Incasso en deurwaarder: alles wat u moet weten

Een incassobrief is geen vonnis. Controleer eerst of de vordering klopt en of zij niet is verjaard – op verjaring moet u zich wél zelf beroepen, dat gaat niet vanzelf. Komt er een dagvaarding, verschijn dan: bij verstek toetst de rechter weliswaar of de vordering hem gegrond voorkomt, maar zonder verweer wordt zij meestal toegewezen. Is er al een verstekvonnis, dan geldt voor verzet in beginsel een termijn van vier weken – niet acht.

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 17 september 2026.

Incasso, deurwaarder en rechter: wie doet wat?

De route: van rekening tot vonnis

1. Aanmaning. Bij een consument moet de schuldeiser eerst een veertiendagenbrief sturen: een kosteloze aanmaning waarin staat dat u nog veertien dagen heeft (te rekenen vanaf de dag na ontvangst) en welk bedrag aan incassokosten volgt als u niet betaalt. Ontbreekt die brief, of klopt de termijn niet, dan is de schuldeiser geen incassokosten verschuldigd.
2. Incassokosten. Die zijn wettelijk gemaximeerd (Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten): een staffel met een minimum van EUR 40 en een percentage dat daalt naarmate de hoofdsom hoger wordt. Reken ze na – te hoge kosten komen vaak voor. Gaat het om een huurachterstand, dan kunt u de berekening en de veertiendagenbrief stap voor stap controleren.
3. Dagvaarding. Alleen een deurwaarder kan deze uitbrengen. Hierin staat de eis, de onderbouwing en de zittingsdatum.
4. Vonnis. Wordt de vordering toegewezen, dan is dat een executoriale titel.
5. Executie. Pas daarna kan er beslag worden gelegd of worden ontruimd.

Is de vordering wel terecht?

• Heeft u de factuur ontvangen en klopt het bedrag? Vraag om een specificatie en om de onderliggende overeenkomst.
• Is er al (deels) betaald? Stuur uw betaalbewijzen mee.
• Klopt de tegenprestatie? Bij een ondeugdelijke levering kunt u zich verweren of verrekenen.
• Is de vordering verjaard? Zie hieronder – dit is het vaakst gemiste verweer.
• Is de partij die u aanschrijft wel gerechtigd? Vorderingen worden doorverkocht; vraag om het bewijs van cessie en om de mededeling daarvan.

Verjaring: per soort schuld verschillend

Twee dingen die u moet weten:

• Stuiting verlengt de termijn. Een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin de schuldeiser zich ondubbelzinnig zijn recht op nakoming voorbehoudt, breekt de verjaring af; daarna begint een nieuwe termijn. Ook een erkenning van uw kant – bijvoorbeeld een deelbetaling of een verzoek om een regeling – stuit de verjaring. Betaal dus niet “even een klein bedrag” op een vordering waarvan u denkt dat zij verjaard is.
• U moet zich er zelf op beroepen. De rechter past verjaring niet ambtshalve toe. Doe het schriftelijk en uitdrukkelijk: “ik beroep mij op verjaring van deze vordering op grond van artikel [x] BW”.

Er komt een dagvaarding: wat doet u?

• Verschijn. Bij de kantonrechter kan dat zonder advocaat, schriftelijk of mondeling op de rolzitting. Boven EUR 25.000 en bij niet-kantonzaken heeft u een advocaat nodig.
• Verstek is geen automatische veroordeling, maar wel bijna altijd het einde van uw verweer. De rechter wijst de vordering toe tenzij die hem onrechtmatig of ongegrond voorkomt (artikel 139 Rv): hij toetst dus wel, maar alleen marginaal en op wat de eiser aanvoert. Verweren die van u moeten komen – betaling, verjaring, ondeugdelijke levering, te hoge kosten – blijven zonder uw verschijnen buiten beeld.
• Vraag zo nodig uitstel op de eerste rolzitting; bij de kantonrechter wordt daar in de regel soepel mee omgegaan.
• Bewaar de dagvaarding met de datum van betekening. Die datum bepaalt uw termijnen.

Verstekvonnis: de verzettermijn

Bent u niet verschenen en is er een verstekvonnis, dan kunt u in verzet (artikel 143 Rv). De termijn is vier weken, en die begint te lopen op het vroegste van deze momenten:

• de betekening van het vonnis aan u in persoon;
• een daad van bekendheid: u heeft aantoonbaar kennis genomen van het vonnis of de betekening, bijvoorbeeld doordat u erover schrijft of een regeling voorstelt;
• de dag waarop de tenuitvoerlegging is aangevangen, bijvoorbeeld het moment waarop beslag wordt gelegd.

Acht weken is geen algemene uitwijktermijn. Die termijn geldt alleen wanneer u een bekende woonplaats of werkelijk verblijf buiten Nederland heeft. De gedachte dat u “bij niet-betekening gewoon acht weken heeft” is onjuist en kost mensen hun verweer. Twijfelt u vanaf wanneer de klok loopt, ga dan uit van het vroegste moment en handel meteen.

Beslag: drie soorten die u uit elkaar moet houden

Loonbeslag en de beslagvrije voet

Bij beslag op loon of uitkering houdt u een beslagvrije voet: het deel van uw inkomen waarop geen beslag mag worden gelegd. Die wordt berekend met een vaste rekenmethode op basis van uw leefsituatie, woonlasten, inkomen en toeslagen. Controleer die berekening altijd: onjuiste of verouderde gegevens zijn de meest voorkomende oorzaak van een te lage beslagvrije voet. Klopt zij niet, meld dat dan schriftelijk bij de deurwaarder – bij voorkeur binnen vier weken na de datum op het overzicht, maar ook daarna kan correctie aan de orde zijn, afhankelijk van de oorzaak en de informatie die u kreeg.

Bankbeslag

Bij beslag op uw bankrekening wordt het saldo bevroren op het moment van beslaglegging. Let op drie dingen:

• Het beslag treft het saldo op dat ene moment. Wat daarna binnenkomt, valt er in beginsel niet onder – al kan er opnieuw beslag worden gelegd.
• Er geldt een vast beslagvrij bedrag (artikel 475a lid 4 Rv), dat beschikbaar moet blijven. Dat is niet hetzelfde als de persoonlijke beslagvrije voet bij loonbeslag: het is een vast bedrag dat afhangt van uw leefsituatie en dat per 1 januari en 1 juli wordt aangepast. Per 1 juli 2026 bedraagt het EUR 2.208,48 voor een alleenstaande, EUR 2.543,75 voor een alleenstaande met minderjarige kinderen, EUR 2.905,79 voor gehuwden zonder minderjarige kinderen en EUR 3.179,68 voor gehuwden met minderjarige kinderen.
• Automatische incasso’s en vaste lasten kunnen stranden. Neem direct contact op met de deurwaarder als het beslagvrije bedrag niet is vrijgegeven.

Beslag op zaken, en wat beschermd is

Beslag kan ook op roerende zaken worden gelegd: auto, inboedel, elektronica. Artikel 447 en 448 Rv sluiten een aantal zaken uit, waaronder:

• bed en beddengoed, en de kleding die u en uw gezin dragen;
• gereedschap dat u nodig heeft voor uw beroep, tot een bepaalde waarde;
• voedsel en drank voor een maand;
• hulpmiddelen die nodig zijn wegens ziekte of handicap, en het gezelschapsdier.

Mag de deurwaarder uw woning binnen?

Niet zonder meer. Weigert u toegang, dan heeft de deurwaarder een machtiging tot binnentreden nodig van de burgemeester of een rechterlijk ambtenaar, en moet hij zich laten vergezellen. Hij moet zich altijd kunnen legitimeren. Controleer bij twijfel het register van gerechtsdeurwaarders en bel het kantoor via het nummer op hun eigen website – niet het nummer uit de brief. Betaal uitsluitend op een Nederlands rekeningnummer op naam van het kantoor. Huurt u een woning en gaat de vordering over huur, lees dan welke rechten u per procesfase heeft bij een deurwaarder wegens huurachterstand.

Een klacht over de deurwaarder

De verdeling tussen tuchtrechter en ombudsman wordt vaak te strak voorgesteld. In werkelijkheid overlappen zij.

1. Begin bij het kantoor zelf. Elke gerechtsdeurwaarder heeft een klachtenregeling; veel zaken worden daar opgelost.
2. Kamer voor Gerechtsdeurwaarders (de tuchtrechter, bij de rechtbank Amsterdam). Deze toetst het handelen van de deurwaarder aan de tuchtnorm – en dat geldt ook voor ambtshandelingen zoals beslag leggen en betekenen, niet alleen voor incassowerk. De tuchtrechter kan een maatregel opleggen, van berisping tot ontzetting uit het ambt. U betaalt griffierecht; bij gegrondverklaring kan dat worden vergoed.
3. Nationale ombudsman. Deze behandelt klachten over ambtshandelingen en over bejegening, kosteloos, en doet een niet-bindende uitspraak.
4. De rechter. Gaat het niet om gedrag maar om de vraag of het beslag of de executie zelf deugt, dan is een executiegeschil in kort geding de aangewezen route. Alleen de rechter kan een beslag opheffen of de executie schorsen; de tuchtrechter en de ombudsman kunnen dat niet.

Leg hetzelfde geschil niet tegelijk aan de tuchtrechter en de ombudsman voor: kies één route. Gaat het om geld dat u terug wilt of om een beslag dat van tafel moet, kies dan de rechter.

Checklist

• Bewaar alle brieven met de datum van ontvangst; noteer bij een dagvaarding of vonnis de datum van betekening.
• Controleer de veertiendagenbrief en reken de incassokosten na.
• Beoordeel of de vordering klopt, al is betaald of is verjaard – en beroep u uitdrukkelijk op verjaring als dat speelt.
• Reageer altijd schriftelijk; ga niet alleen telefonisch akkoord met een regeling.
• Verschijn bij een dagvaarding; verstek laten gaan kost u uw verweer.
• Controleer bij loonbeslag de beslagvrije voet en bij bankbeslag het vrij te laten bedrag.
• Vraag om legitimatie en controleer het register bij twijfel over de identiteit.
• Laat bij een dreigende ontruiming of een beslag op uw inkomen direct beoordelen of een executiegeschil zinvol is.

Veelgemaakte fouten

• Niet reageren op brieven, waardoor kosten oplopen en verstek volgt.
• Een deelbetaling doen op een verjaarde vordering – dat erkent de schuld en stuit de verjaring.
• Denken dat een incassobureau beslag kan leggen.
• Uitgaan van acht weken voor verzet terwijl er vier weken gelden.
• Een klacht indienen bij de tuchtrechter terwijl u een beslag opgeheven wilt hebben – daarvoor moet u naar de rechter.

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Incasso
• Meer informatie over Leningen, krediet en BKR

Lees ook

• Bankbeslag: wat is het en wat kunt u doen?
• Loonbeslag en de beslagvrije voet
• Dagvaarding ontvangen van de deurwaarder: wat nu?