Ontslag op staande voet: regels, WW en zelf ontslag nemen

Ontslag of een conflict op het werk? Dit telt eerst.

U heeft in beginsel twee maanden om ontslag aan te vechten bij de rechter. Daarna vervalt dat recht, ook als het ontslag onterecht was.

Nog niets getekend? Teken ook niets voordat u het heeft laten nakijken.
Een vaststellingsovereenkomst getekend? Daarna geldt meestal veertien dagen bedenktijd.
Wij lezen uw contract en de brief van uw werkgever en zeggen waar u staat.

Direct naar uw situatie: Loon niet doorbetaald tijdens ziekte

Bel 070 450 0300 WhatsApp ons Stuur uw stukken op

Het eerste gesprek is kosteloos en vertrouwelijk. Zes vestigingen in Nederland. Wij spreken ook Turks, Pools en Engels.

Een ontslag op staande voet is de meest ingrijpende manier waarop een werkgever een dienstverband kan beëindigen. Het ontslag is per direct en zonder opzegtermijn. Wordt u op staande voet ontslagen, dan kan dat grote gevolgen hebben: verlies van inkomen, mogelijk geen transitievergoeding en vaak ook geen recht op WW. Andersom kunt u ook zelf op staande voet ontslag nemen, bijvoorbeeld als uw werkgever het loon niet betaalt. Ook dat heeft strenge eisen.

Geschreven door Onur Arslan, advocaat bij Arslan Advocaten. Ingeschreven in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten voor arbeidsrecht en letselschade. Laatst bijgewerkt: 3 oktober 2026.

De voorbeelden hieronder laten zien hoe verschillend rechters hiermee omgaan. Voor uw eigen zaak telt alleen wat er in úw ontslagbrief staat. U kunt die ontslagbrief kosteloos laten beoordelen; zie onze pagina over ontslag op staande voet.

In dit artikel leggen wij uit wanneer een werkgever u op staande voet mag ontslaan, wanneer u zelf per direct mag stoppen, hoe u een ontslag aanvecht en wat dit betekent voor uw loon, transitievergoeding en WW.

Wat is ontslag op staande voet?

Ontslag op staande voet betekent dat de arbeidsovereenkomst direct wordt beëindigd, zonder opzegtermijn of vergoeding.

Er gelden drie cumulatieve eisen (artikel 7:677 en 7:678 BW):

Er moet een dringende reden zijn.
Het ontslag moet onverwijld (meteen) worden gegeven.
De reden moet direct en duidelijk aan de werknemer worden meegedeeld.

Wanneer mag een werkgever u op staande voet ontslaan?

Een werkgever mag u alleen op staande voet ontslaan bij gedrag dat zo ernstig is dat van hem redelijkerwijs niet kan worden gevergd de arbeidsovereenkomst te laten voortduren (artikel 7:678 BW). De wet noemt onder meer:

diefstal, verduistering, bedrog of een ander misdrijf waardoor u het vertrouwen van de werkgever onwaardig wordt;
mishandeling, grove belediging of ernstige bedreiging van de werkgever of collega’s;
hardnekkige weigering om redelijke opdrachten uit te voeren;
opzettelijk of roekeloos schade toebrengen of uzelf of anderen in ernstig gevaar brengen;
bedrijfsgeheimen bekendmaken die u geheim had moeten houden;
valse diploma’s of getuigschriften bij uw sollicitatie.

Te laat komen of ongeoorloofd verzuim staat niet in die lijst. Dat kan een dringende reden zijn, maar meestal pas na duidelijke waarschuwingen. Of iets zwaar genoeg is, hangt altijd af van alle omstandigheden. De rechter weegt ook uw persoonlijke situatie mee, zoals uw leeftijd, de lengte van uw dienstverband en de gevolgen van het ontslag voor u.

Zelf ontslag nemen op staande voet: wanneer mag dat?

Ook u als werknemer mag de arbeidsovereenkomst per direct opzeggen, maar alleen bij een dringende reden aan de kant van uw werkgever (artikel 7:677 lid 1 en 7:679 BW). Dat zijn omstandigheden waardoor redelijkerwijs niet van u kan worden gevergd dat u blijft. De wet noemt onder meer:

uw werkgever betaalt het loon niet op tijd;
uw werkgever mishandelt, beledigt u grof of bedreigt u ernstig, of laat toe dat een leidinggevende of collega dat doet;
doorwerken brengt ernstig gevaar voor uw leven, gezondheid of goede naam mee dat bij het aangaan van het contract niet duidelijk was;
uw werkgever verwaarloost op andere wijze grof zijn verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst.

Eén keer een paar dagen te laat betaald loon is in de praktijk zelden genoeg. Rechters kijken naar de ernst, de duur en of u de werkgever eerst heeft aangesproken.

Hoe neemt u zelf ontslag op staande voet?

Zeg onverwijld op. Wacht u weken nadat het probleem zich voordeed, dan is de dringende reden moeilijk vol te houden.
Noem de reden direct en concreet, bij voorkeur schriftelijk (e-mail en aangetekende brief). Later kunt u geen nieuwe redenen toevoegen.
Bewaar bewijs: loonstroken, bankafschriften, berichten, verklaringen van collega’s en eerdere sommaties.

Wat krijgt u als uw werkgever de dringende reden heeft veroorzaakt?

Heeft uw werkgever door opzet of schuld de dringende reden gegeven, dan is hij u een vergoeding verschuldigd ter hoogte van het loon over de opzegtermijn die hij zelf had moeten aanhouden (artikel 7:677 lid 2 en 3 BW). De kantonrechter kan dat bedrag verhogen als hem dat billijk voorkomt (lid 5). Is het einde het gevolg van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, dan heeft u bovendien recht op een transitievergoeding (artikel 7:673 lid 1 onder b BW).

Let op de termijnen: een verzoek om de vergoeding moet binnen twee maanden na het einde van het dienstverband bij de kantonrechter liggen, een verzoek om de transitievergoeding binnen drie maanden (artikel 7:686a lid 4 BW).

Wat gebeurt er als u zelf op staande voet ontslag neemt zonder dringende reden?

U bent een vergoeding verschuldigd aan uw werkgever: het loon over de opzegtermijn die u had moeten aanhouden (artikel 7:672 lid 11 BW). Voor werknemers is dat in de regel één maand, tenzij in uw contract een langere termijn staat.
U loopt uw WW mis. Wie zelf ontslag neemt, is verwijtbaar werkloos, tenzij doorwerken redelijkerwijs niet van u kon worden gevergd (artikel 24 lid 2 onder b WW). Het UWV toetst dat zelf.
De rechter kan uw dringende reden afwijzen, waarna de gevolgen van een onregelmatige opzegging voor uw rekening komen.

Het veiligere alternatief

Twijfelt u of uw reden zwaar genoeg is? Stuur dan eerst een schriftelijke sommatie met een redelijke termijn. Blijft uw werkgever in gebreke, dan kunt u de kantonrechter vragen de arbeidsovereenkomst te ontbinden. Is dat het gevolg van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van uw werkgever, dan kan de rechter u daarbij een billijke vergoeding toekennen (artikel 7:671c BW). Zo legt u het risico niet bij uzelf. Laat uw situatie bij voorkeur beoordelen vóórdat u opzegt.

Gevolgen als u op staande voet wordt ontslagen

Geen recht op opzegtermijn.
Geen recht op transitievergoeding.
Vaak geen recht op WW-uitkering (omdat ontslag “verwijtbaar” is).
Grote impact op uw reputatie en toekomstige carrière.

Let op: “geen transitievergoeding” is geen automatisme. Het recht vervalt niet doordat er een dringende reden was, maar alleen als het einde het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer (artikel 7:673 lid 7 onder c BW). Dat zijn twee verschillende toetsen. De Hoge Raad besliste op 30 maart 2018 (ECLI:NL:HR:2018:484) dat ernstige verwijtbaarheid niet mag worden aangenomen op de enkele grond dat er een dringende reden was, en dat de rechter de aanspraak op de transitievergoeding afzonderlijk moet beoordelen. Zelfs bij ernstige verwijtbaarheid kan de rechter de vergoeding toch toekennen als dat naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn (lid 8). Laat dit dus los van de ontslagvraag beoordelen bij de controle van uw transitievergoeding.

Hoe vecht u het ontslag aan?

Dit is het punt waarop de meeste rechten verloren gaan. Een boze brief, een e-mail of een gesprek met uw werkgever houdt de termijn niet tegen. Alleen een tijdig ingediend verzoekschrift bij de kantonrechter behoudt uw rechten.

Wat u kunt vragen	Wat het betekent	Termijn
Vernietiging van de opzegging	U stelt dat de dringende reden ontbrak of dat niet onverwijld is gehandeld. Wordt het verzoek toegewezen, dan is het dienstverband nooit geëindigd en heeft u recht op loon met terugwerkende kracht.	Twee maanden na de dag waarop de arbeidsovereenkomst is geëindigd (artikel 7:681 jo. 7:686a lid 4 BW). Dit is een vervaltermijn.
Billijke vergoeding in plaats van vernietiging	U legt zich neer bij het einde, maar vraagt een vergoeding omdat de opzegging in strijd met de wet was. Handig als terugkeer geen reële optie is.	Dezelfde twee maanden.
Transitievergoeding	Een zelfstandig verzoek, los van de vraag of het ontslag standhoudt.	Drie maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst.
Vergoeding wegens onregelmatige opzegging	Het loon over de niet in acht genomen opzegtermijn, als de opzegging niet rechtsgeldig was.	Twee maanden.

Doe daarnaast dit meteen: bevestig schriftelijk dat u het niet eens bent met het ontslag, dat u zich beschikbaar houdt voor werk en dat u aanspraak maakt op loon. Dat is nodig om uw loonvordering veilig te stellen – maar het vervangt het verzoekschrift niet.

Vraag ook WW aan bij het UWV, ook als u verwacht dat het wordt geweigerd. Het UWV beoordeelt de verwijtbaarheid zelfstandig, en een tijdige aanvraag voorkomt dat u later maanden mist.

Salaris en loonbetaling bij ontslag op staande voet

Wordt u op staande voet ontslagen, dan eindigt uw arbeidsovereenkomst direct. In principe stopt daarmee ook uw salarisbetaling. Dit geldt alleen wanneer het ontslag terecht is gegeven. U heeft in dat geval wel altijd recht op het loon dat u tot aan het ontslag heeft verdiend.

Wordt u echter onterecht op staande voet ontslagen, dan moet uw werkgever uw salaris blijven doorbetalen. Let op: om uw recht op salaris veilig te stellen, is het belangrijk dat u schriftelijk aangeeft dat u bereid bent uw werk te verrichten. Zo voorkomt u dat uw werkgever stelt dat u het werk heeft geweigerd. Mocht uw werkgever toch niet betalen, dan kunt u de loonbetaling via de rechter afdwingen.

Beëindiging met wederzijds goedvinden na ontslag op staande voet

Ook na een ontslag op staande voet is het soms mogelijk om met uw werkgever tot een regeling te komen: een beëindiging met wederzijds goedvinden. Dit heet ook wel een “vaststellingsovereenkomst”. Vaak kunnen zo discussies en onzekerheid worden voorkomen, bijvoorbeeld als beide partijen liever niet in een juridische procedure belanden.

Let op: zet nooit zomaar uw handtekening. Voorstellen lijken regelmatig aantrekkelijker dan ze zijn—denk aan uw rechten op een uitkering of een vergoeding. Win dus altijd eerst advies in bij een arbeidsrechtspecialist of een gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaat.

Hoe rechters wegen: drie illustraties

De onderstaande situaties zijn illustratief en geen weergave van concrete uitspraken. Zij laten zien welke factoren de doorslag geven: de ernst van de gedraging, de gevolgen voor de werknemer, de duur van het dienstverband en het functioneren tot dan toe.

Voorbeeld 1: Een werknemer werd op staande voet ontslagen wegens diefstal van een fles wijn. In zo’n geval kan de rechter het ontslag te zwaar vinden en alsnog een transitievergoeding en een billijke vergoeding toekennen.
Voorbeeld 2: Een medewerker weigerde structureel opdrachten uit te voeren. In zo’n geval houdt het ontslag op staande voet vaak stand.
Voorbeeld 3: Een werknemer werd ontslagen vanwege ruzie met een collega. In zo’n geval kan de rechter oordelen dat dit onvoldoende dringend is. Dan kan het ontslag worden vernietigd.

Checklist ontslag op staande voet

📑 Vraag altijd om de ontslagreden schriftelijk te ontvangen.
⚖️ Controleer of er sprake is van een geldige dringende reden.
⏳ U heeft twee maanden om een verzoekschrift bij de kantonrechter in te dienen – een brief of e-mail houdt die vervaltermijn niet tegen.
💶 Vraag om loon door te betalen als het ontslag wordt vernietigd.
📝 Schakel direct een arbeidsrechtadvocaat in.

Extra tips bij ontslag op staande voet:

Geef direct mondeling aan dat u het niet eens bent met het ontslag.
Stuur een aangetekende brief waarin u het ontslag betwist, zich beschikbaar houdt voor werk en aanspraak maakt op loon. Let op: deze brief bewaart uw loonaanspraak, maar stuit de vervaltermijn van twee maanden niet.
Geef in uw brief aan dat u beschikbaar bent voor werk en aanspraak maakt op loonbetaling.
Wacht niet te lang: als u niet binnen 2 maanden naar de rechter stapt, staat het ontslag vast en verliest u uw rechten.
Zoek snel juridische hulp om uw positie te beschermen.

Veelgemaakte fouten

Denken dat ontslag op staande voet niet meer aan te vechten is.
Geen bezwaar maken en daardoor rechten verliezen.
Ontslag accepteren terwijl er geen dringende reden was.
Niet binnen de 2-maandentermijn naar de rechter stappen.

Veelgestelde vragen

Mag mijn werkgever mij zomaar op staande voet ontslaan?

Nee. Er moet een dringende reden zijn in de zin van artikel 7:678 BW, het ontslag moet onverwijld worden gegeven en de reden moet onverwijld en duidelijk worden meegedeeld. Wat in de ontslagbrief staat, staat vast: daar kan later niets bij. Ontbreekt een van deze drie, dan is de opzegging vernietigbaar.

Betekent ontslag op staande voet automatisch geen transitievergoeding?

Nee. Het recht vervalt alleen als het einde het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer (artikel 7:673 lid 7 sub c BW). De Hoge Raad heeft op 30 maart 2018 beslist dat ernstige verwijtbaarheid niet mag worden aangenomen op de enkele grond dat er een dringende reden was: dat zijn twee verschillende toetsen die de rechter afzonderlijk beoordeelt. Zelfs bij ernstige verwijtbaarheid kan de rechter de vergoeding toekennen als het onthouden ervan naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn.

Is een protestbrief genoeg om het ontslag aan te vechten?

Nee. Een brief of e-mail waarin u het ontslag betwist is belangrijk voor uw loonvordering en voor het bewijs, maar stuit de vervaltermijn niet. U moet binnen twee maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst een verzoekschrift bij de kantonrechter indienen om vernietiging of een billijke vergoeding te vragen. Daarna vervalt uw aanspraak definitief.

Moet de werkgever echt binnen een dag handelen?

Onverwijld betekent niet altijd onmiddellijk. De werkgever mag de tijd nemen die nodig is voor voortvarend onderzoek, hoor en wederhoor en intern beraad of juridisch advies. Blijft de zaak zonder verklaring dagen of weken liggen, dan is dat juist een sterk verweer tegen het ontslag.

Mag ik zelf op staande voet ontslag nemen?

Ja, maar alleen bij een dringende reden aan de kant van uw werkgever, zoals loon dat niet op tijd wordt betaald, mishandeling, ernstige bedreiging of ernstig gevaar voor uw gezondheid (artikel 7:679 BW). U moet onverwijld opzeggen en de reden direct meedelen. Ontbreekt de dringende reden, dan bent u uw werkgever het loon over uw opzegtermijn verschuldigd en loopt u meestal uw WW mis. Twijfelt u, laat de situatie dan eerst beoordelen.

Krijg ik WW na een ontslag op staande voet?

Meestal niet, omdat het UWV uitgaat van verwijtbare werkloosheid. Dat oordeel staat echter los van de arbeidsrechtelijke vraag of het ontslag standhoudt. Vraag de uitkering daarom altijd aan, maak zo nodig bezwaar, en meld dat u de opzegging aanvecht.

Heb ik recht op loon zolang de procedure loopt?

Als het ontslag wordt vernietigd, is het dienstverband nooit geëindigd en heeft u recht op loon met terugwerkende kracht. Om die aanspraak veilig te stellen moet u zich wel schriftelijk beschikbaar hebben gehouden voor werk. Doet u dat niet, dan kan uw werkgever aanvoeren dat u het werk zelf niet heeft aangeboden.

Waarom Arslan Advocaten?

Ervaren in het aanvechten van ontslag op staande voet
Behalen vaak herstel van dienstverband of extra vergoedingen
Snel en slagvaardig optreden binnen de korte termijnen
Beschermen uw rechten bij de rechter en in onderhandelingen

Conclusie

Ontslag op staande voet heeft zware gevolgen en mag alleen in uitzonderlijke gevallen. Wordt u hiermee geconfronteerd, handel dan direct: laat de geldigheid controleren en maak tijdig bezwaar. Vaak blijkt dat de werkgever niet aan alle voorwaarden heeft voldaan.

Gerelateerde juridische diensten

Lees ook

Deel dit bericht

Ontslag op staande voet: regels, voorbeelden en zelf ontslag nemen