasten, inkomen en toeslagen. Controleer die berekening altijd: onjuiste of verouderde gegevens zijn de meest voorkomende oorzaak van een te lage beslagvrije voet. Klopt zij niet, meld dat dan schriftelijk bij de deurwaarder – bij voorkeur binnen vier weken na de datum op het overzicht, maar ook daarna kan correctie aan de orde zijn, afhankelijk van de oorzaak en de informatie die u kreeg.

Bankbeslag

Bij beslag op uw bankrekening wordt het saldo bevroren op het moment van beslaglegging. Let op drie dingen:

• Het beslag treft het saldo op dat ene moment. Wat daarna binnenkomt, valt er in beginsel niet onder – al kan er opnieuw beslag worden gelegd.
• Er geldt een vast beslagvrij bedrag (artikel 475a lid 5 Rv, met de bedragen uit artikel 475da lid 1 Rv), dat beschikbaar moet blijven. Dat is niet hetzelfde als de persoonlijke beslagvrije voet bij loonbeslag: het is een vast bedrag dat afhangt van uw leefsituatie en dat per 1 januari en 1 juli wordt aangepast. Per 1 juli 2026 bedraagt het EUR 2.208,48 voor een alleenstaande, EUR 2.543,75 voor een alleenstaande met minderjarige kinderen, EUR 2.905,79 voor gehuwden zonder minderjarige kinderen en EUR 3.179,68 voor gehuwden met minderjarige kinderen.
• Automatische incasso’s en vaste lasten kunnen stranden. Neem direct contact op met de deurwaarder als het beslagvrije bedrag niet is vrijgegeven.

Beslag op zaken, en wat beschermd is

Beslag kan ook op roerende zaken worden gelegd, zoals een auto of waardevolle spullen die niet tot de gewone inboedel horen. Artikel 447 Rv sluit een aantal zaken uit, waaronder:

• de inboedel van de woning waarin u woont, en de kleding van u en uw gezin;
• de voorraad levensmiddelen in huis, en wat u en uw gezin redelijkerwijs nodig hebben voor persoonlijke verzorging en dagelijkse levensbehoeften;
• zaken in de woning die u nodig heeft om in uw levensonderhoud te voorzien of voor scholing en studie, en zaken van hoogstpersoonlijke aard;
• uw gezelschapsdieren en wat nodig is om ze te verzorgen.

Op zaken die in uw situatie bovenmatig zijn, mag wel beslag worden gelegd. En volgens artikel 448 Rv geldt de bescherming niet voor een vordering die juist gaat over de verkoop, vervaardiging of reparatie van die zaak zelf.

Mag de deurwaarder uw woning binnen?

Niet zonder meer. Weigert u toegang, dan heeft de deurwaarder een machtiging tot binnentreden nodig van de burgemeester of een rechterlijk ambtenaar, en moet hij zich laten vergezellen. Hij moet zich altijd kunnen legitimeren. Controleer bij twijfel het register van gerechtsdeurwaarders en bel het kantoor via het nummer op hun eigen website – niet het nummer uit de brief. Betaal uitsluitend op een Nederlands rekeningnummer op naam van het kantoor. Huurt u een woning en gaat de vordering over huur, lees dan welke rechten u per procesfase heeft bij een deurwaarder wegens huurachterstand.

Een klacht over de deurwaarder

De verdeling tussen tuchtrechter en ombudsman wordt vaak te strak voorgesteld. In werkelijkheid overlappen zij.

1. Begin bij het kantoor zelf. Elke gerechtsdeurwaarder heeft een klachtenregeling; veel zaken worden daar opgelost.
2. Kamer voor Gerechtsdeurwaarders (de tuchtrechter, bij de rechtbank Amsterdam). Deze toetst het handelen van de deurwaarder aan de tuchtnorm – en dat geldt ook voor ambtshandelingen zoals beslag leggen en betekenen, niet alleen voor incassowerk. De tuchtrechter kan een maatregel opleggen, van een waarschuwing tot ontzetting uit het ambt (artikel 43 Gerechtsdeurwaarderswet). U betaalt griffierecht; bij gegrondverklaring kan dat worden vergoed.
3. Nationale ombudsman. Deze behandelt klachten over ambtshandelingen en over bejegening, kosteloos, en doet een niet-bindende uitspraak.
4. De rechter. Gaat het niet om gedrag maar om de vraag of het beslag of de executie zelf deugt, dan is een executiegeschil in kort geding de aangewezen route. Alleen de rechter kan een beslag opheffen of de executie schorsen; de tuchtrechter en de ombudsman kunnen dat niet.

Leg hetzelfde geschil niet tegelijk aan de tuchtrechter en de ombudsman voor: kies één route. Gaat het om geld dat u terug wilt of om een beslag dat van tafel moet, kies dan de rechter.

Lees verder over een executiegeschil en over beslag opheffen.

Checklist

• Bewaar alle brieven met de datum van ontvangst; noteer bij een dagvaarding of vonnis de datum van betekening.
• Controleer de veertiendagenbrief en reken de incassokosten na.
• Beoordeel of de vordering klopt, al is betaald of is verjaard – en beroep u uitdrukkelijk op verjaring als dat speelt.
• Reageer altijd schriftelijk; ga niet alleen telefonisch akkoord met een regeling.
• Verschijn bij een dagvaarding; verstek laten gaan kost u uw verweer.
• Controleer bij loonbeslag de beslagvrije voet en bij bankbeslag het vrij te laten bedrag.
• Vraag om legitimatie en controleer het register bij twijfel over de identiteit.
• Laat bij een dreigende ontruiming of een beslag op uw inkomen direct beoordelen of een executiegeschil zinvol is.

Kunt u niet betalen? Lees over een betalingsregeling met incassobureau of deurwaarder en over hulp bij schulden. Twijfelt u of het bureau mag incasseren, bekijk dan incassobureau niet geregistreerd.

Veelgemaakte fouten

• Niet reageren op brieven, waardoor kosten oplopen en verstek volgt.
• Een deelbetaling doen op een vordering die (bijna) verjaard is: zolang de termijn nog loopt, erkent u daarmee de schuld en stuit u de verjaring, en na het verstrijken ervan kan een betaling tot discussie leiden.
• Denken dat een incassobureau beslag kan leggen.
• Uitgaan van acht weken voor verzet terwijl er vier weken gelden.
• Een klacht indienen bij de tuchtrechter terwijl u een beslag opgeheven wilt hebben – daarvoor moet u naar de rechter.

Een deurwaardersbrief over uw huurwoning

Controleer eerst welk document u heeft ontvangen. Een betalingsverzoek, dagvaarding en aanzegging van ontruiming hebben verschillende gevolgen. De brief kan naast een huursaldo ook rente en kosten noemen. Vraag een specificatie en vergelijk die met uw betalingen.

Lees de uitleg over de deurwaarder bij huurachterstand. Bent u opgeroepen voor een procedure, ga dan verder naar dagvaarding wegens huurachterstand. Na een uitspraak is de uitleg over een ontruimingsvonnis van belang. Vermeld bij een hulpvraag steeds de eerstvolgende datum uit het ontvangen stuk.

---

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Incasso
• Meer informatie over Leningen, krediet en BKR

---

Lees ook

• Bankbeslag: wat is het en wat kunt u doen?
• Loonbeslag en de beslagvrije voet
• Dagvaarding ontvangen van de deurwaarder: wat nu?