Vaststellingsovereenkomst en pensioen: wat moet je weten?

Bij een vaststellingsovereenkomst gaat de aandacht naar de vergoeding en de einddatum. Het pensioen blijft meestal onbesproken, terwijl daar juist iets verandert dat u later niet meer kunt repareren.

Houd daarbij drie dingen uit elkaar: wat er stopt, wat u houdt, en wat er daarna nog met de waarde gebeurt.

Wat stopt en wat blijft?

Er bestaat geen algemene regel die voor alle regelingen geldt. Pensioenregelingen verschillen sterk, en sinds de invoering van het nieuwe pensioenstelsel lopen de regimes bovendien niet gelijk op. Wat voor u geldt, staat in uw pensioenreglement.

Pensioenopbouw stopt op de einddatum, niet op de datum van tekenen. Wat dat voor uw regeling betekent, nemen wij mee in de beoordeling van uw vaststellingsovereenkomst.

Nabestaandendekking: het punt dat het vaakst misgaat

Dit verdient een aparte behandeling, omdat de gevolgen groot en onomkeerbaar kunnen zijn.

Onder het nieuwe stelsel is het partnerpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum in beginsel op risicobasis verzekerd. Risicobasis betekent: er wordt geen kapitaal opgebouwd, er is alleen dekking zolang u deelnemer bent. Eindigt uw deelneming, dan eindigt die dekking.

Daarop bestaan voorzieningen, maar u moet ze kennen en soms zelf activeren:

• Uitloopdekking. Na het einde van de deelneming loopt de dekking voor het partnerpensioen standaard nog een periode door. Die loopt automatisch, en kan doorlopen zolang u een uitkering wegens werkloosheid of ziekte ontvangt. Hoe lang die periode in uw geval is, staat in uw reglement.
• Vrijwillige voortzetting. Na afloop van de uitloopdekking kunt u er in beginsel voor kiezen het partnerpensioen vrijwillig voort te zetten, doorgaans tegen betaling en binnen een termijn.
• Nieuwe werkgever. Treedt u in dienst bij een werkgever met een eigen regeling, dan ontstaat daar nieuwe dekking. Let op het moment waarop die ingaat en of er een wachttijd geldt.

Het risico zit in het gat. Loopt de uitloopdekking af terwijl u nog geen nieuwe baan heeft en u geen gebruik heeft gemaakt van vrijwillige voortzetting, dan is er in die periode mogelijk geen dekking. Overlijdt u dan, dan staat uw partner met lege handen. Laat daarom schriftelijk door uw uitvoerder bevestigen tot welke datum de dekking loopt, en welke keuzes u wanneer moet maken. Ga niet af op algemene informatie; vraag het voor uw eigen regeling na.

Hetzelfde geldt voor een eventuele arbeidsongeschiktheidsdekking of premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid: die kan bij het einde van de deelneming eveneens vervallen.

Documentlijst

Zonder deze stukken kan niemand beoordelen wat er in uw geval verandert.

• Het pensioenreglement dat op u van toepassing is, in de geldende versie
• Uw laatste Uniform Pensioenoverzicht (UPO), en zo mogelijk een actueel overzicht via mijnpensioenoverzicht.nl
• De naam van de uitvoerder: pensioenfonds, verzekeraar of premiepensioeninstelling, en uw deelnemersnummer
• De beoogde einddatum uit de vaststellingsovereenkomst
• De voorwaarden voor voortzetting: termijnen, kosten en de wijze van aanvragen
• Uw arbeidsovereenkomst en cao, waarin de pensioenafspraak staat

Controleblad voor de periode na uitdiensttreding

Loop dit na, en leg de antwoorden schriftelijk vast.

1. Tot welke datum is er premie afgedragen? Vergelijk de laatste loonstrook met de einddatum. Ontbrekende premie over de laatste maand is een veelvoorkomende fout die achteraf lastig te herstellen is.
2. Per welke datum eindigt de deelneming? Laat de uitvoerder dit bevestigen. Dat is niet altijd dezelfde dag als de einddatum in de overeenkomst.
3. Tot wanneer loopt de dekking voor partner- en nabestaandenpensioen? Vraag om de einddatum van de uitloopdekking en om de voorwaarden en termijn voor vrijwillige voortzetting.
4. Wat gebeurt er met een arbeidsongeschiktheidsdekking of premievrijstelling?
5. Wilt u waardeoverdracht? Bij een nieuwe baan kan dat, maar het is geen automatisme en niet altijd voordelig. Laat beide regelingen vergelijken voordat u kiest.
6. Klopt uw partnerregistratie? Ongehuwd samenwonenden moeten hun partner vaak zelf aanmelden. Is dat niet gebeurd, dan bestaat er mogelijk geen aanspraak.
7. Zijn uw contactgegevens actueel? Zo blijft u bereikbaar voor keuzemomenten en termijnen.

Voorbeeldafspraken in de overeenkomst

Hieronder staan formuleringen die u kunt voorstellen. Ze gaan over informatie, premie en de reikwijdte van de finale kwijting, en niet over de hoogte van uw pensioen; die kan niemand toezeggen.

• Informatie: "Werkgever verstrekt uiterlijk binnen veertien dagen na ondertekening een opgave van de pensioenuitvoerder, het deelnemersnummer, de datum tot wanneer premie is afgedragen en de datum waarop de deelneming eindigt."
• Premie: "Werkgever draagt de verschuldigde pensioenpremie af tot en met de einddatum van de arbeidsovereenkomst en verstrekt daarvan desgevraagd bewijs."
• Melding aan de uitvoerder: "Werkgever meldt de beëindiging tijdig aan de pensioenuitvoerder en verzoekt deze werknemer schriftelijk te informeren over de einddatum van de dekking voor partner- en nabestaandenpensioen en over de mogelijkheid van vrijwillige voortzetting."
• Uitzondering op de finale kwijting: "Partijen verlenen elkaar finale kwijting, met uitzondering van aanspraken uit hoofde van de pensioenregeling en van nog af te dragen pensioenpremie."

Die laatste is de belangrijkste. Een ongeclausuleerde finale kwijting kan u later in de weg zitten als blijkt dat er premie ontbreekt. Zet die uitzondering er dus expliciet in.

Verder

Het pensioen staat los van de andere punten in uw overeenkomst. Voor de vergoeding zelf, met de berekening, zie de transitievergoeding. Voor de gevolgen van de einddatum voor uw uitkering, zie vaststellingsovereenkomst en WW. Overweegt u niet te tekenen, zie vaststellingsovereenkomst weigeren. Bent u ziek, zie vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte. Een overzicht van alle regels rond dienstverband en ontslag vindt u bij arbeidsrecht.

Wilt u laten nakijken wat er in uw regeling verandert? Neem vrijblijvend contact met ons op en stuur uw pensioenreglement, uw laatste UPO en de vaststellingsovereenkomst mee.

Veelgestelde vragen

Ben ik mijn opgebouwde pensioen kwijt na een vaststellingsovereenkomst?

Nee. Wat u tot de einddatum heeft opgebouwd blijft van u; die aanspraak wordt premievrij voortgezet bij dezelfde uitvoerder, tenzij u waardeoverdracht naar een nieuwe uitvoerder aanvraagt. Wat wél stopt, is de premiebetaling en daarmee de verdere opbouw. Let er daarnaast op dat de waarde na uw vertrek niet stilstaat: die kan nog wijzigen door rendement, kosten, indexatie of een verlaging, afhankelijk van uw regeling en uitvoerder.

Wat gebeurt er met het nabestaandenpensioen?

Dat vraagt aparte aandacht, want onder het nieuwe stelsel is het partnerpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum in beginsel op risicobasis verzekerd. Risicobasis betekent dat er geen kapitaal wordt opgebouwd en dat de dekking eindigt zodra uw deelneming eindigt. Daarna loopt standaard nog een uitloopdekking door, die kan doorlopen zolang u een werkloosheids- of ziekte-uitkering ontvangt, en daarna kunt u meestal kiezen voor vrijwillige voortzetting tegen betaling. Laat uw uitvoerder schriftelijk bevestigen tot welke datum de dekking loopt en welke keuze u wanneer moet maken.

Moet ik waardeoverdracht aanvragen bij een nieuwe baan?

Dat hoeft niet en het is niet altijd voordelig. Waardeoverdracht kan overzicht geven doordat uw pensioen op één plek komt, maar of het gunstig uitpakt hangt af van de kenmerken van beide regelingen, zoals de wijze van opbouw, de kosten en de nabestaandendekking. Laat de twee regelingen naast elkaar leggen voordat u kiest. Doet u niets, dan blijft uw opgebouwde aanspraak premievrij staan bij uw oude uitvoerder; u bent die dus niet kwijt.

Wat moet ik over pensioen in de vaststellingsovereenkomst laten opnemen?

Vooral drie dingen. Ten eerste dat de werkgever de verschuldigde premie afdraagt tot en met de einddatum en daarvan desgevraagd bewijs verstrekt. Ten tweede dat hij de beëindiging tijdig meldt aan de uitvoerder en die verzoekt u schriftelijk te informeren over de einddatum van de nabestaandendekking en over vrijwillige voortzetting. En ten derde een uitzondering op de finale kwijting voor aanspraken uit de pensioenregeling en nog af te dragen premie. Zonder die uitzondering kan een ongeclausuleerde kwijting u later in de weg zitten als blijkt dat er premie ontbreekt.

Kan ik de pensioenregeling vrijwillig voortzetten?

Voor het partnerpensioen bestaat die mogelijkheid doorgaans wel. Onder het nieuwe stelsel is het partnerpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum in beginsel op risicobasis verzekerd, waardoor de dekking eindigt zodra uw deelneming eindigt. Daarna loopt standaard nog een uitloopdekking door, en na afloop daarvan kunt u in beginsel kiezen voor vrijwillige voortzetting, meestal tegen betaling en binnen een termijn. Voor de verdere opbouw van ouderdomspensioen is voortzetting veel beperkter en regelingafhankelijk. Vraag uw uitvoerder schriftelijk welke mogelijkheden u heeft, tot welke datum de dekking loopt en welke termijn geldt.

Gerelateerde juridische diensten

• Meer informatie over Arbeidsrecht
• Meer informatie over Verzekeringsrecht