Tijdens ziekte bouwt u in beginsel wettelijke vakantiedagen op zolang u recht heeft op loon. U kunt tijdens ziekte ook vakantie opnemen. Daarover maakt u afspraken met uw werkgever; gedurende die vakantiedagen heeft u recht op uw normale vakantieloon. Ziekte betekent niet automatisch dat vakantiedagen onbeperkt blijven staan, maar uw werkgever mag ze evenmin zonder meer laten vervallen.
Juist bij langdurige arbeidsongeschiktheid ontstaan fouten in verlofoverzichten. De opbouw wordt gekoppeld aan de gewerkte re-integratie-uren, een saldo verdwijnt op 1 juli of tijdens vakantie wordt slechts het lagere ziektepercentage betaald. Aan het einde van het dienstverband kan zo een aanzienlijk bedrag ontbreken. Een goede controle begint met onderscheid tussen opbouw, opname, verval en uitbetaling.
Deze blog legt uit welke vragen u moet stellen en welke stukken u nodig heeft. Speelt daarnaast een beëindigingsvoorstel, lees dan onze informatie over ontslag en ziekte. Teken geen afspraak over een verlofsaldo voordat duidelijk is hoe dat saldo is berekend.
Bouwt u vakantiedagen op als u ziek bent
De hoofdregel voor wettelijke vakantie is gekoppeld aan de aanspraak op loon. Ziekte tijdens een periode van loondoorbetaling neemt die opbouw niet weg. U bouwt dus niet alleen vakantie op over de uren waarop u daadwerkelijk op kantoor verschijnt. Ook een werknemer die volledig arbeidsongeschikt thuiszit, kan wettelijke vakantie opbouwen.
Het wettelijke minimum bedraagt per jaar viermaal de overeengekomen arbeidsduur per week (artikel 7:634 lid 1 BW); over een deel van een jaar wordt naar evenredigheid opgebouwd (lid 2). Bij een vast contract van 32 uur per week gaat het om 128 wettelijke vakantie-uren over een volledig jaar. Werkt u vijf dagen van acht uur, dan zijn 160 wettelijke vakantie-uren gelijk aan twintig werkdagen. Bij indiensttreding of vertrek gedurende het jaar wordt naar rato gerekend.
De situatie vraagt opnieuw aandacht wanneer de wettelijke loondoorbetalingsperiode eindigt. Een slapend dienstverband betekent niet vanzelf dat dezelfde opbouw eindeloos doorloopt. Onderzoek dan of nog een loonaanspraak bestaat, bijvoorbeeld door een loonsanctie, en wat wet, cao en afspraken voor die periode bepalen. Ook een discussie over een rechtsgeldige loonstop kan gevolgen hebben voor de beoordeling van opbouw.
Wat is het verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke dagen
Wettelijke vakantiedagen vormen het minimum. Bovenwettelijke dagen zijn de extra vakantieaanspraken uit uw contract of cao. Voor die extra dagen kunnen andere afspraken gelden, bijvoorbeeld over opbouw tijdens ziekte en de mogelijkheid om dagen gedurende het dienstverband uit te betalen.
| Onderwerp | Wettelijke vakantie | Bovenwettelijke vakantie |
|---|---|---|
| Omvang | Minimaal viermaal de wekelijkse arbeidsduur per jaar | Extra aanspraken uit contract of cao |
| Ziekte | In beginsel opbouw tijdens loonaanspraak | Controleer ook contract en cao |
| Bewaartermijn | In beginsel verval na zes maanden, met uitzonderingen | In beginsel verjaring na vijf jaar |
| Afkopen tijdens dienstverband | Niet toegestaan | Kan bij schriftelijke overeenkomst (artikel 7:640 lid 2 BW) |
| Einde dienstverband | Openstaande geldige aanspraken uitbetalen | Openstaande geldige aanspraken uitbetalen |
Laat uw werkgever het saldo per opbouwjaar én per soort vakantie uitsplitsen. Een totaal van bijvoorbeeld 180 uur zegt weinig als onbekend is welk deel wettelijk is en uit welk jaar het afkomstig is. ADV, ATV, tijd-voor-tijd en persoonlijk keuzebudget zijn bovendien niet automatisch vakantiedagen; daarvoor kunnen eigen regelingen gelden.
Hoe werkt vakantie bij gedeeltelijke re-integratie
Een veelvoorkomende verwarring ontstaat wanneer iemand met een contract van veertig uur tijdelijk tien uur per week re-integreert. De wettelijke opbouw wordt tijdens loondoorbetaling niet simpelweg teruggebracht tot die tien uur. De overeengekomen arbeidsomvang blijft het uitgangspunt, tenzij de contractuele situatie zelf is veranderd.
Bij het opnemen van een volledige vakantieweek wordt doorgaans eveneens uitgegaan van de normale contracturen. Vakantie ontslaat u gedurende die periode van zowel werk als de afgesproken re-integratieactiviteiten. Het is daarom meestal niet juist om voor een hele week afwezigheid alleen de tien re-integratie-uren af te boeken. Laat vooraf vastleggen welke periode als vakantie geldt en hoeveel uren worden afgeschreven.
Maak daarbij onderscheid tussen volledige vakantie, een losse vrije middag en het vervallen van één therapeutische activiteit. Dat zijn niet automatisch dezelfde situaties. Een rooster, plan van aanpak en schriftelijke bevestiging van de verlofafspraak voorkomen dat achteraf een ander aantal uren wordt geregistreerd dan u bedoelde.
Mag u op vakantie als u ziek bent
Ja, ziekte en vakantie sluiten elkaar niet uit. Een vakantie hoeft herstel niet in de weg te staan. Wel vraagt u toestemming aan uw werkgever en maakt u afspraken over de gevolgen voor lopende werk- en re-integratieverplichtingen. Bij twijfel over uw belastbaarheid kan het functionele advies van de bedrijfsarts helpen.
Bespreek de periode, bereikbaarheid en eventuele afspraken met de arbodienst. Tijdens een afgesproken vakantie ligt het voor de hand dat de normale re-integratieactiviteiten worden onderbroken. Zorg dat dit ook administratief duidelijk is. Een geboekte reis zonder overleg maakt een al bestaand meningsverschil over medewerking vaak ingewikkelder.
U hoeft uw werkgever daarvoor niet uw volledige medische dossier te geven. De relevante vraag is of de vakantie verenigbaar is met herstel en gemaakte afspraken. Een bedrijfsarts kan functionele informatie geven zonder dat uw leidinggevende diagnoses of behandelverslagen ontvangt. Wordt toestemming geweigerd, vraag dan om de concrete reden en om een werkbaar alternatief.
Krijgt u tijdens vakantie honderd procent loon
Bij het opnemen van vakantiedagen tijdens ziekte heeft u recht op uw normale vakantieloon; de werknemer behoudt gedurende zijn vakantie recht op loon (artikel 7:639 lid 1 BW). Een werknemer die tijdens ziekte slechts zeventig procent ontvangt, krijgt over de opgenomen vakantiedagen dus niet automatisch ook slechts zeventig procent. De Rijksoverheid bevestigt dit in haar uitleg over volledig loon tijdens vakantie bij ziekte.
Controleer de loonstrook waarop de vakantiedagen zijn verwerkt. Is alleen het verlofsaldo verminderd en blijft de betaling volledig op het ziektepercentage staan, vraag dan om een specificatie en zo nodig nabetaling. Welke vaste en variabele loonbestanddelen tot het normale vakantieloon behoren, vraagt soms een aanvullende berekening.
Dit betekent niet dat u voor iedere dag waarop u ziek bent recht heeft op honderd procent loon. Het gaat om daadwerkelijk opgenomen vakantie. Ziekteverlof en vakantie moeten administratief en inhoudelijk van elkaar worden onderscheiden. Een werkgever kan het hogere vakantieloon ook niet gebruiken als reden om zonder afspraak ziektedagen als vakantie te boeken.
Mag uw werkgever ziektedagen aftrekken van uw vakantie
Niet zonder meer. Afwezigheid wegens ziekte is niet automatisch vakantie. Ziektedagen gelden alleen als vakantie als u daarmee in het voorkomende geval instemt; bij schriftelijke overeenkomst kan dat vooraf worden geregeld, maar uitsluitend voor het bovenwettelijke deel (artikel 7:637 BW). Bij afspraken vooraf over het inruilen van ziekte tegen vakantie gaat het om bovenwettelijke aanspraken en moet worden gecontroleerd of de regeling rechtsgeldig is vastgelegd.
Ook een al geplande vakantie verdient aandacht wanneer u vóór vertrek ziek wordt. Alleen zeggen dat u de reis nog wilt maken, maakt niet in iedere situatie duidelijk dat u ook instemt met het afboeken van vakantiedagen. Leg afzonderlijk vast of u vakantie opneemt, hoeveel uren dat zijn en welke betaling daarbij hoort.
Wordt u ziek tijdens een vastgestelde vakantie, dan gelden die dagen niet als vakantie tenzij u ermee instemt of daarover voor het bovenwettelijke deel schriftelijk iets anders is afgesproken (artikel 7:638 lid 8 BW). Meld de ziekte volgens de geldende voorschriften. Bewaar waar nodig een medische bevestiging en blijf bereikbaar voor redelijke controle. Ziekte kan reden zijn om dagen niet als vakantie te tellen, maar de feiten en eventuele geldige afspraken zijn bepalend. Laat een verzoek om herstel van het saldo niet tot de eindafrekening liggen.
Vervallen vakantiedagen tijdens langdurige ziekte
Wettelijke vakantiedagen kennen in beginsel een vervaltermijn van zes maanden na de laatste dag van het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd (artikel 7:640a BW). Dagen uit 2026 vervallen dan op 1 juli 2027. Er kan een ruimere termijn zijn afgesproken. Bovenwettelijke dagen kennen in beginsel een verjaringstermijn van vijf jaar na de laatste dag van het opbouwjaar (artikel 7:642 BW).
Maar een werkgever kan niet uitsluitend naar de kalender kijken. Was u redelijkerwijs niet in staat vakantie op te nemen, dan blijft de korte vervaltermijn volgens artikel 7:640a BW zelf buiten toepassing. Ziekte op zichzelf geeft daar nog geen volledig antwoord op: sommige zieke werknemers kunnen wel vakantie genieten, andere door hun medische situatie feitelijk niet.
Daarnaast moet de werkgever bij wettelijke vakantie rekening houden met zijn verplichting om opname daadwerkelijk mogelijk te maken (artikel 7:638 lid 1 BW) en de werknemer duidelijk te informeren over dreigend verlies. De Europese rechtspraak beschermt het recht op jaarlijkse vakantie tegen automatisch verlies wanneer die gelegenheid en informatie ontbreken. Het arrest C-120/21 over verjaring van vakantieraanspraken onderstreept die verantwoordelijkheid.
Dat arrest gaat over een Duitse procedure. Het geeft dus geen Nederlandse standaardtermijn van drie jaar. Voor een Nederlands verlofsaldo moeten de nationale termijnen en de Europese voorwaarden samen worden beoordeeld. De uitkomst kan ook verschillen tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantie.
Is een melding in het personeelsportaal voldoende
Een algemene regel in een handboek is niet vanzelf een afdoende waarschuwing voor het concrete verlies van uw wettelijke vakantie. Van belang is of de werkgever u daadwerkelijk in staat heeft gesteld vakantie op te nemen en u voldoende precies en tijdig heeft geïnformeerd. De werkgever moet kunnen onderbouwen hoe hij aan die verplichtingen heeft voldaan.
Vraag daarom welke waarschuwingen zijn verzonden, op welke datum en over welk saldo. Was de melding begrijpelijk? Wist u hoeveel uren dreigden te vervallen? Bleef er een reële mogelijkheid om die uren op te nemen? Een waarschuwing vlak voor de deadline terwijl verlofaanvragen structureel worden geweigerd, roept andere vragen op dan tijdige informatie met beschikbare opnamegelegenheid.
Een ontbrekende herinnering betekent evenmin dat ieder oud saldo zonder verdere beoordeling onbeperkt opeisbaar is. De precieze aanspraak, omstandigheden en toepasselijke termijn blijven relevant. Bewaar uw stukken en laat een betwisting tijdig beoordelen; ga niet uit van automatische bescherming.
Een voorbeeld van een betwist verlofsaldo
Dit fictieve voorbeeld laat zien hoe de controle werkt. Een werknemer heeft een contract van 32 uur en wordt in februari langdurig ziek. In het portaal verdwijnt op 1 juli een saldo van 40 wettelijke uren uit het voorafgaande jaar. De werkgever stelt dat de automatische vervaldatum beslissend is.
De werknemer vraagt vervolgens naar de verdeling van het saldo, de verzonden waarschuwingen en de mogelijkheden om vakantie op te nemen. Uit de correspondentie blijkt dat twee verlofaanvragen zijn afgewezen en dat geen alternatief is besproken. Ook is onduidelijk of de medische situatie opname toeliet. Die omstandigheden kunnen van belang zijn voor de geldigheid van het verval.
De juiste eerste stap is hier geen willekeurig bedrag claimen, maar het saldo reconstrueren. Pas daarna kan worden bepaald of uren moeten worden teruggeboekt en of bij een later vertrek een betalingsaanspraak ontstaat. De uitkomst hangt af van bewijs en toepasselijke regels; het voorbeeld is geen voorspelling van een procedure.
Wat gebeurt er met vakantiedagen bij ontslag tijdens ziekte
Bij het einde van de arbeidsovereenkomst moeten openstaande, nog geldige vakantieaanspraken worden afgerekend. Laat controleren welke uren resteren, of eerdere afboekingen kloppen en tegen welke loonwaarde wordt uitbetaald. Het laatst betaalde ziektepercentage is niet zonder meer de juiste waarde van een vakantiedag.
Let in een vaststellingsovereenkomst op zinnen waarin alle vakantie geacht wordt te zijn opgenomen. Daarmee kan een afzonderlijke betaling verdwijnen. Ook vrijstelling van werk betekent niet automatisch dat alle vakantiedagen rechtsgeldig zijn verbruikt. Maak een concrete afspraak over het saldo en de afwikkeling voordat u tekent.
Onze uitleg over de vaststellingsovereenkomst helpt bij de beoordeling van zulke afspraken. Voor een ontbrekende betaling kan ook de informatie over een loonvordering relevant zijn. Een brief over het verlofsaldo bewaakt niet automatisch eventuele korte termijnen voor andere ontslagvorderingen.
Zo controleert u uw vakantieadministratie
Vraag een overzicht op met beginsaldo, opbouw, opname, correcties en eindsaldo per jaar. Leg daar uw arbeidsovereenkomst, cao, werkrooster en loonstroken naast. Controleer afzonderlijk welke uren wettelijk, bovenwettelijk of afkomstig uit een andere verlofregeling zijn. Noteer bij elke betwiste mutatie de datum en uw bezwaar.
Bewaar daarnaast verlofaanvragen, afwijzingen, waarschuwingen over verval en afspraken tijdens ziekte. Medische stukken bewaart u zorgvuldig en deelt u alleen waar nodig met de juiste professional. Een leidinggevende heeft voor een administratieve correctie meestal geen uitgebreide diagnose nodig. Vraag eerst welke informatie voor de beoordeling werkelijk noodzakelijk is.
Voorbeeldmail bij verdwenen vakantiedagen
Pas deze tekst aan uw situatie aan:
Geachte heer/mevrouw,
In mijn verlofoverzicht is op [datum] een vermindering van [aantal] vakantie-uren verwerkt. Ik ontvang graag een specificatie per opbouwjaar en per soort vakantie, met de reden en juridische grondslag van deze afboeking.
Ik betwist vooralsnog dat deze uren rechtsgeldig zijn vervallen of opgenomen. Wilt u ook aangeven wanneer ik concreet ben geïnformeerd over dreigend verval en hoe ik in staat ben gesteld de betreffende vakantie op te nemen? Voor zover relevant verzoek ik u rekening te houden met mijn situatie tijdens ziekte en de eerder besproken verlofaanvragen.
Ik verzoek u binnen veertien dagen te reageren en het saldo te herstellen als voor de afboeking geen toereikende grond bestaat. Ik behoud mijn aanspraken uitdrukkelijk voor.
Met vriendelijke groet,
[Naam]
Deze mail is een startpunt voor uitleg en correctie. Of een brief ook een verjaring rechtsgeldig stuit, hangt af van de aanspraak en de formulering. Een vervaltermijn werkt bovendien anders dan verjaring. Vraag bij oudere of omvangrijke saldi gericht advies.
Veelgestelde vragen over vakantiedagen tijdens ziekte
Bouw ik vakantiedagen op tijdens langdurige ziekte
In beginsel wel voor wettelijke vakantie zolang u recht heeft op loon. Voor bovenwettelijke dagen kijkt u ook naar contract en cao. Na het einde van de loondoorbetalingsperiode moet opnieuw worden beoordeeld welke opbouw nog geldt.
Bouw ik minder vakantie op als ik maar enkele uren re-integreer
De wettelijke opbouw tijdens loondoorbetaling wordt niet alleen gebaseerd op uw feitelijke re-integratie-uren. De overeengekomen arbeidsduur blijft in beginsel het uitgangspunt. Een echte wijziging van het contract kan wel gevolgen hebben.
Mag ik op vakantie met een burn-out
Dat kan, maar vraag toestemming en stem de vakantie af op herstel en re-integratie. Bij twijfel kan de bedrijfsarts adviseren over de functionele mogelijkheden. Een diagnose alleen bepaalt niet of een specifieke vakantie passend is.
Krijg ik volledig loon als ik tijdens ziekte vakantie opneem
Ja, bij opgenomen vakantiedagen heeft u recht op uw normale vakantieloon. Dat is niet automatisch beperkt tot het lagere percentage dat u tijdens ziekte ontvangt. Controleer of de werkgever de vakantie correct op uw loonstrook verwerkt.
Vervallen wettelijke vakantiedagen altijd op 1 juli
Nee. Dat is de gebruikelijke vervaldatum voor dagen uit het voorafgaande jaar, maar uitzonderingen en ruimere afspraken kunnen gelden. Ook de mogelijkheid om vakantie op te nemen en de informatieplicht van de werkgever zijn relevant.
Mag mijn werkgever ziekte als vakantie registreren
Niet zonder meer. Voor het aanmerken van ziektedagen als vakantie gelden beperkingen en kunnen instemming of geldige schriftelijke afspraken nodig zijn. Vraag welke regeling wordt toegepast en betwist een onjuiste afboeking tijdig.
Wat als ik ziek word tijdens mijn vakantie
Meld de ziekte volgens de geldende voorschriften en werk mee aan redelijke controle. Vraag om aanpassing van de verlofregistratie als dagen wegens ziekte niet als vakantie horen te gelden. Bewaar de relevante bevestigingen.
Kan ik wettelijke vakantiedagen laten uitbetalen terwijl ik in dienst blijf
Wettelijke vakantiedagen mogen tijdens het dienstverband niet worden afgekocht (artikel 7:640 lid 1 BW). Bij het einde van de arbeidsovereenkomst worden openstaande geldige aanspraken wel uitbetaald (artikel 7:641 lid 1 BW). Voor bovenwettelijke dagen is tussentijdse afkoop mogelijk, maar alleen bij schriftelijke overeenkomst (artikel 7:640 lid 2 BW).
Zijn mijn vakantiedagen automatisch opgenomen als ik word vrijgesteld van werk
Nee. Vrijstelling en vakantie zijn verschillende zaken. Controleer of daadwerkelijk een geldige afspraak over opname is gemaakt. Vooral in een vaststellingsovereenkomst kan een bepaling staan die gevolgen heeft voor het uit te betalen saldo.
Wat kan Arslan Advocaten controleren
Arslan Advocaten kan uw verlofoverzicht, arbeidsvoorwaarden, correspondentie en beëindigingsafspraken juridisch beoordelen. Daarbij gaat het om juiste opbouw, geldige afboekingen en eventuele betaling. De beschikbare stukken bepalen welk vervolg passend is.
Laat uw verlofsaldo beoordelen
Verdwijnen er dagen uit uw overzicht, krijgt u tijdens vakantie te weinig loon of ligt er een beëindigingsvoorstel? Neem uw verlofadministratie, contract, cao en recente loonstroken mee. Via contact met Arslan Advocaten kunt u uw vraag voorleggen en bespreken welke beoordeling nodig is.
Bronnen en juridische grondslag
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, in het bijzonder artikelen 7:634, 7:635, 7:637 tot en met 7:642. De concrete aanspraak hangt mede af van cao en afspraken.
- Rijksoverheid over het opnemen en bewaren van vakantiedagen.
- Rijksoverheid over volledig loon tijdens vakantie bij ziekte.
- Rijksoverheid over het inruilen van ziekte tegen vakantiedagen.
- Hof van Justitie van de EU, 22 september 2022, C-120/21, ECLI:EU:C:2022:718, over verjaring en de verplichtingen van de werkgever bij jaarlijkse vakantie.
